پێشەکی
بۆ زیاتر لە دە ساڵ، ئامادەبوونی هێزەکانی ئەمریکا لە باکووری ڕۆژهەڵاتی سووریا کۆتا بەربەستی ڕێگری بوو؛ چەترێکی ئاسایش کە ڕێگەی بە کوردی سووریا دا ڕادەیەکی بێپێشینە لە خۆبەڕێوەبردن لە ناوچەیەکدا بەدەست بهێنن کە ڕۆژئاوایان ناو دەبرد. ئەزموونێک بوو کە لە هیچ شتێکی پێشتری ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست نەدەچوو: بەڕێوەبەرایەتییەکی سیکولار، فرەنەتەوەیی و یەکسان لە ڕووی ڕەگەزەوە، کە لە وێرانەکانی شەڕی ناوخۆ سەری هەڵدا و هێزی سەربازیی بێدەنگ بەڵام زۆر زاڵی ئەمریکا پاڵپشتیی دەکرد.
بەڵام لە 16ی نیسانی 2026ەوە، دوا سەربازە ئەمریکییەکان بە فەرمی خاکی سووریایان بەجێ هێشتووە. هەموو بنکە سەربازییەکانی ئەمریکا، لە تەنف لە باشووری ڕۆژهەڵاتەوە تا دامەزراوە فراوانەکەی قەسرەک لە حەسەکە، ڕادەستی حکومەتی سووریا کراون. بۆ گەلی کورد قەڵغانەکە ڕۆیشتووە.
ئەگەر دیمەنە ئاڵۆز و دڵتەزێنەکانی هەوڵی کشانەوەی 2019 لەبیرتان بێت، مەدەنییە کوردەکان کە سەوزەی گەنیو بۆ ئۆتۆمبێلە ڕۆیشتووە ئەمریکییەکان فڕێ دەدەن و شەڕڤانانی SDF کە لە خاڵە پشکنینە بەجێهێڵدراوەکاندا سەرسام ڕاوەستاون، ڕەنگە وا دابنێن ئەم دەرچوونەی دوا جارە کارەساتێکی تەواوە. بەڵام جیۆسیاسەت بە دەگمەن ئەوەندە ڕەش و سپییە. دوای ڕووخانی ڕژێمی ئەسەد لە کۆتاییی 2024دا، ئەم ڕۆیشتنە بەشێکە لە گواستنەوەیەکی ڕێکخراو کە ئەمریکا ناوبژیوانیی بۆ کردووە. کەواتە ئایا کشانەوەکە بەڕاستی بۆ کورد خراپە؟ شمشێرێکی دوولایەنە. لە کۆتاییدا بەوەوە بەستراوەتەوە کە ئایا سەربەخۆیی سەربازیی کورتخایەنیان بە نرخ دەزانن یان مانەوەی سیاسیی درێژخایەنیان. با ڕاستییە نوێیەکەی مەیدان شیکەینەوە.
ناوەڕۆک
2. جۆرێکی نوێی قەڵغان بەرامبەر تورکیا؟
ڕیزبەندیی کاتیی ڕووداوە سەرەکییەکان
1. کۆتاییی خەونی ڕۆژئاوا
ڕاستەوخۆترین قوربانیی دەرچوونی ئەمریکا خۆبەڕێوەبردنی کوردە بەو شێوەیەی ناسراو بوو. بۆ چەندین ساڵ، ئامادەبوونی ئەمریکا وەک ڕێگرێکی بەهێز بۆ هێزە دیموکراتییەکانی سووریا کاری دەکرد. بەبێ ئەو پاڵپشتییە، کورد ناچار بوون تەنها بۆ مانەوە سازشی گەورە بکەن. بە پێی ڕێککەوتنەکانی کانونی دووەمی 2026 لە نێوان SDF و حکومەتی نوێی دیمەشق، هێزە کوردییەکان ڕازی بوون پێکهاتە سەربازییە سەربەخۆکانیان هەڵبوەشێننەوە و لە سوپای نیشتمانیی نوێی سووریا یەک بخرێن. هەروەها کۆنترۆڵی دەمارە ئابوورییە سەرەکییەکانی ژیان، بە تایبەتی کێڵگە نەوتییەکانی عومەر لە دێرەزوور، و ناوەندە شارستانییە گرنگەکان وەک حەسەکە و قامیشلۆیان ڕادەست کردووە.
ئەمانە سازشی بچووک نەبوون. کێڵگە نەوتییەکانی عومەر سەرچاوەیەکی سەرەکیی داهات بووبوون کە بەڕێوەبەرایەتیی خۆبەڕێوەبەری باکوور و ڕۆژهەڵاتی سووریا (AANES)یان دارایی بۆ دابین دەکرد. حەسەکە و قامیشلۆ ناوەندی کارگێڕیی ئەو بەڕێوەبەرایەتییە بوون. ڕادەستکردنیان نرخی بەشداری لەسەر مێزی گفتوگۆ بوو، و مسۆگەرکردنی ئەوەی هێزەکانی حکومەتی سووریا بە سادەیی بە تانک نەچنە ناو ئەوەی لە خاکی کورد مابووەوە.
دەبێت لەبیرمان بێت چۆن گەیشتینە ئێرە. لە کانونی دووەمی 2026دا، هێزەکانی حکومەتی سووریا بە پاڵپشتیی تورکیا هێرشێکیان بۆ ناو ڕۆژئاوا کرد و SDFیان لە بەشە فراوانەکانی ئەو خاکە پاشەکشە پێ کرد کە لە 2012ەوە کۆنترۆڵیان دەکرد. SDF بانگەوازی نەفیرێکی گشتیی لە سەرانسەری خاکە کوردییەکان کرد. دوای چەندین هەفتەی شەڕی توند و فشاری دیپلۆماسیی ئەمریکا، ئاگربەستێک لە 29ی کانونی دووەم واژۆ کرا. بەڵام لەدەستدانە خاکییەکان ڕاستەقینە و بەرچاو بوون. ئەو ڕۆژئاوایەی پێشتر بە ڕەقە و دێرەزوور و زۆربەی حەسەکەدا درێژ دەبووەوە تا ڕادەیەکی بەرچاو بچووک بووەتەوە. خەونی ناوچەیەکی کوردیی پەیوەست و خۆبەڕێوەبەر بە درێژایی باکووری سووریا، ئەو خەونەی نەوەیەکی کورد بۆی شەڕی کرد و مرد، بە کردەوە کۆتایی پێ هاتووە.
2. جۆرێکی نوێی قەڵغان بەرامبەر تورکیا؟
لە ڕووی مێژووییەوە، تاکە شتێک کە لە نێوان خاکەکانی ژێر کۆنترۆڵی کورد و هێرشێکی سەربازیی تەواوی تورکیا دەوەستا ئامادەبوونی هێزە ئەمریکییەکان بوو. ئەنقەرە بۆ ماوەیەکی درێژ SDF و پێکهاتە سەربازییە بنەڕەتییەکەی، YPG، بە درێژکراوەی PKK دەزانی؛ گرووپێک کە تورکیا و ئەمریکا و یەکێتیی ئەورووپا بە ڕێکخراوی تیرۆریستی ناویان بردووە. ئۆپەراسیۆنە سنووربەزێنەکانی تورکیا لە 2018 و 2019دا نیشانیان دا کە ئەنقەرە چەندە خێرا دەجووڵێت کاتێک ڕێگریی ئەمریکا تەنانەت بە بەشێکیش هەڵدەگیرێت.
هەواڵە خراپە ئاشکراکە ئەوەیە کە ئەم ڕێگرە ئێستا ڕۆیشتووە. بەڵام خاڵێکی ئەرێنیی گرنگ هەیە کە بە ئاسانی لەبیر دەکرێت. بە یەکخستنی فەرمی لە ناو سوپای نیشتمانیی نوێی سووریادا، شەڕڤانانی کورد چیتر میلیشیایەکی بێدەوڵەت نین کە لە ناوچەیەکی ناڕوونی یاساییدا کار بکەن. ئێستا، لانیکەم لەسەر کاغەز، سەربازانی کۆماری عەرەبیی سووریان. ئەگەر تورکیا ئێستا بیەوێت هێزە کوردییەکان بکاتە ئامانج، تەنها میلیشیایەکی جیاییخواز بۆمباران ناکات، بەڵکو هێرشێک بۆ سەر سوپای دەوڵەتێکی سەروەردە دەکات. ئەم جیاوازییە لە یاسای نێودەوڵەتی و لێکەوتە دیپلۆماسییەکاندا زۆر گرنگە. هەر ئۆپەراسیۆنێکی تورکیا ئێستا مەترسیی سیاسیی زۆر گەورەتری هەڵدەگرت و پێویستی بە پاساوێک دەبوو کە دروستکردنی زۆر سەختتر دەبوو.
لەگەڵ ئەوەشدا، سیاسەتی واقیعی ناتوانرێت پشتگوێ بخرێت. حکومەتی نوێی سووریا بە ڕابەرایەتیی ئەحمەد ئەلشەرع بە پاڵپشتییەکی بەرچاوی تورکیا گەیشتە دەسەڵات. ئەوەی ئایا دیمەشق بەڕاستی وەک قەڵغانێکی پارێزەر بۆ شەڕڤانانی کورد بەرامبەر ئەنقەرە دەوەستێت یان تەنها چاو لەوە دەنووقێنێت، هێشتا یەکێکە لە گرنگترین پرسیارە کراوەکانی سەردەمی دوای کشانەوە. گوتاری سەرۆکی تورکیا ئەردۆغان ناڕوون ماوەتەوە؛ لە یەکسانبوونی دوژمنانی کورد و تورک قسە دەکات، لە هەمان کاتدا لە ناوخۆدا بەشداریی پرۆسەیەکی ئاشتی لەگەڵ PKK دەکات. پێگەی کورد لە ناو سووریا هێشتا ناجێگیرە.
3. سێبەری هەڕەشەئامێزی داعش
ڕەنگە سەختترین مەترسیی کشانەوەی ئەمریکا هەر سیاسی نەبێت، بەڵکو سێبەری نوێبووەوەی داعش بێت. لە لووتکەی شکستی خاکیی داعش لە 2019دا، SDF زیاتر لە 10,000 دەستبەسەرکراوی داعشی لە ئۆردوگا و زیندانەکانی سەرانسەری باکووری ڕۆژهەڵاتی سووریا ڕاگرتبوو. یەکێک لە مەرجە سەرەکییەکانی ئەمریکا کە پێش تەواوکردنی کشانەوەکەی لەسەری پێداگریی کرد، گواستنەوەی هەزاران لەو زیندانییانە بۆ دامەزراوەکانی عێراق بوو. ئەم گواستنەوەیە ئێستا تا ڕادەیەکی زۆر تەواو بووە.
بەڵام گواستنەوەی زیندانی یاخیبوونێکی چەکداری لەناو نابات. داعش هەرگیز ون نەبوو، تەنها چووە ژێرزەمین. بەبێ پاڵپشتیی ئاسمانیی ئەمریکا، هاوبەشکردنی وردی زانیاریی هەواڵگری کە لەگەڵ هێزە تایبەتە ئەمریکییەکان هاتبوو و بنەمای لۆجستیی پاڵپشتیکەری ئۆپەراسیۆنەکانی دژی داعش بۆ چەندین ساڵ، سوپای تازەیەکخراوی سووریا ئێستا ڕووبەڕووی ئاڵنگارییەکی سەختە. پێشتر ڕاپۆرتی دووبارە چاڵاکبوونەوەی خانە نووستوەکان و هێرشی تاکوتەرا دەرکەوتووە. یەکە کوردییەکانی کە پێشمەرگە ڕاهێنانی پێ کردوون و بەشێکی زۆری کاریگەرترین هێزی شەڕکەری SDF پێک دەهێنن، لە شەڕدا ئەزمووندارن، بەڵام بەبێ ئەو پاڵپشتییە ئاسمانی و زانیارییە هەواڵگرییەی پێشتر پشتیان پێ دەبەست مامەڵە لەگەڵ ئەم هەڕەشەیە دەکەن.
ئەو شیکەرەوانەی چاودێریی ڕێکخراوەکە دەکەن تێبینی دەکەن کە داعش لە مێژوودا ڕێک ئەم جۆرە گواستنەوانەی قۆستووەتەوە؛ ساتەکانی ناڕوونیی سیاسی، دووبارە ڕێکخستنەوەی سەربازی و کەمبوونەوەی چاودێری، بۆ دووبارە خۆپێکهێنانەوە و فراوانبوون. ئەو ماوەیەی لە نێوان ڕۆیشتنی ئەمریکا و کاراخستنی تەواوی توانای بەرەنگاربوونەوەی تیرۆری سوپای نوێی سووریادا هەیە، سەردەمی هەستیاریی ڕاستەقینە بە مەترسییە. ترساندنێکی زیادە نییە ئەگەر بڵێین ئەوەی لە دوازدە مانگی داهاتوودا لەم بوارەدا ڕوو دەدات دەتوانێت ڕێڕەوی هەموو ناوچەکە دیاری بکات.
4. دەرچوونێکی پراگماتیکی
سەرەڕای مەترسی و لەدەستدانەکان، ئەوەی لە هەستی ئێستای کورددا سەرنجڕاکێشە کەمبوونی ڕێژەیی ئەو نائومێدییە توندەیە کە تایبەتمەندیی کشانەوەی 2019 بوو. کاتێک ترامپ لە تشرینی یەکەمی 2019دا فەرمانی بە هێزەکانی ئەمریکا دا بچنە دەرەوە، بە تەنها چەند کاتژمێرێک ئاگادارکردنەوە، دیمەنەکانی بەجێهێشتن قووڵ و ڕاستەوخۆ بوون. تورکیا لە ماوەی چەند ڕۆژێکدا چووە ناوەوە. SDF بۆ مانەوە شەڕی دەکرد. هەستی خیانەت تەواو و بێمەرج بوو.
ئەم جارە لە ڕووی پێکهاتەییەوە جیاوازە. ئەمریکا ئەوەندە مایەوە کە ناوبژیوانی بۆ ڕێککەوتنێکی ڕاستەقینە بکات. تۆم باراک، نێردەی تایبەتی ئەمریکا، و ئەدمیراڵ براد کوپەر، فەرماندەی CENTCOM، چەندین خولی دانوستانیان لە هەولێر و دیمەشق بەڕێوە برد بۆ دڵنیابوونەوە لەوەی کورد لەسەر مێزی گفتوگۆ جێگەیان هەبێت. مەزڵووم عەبدی، فەرماندەی کوردی SDF، و ئیلهام ئەحمەد، سەرۆکی پەیوەندییە دەرەکییەکانی AANES، لایەنی ڕێککەوتنەکانی کانونی دووەم بوون، نەک قوربانییەکانیان. نوێنەرە کوردەکان ئێستا لە بەڕێوەبەرایەتیی سیاسیی گواستنەوەی سووریادا یەک دەخرێن. بۆ یەکەم جار ئەو گۆشە خۆبەڕێوەبەرەی وڵاتەکەیان کە گەمارۆدراو و لە ڕووی نێودەوڵەتییەوە دانپێدانەنراوە، دەگۆڕنەوە بە دەنگێکی ڕەوا و فەرمی لە چۆنیەتیی بەڕێوەبردنی هەموو سووریادا.
ئەمە خەمەکە ناسڕێتەوە. زۆر کورد کە بۆ ڕۆژئاوا شەڕیان کرد و خوێنیان ڕژاند هەست دەکەن ئەوەی بە دە ساڵ قوربانیدان دروست کراوە لە ماوەی چەند هەفتەیەکدا ڕادەست کراوە. مامۆستایەکی گەنجی کورد لە قامیشلۆ بە ناوی شەکمۆس، کە ڕاپۆرتەرەکانی NPR لە شوێنەکە چاوپێکەوتنیان لەگەڵ کردووە، هێشتا ملوانکەیەک بە شێوەی کوردستان لە مل دەکات و جلێکی بە ڕەنگەکانی ئاڵای کوردی بۆ دروست دەکرێت. وتی: «پێم وایە داهاتووی ڕۆژئاوا ڕووناکە. پێشتر ئێمە وەک کورد یەکگرتوو نەبووین. ئێستا یەکگرتووین.» ئەو هەستە، نەچەماوە و پراگماتیکی و پڕهیوا، ڕەنگە وردترین وەسفی پێگەی ئەمڕۆی گەلی کورد بێت.
5. ئەنجام: بەشێکی نوێ و ئاڵۆز
کەواتە ئایا کشانەوەی ئەمریکا بۆ کوردی سووریا خراپە؟ لە کورتخایەندا، بێگومان مەترسیدارە. بەهێزترین هاوپەیمانیان لەدەست داوە و ئامرازە خاکی و ئابوورییەکانی فشارخستنیان ڕادەستی حکومەتێکی لاواز و تازەپێکهاتووی دیمەشق کردووە، کە پابەندیی خۆی بە مافەکانی کورد هێشتا تاقی نەکراوەتەوە. هەڕەشەی تورکیا لەناو نەچووە. هەڕەشەی داعش لەناو نەچووە. بەڵێنەکانی کانونی دووەمی 2026یش تەنها بە ئەندازەی ویستی ئەوانەی لە دیمەشقن بۆ جێبەجێکردنیان بەهێزن.
بەڵام لە درێژخایەندا، زۆربەی شیکەرەوە جدییەکان ڕێکن لەسەر ئەوەی دەوڵەتۆکەیەکی پاڵپشتیکراوی ئەمریکا هەرگیز نەدەبوو بە چارەسەرێکی هەمیشەیی یان بەردەوام. ئامادەبوونی ئەمریکا لە سووریا هەمیشە مەرجدار بوو؛ بە ویستی سیاسی لە واشنتن، بە نەبوونی ناکۆکییەکی بەرفراوانتر و بە تەحەمولی تورکیا. زوو یان درەنگ ساتی ڕووبەڕووبوونەوە دەهات. پرسیارەکە هەمیشە ئەوە بوو کە ئایا کورد لەو ساتەدا لەسەر مێزی گفتوگۆ دەبوون یان لە ژێریدا گیریان خواردبوو.
بە گۆڕینەوەی سەربەخۆیی سەربازییان بە پێگەیەکی دانپێدانراو و ڕەوا لە سووریای نوێ، ڕەنگە کورد تازە مانەوەی درێژخایەنی خۆیان لە جیهانی دوای ئەسەد مسۆگەر کردبێت. ئەو مانەوەیە نییە کە خەونیان پێوە بینی. ئەو ڕۆژئاوایە نییە کە خەیاڵیان دەکرد. بەڵام هەر مانەوەیە؛ بە دەنگ، بە نوێنەرایەتی و بە دانپێدانانی ناڕازییانەی کۆمەڵگای نێودەوڵەتی. قەڵغانە ئەمریکییەکە ڕۆیشتووە. بەڵام بۆ کوردی سووریا بەشێکی نوێ و زۆر ئاڵۆز تازە دەستی پێ کردووە.
ڕیزبەندیی کاتیی ڕووداوە سەرەکییەکان
2012 — شەڕی ناوخۆی سووریا دەست پێ دەکات. هێزە کوردییەکان (YPG) لە کاتی کشانەوەی ڕژێمی ئەسەد کۆنترۆڵی باکووری ڕۆژهەڵاتی سووریا دەگرن و ناوچە خۆبەڕێوەبەرەکە دادەمەزرێنن کە دواتر بە ڕۆژئاوا ناسرا.
2014–2019 — ئەمریکا هێز بۆ باکووری ڕۆژهەڵاتی سووریا دەنێرێت بۆ هاوبەشی لەگەڵ SDF لە شەڕی دژی داعشدا. SDF بە پاڵپشتیی ئاسمانی و هێزە تایبەتەکانی ئەمریکا خەلافەتە خاکییەکەی داعش شکست دەدات.
تشرینی یەکەمی 2019 — ترامپ کشانەوەی لەناکاوی هێزەکانی ئەمریکا ڕادەگەیەنێت. تورکیا ئۆپەراسیۆنی کانیی ئاشتی دەست پێ دەکات و بەشە فراوانەکانی خاکی ژێر کۆنترۆڵی کورد داگیر دەکات. ئەمریکا بە فشاری نێودەوڵەتی تا ڕادەیەک ئاراستەکەی دەگۆڕێتەوە.
کانونی یەکەمی 2024 — ڕژێمی ئەسەد دەڕووخێت. هێزە ئۆپۆزیسیۆنەکانی سووریا بە پاڵپشتیی تورکیا دیمەشق دەگرن. حکومەتێکی نوێی کاتی بە ڕابەرایەتیی ئەحمەد ئەلشەرع پێک دێت و گۆڕانێکی بنەڕەتی لە دیمەنی سیاسیدا دروست دەکات.
کانونی دووەمی 2026 — هێزەکانی حکومەتی سووریا بە پاڵپشتیی تورکیا هێرشێکی گەورە بۆ ناو ڕۆژئاوا دەکەن. SDF بانگەوازی نەفیری گشتی دەکات. دوای چەندین هەفتەی شەڕی توند و دیپلۆماسی بە ناوبژیوانیی ئەمریکا، SDF و دیمەشق ڕێککەوتنی ئاگربەست و یەکخستن لە 29ی کانونی دووەم واژۆ دەکەن. SDF ڕەقە و دێرەزوور و بەشە سەرەکییەکانی حەسەکە ڕادەست دەکات. هێزە کوردییەکان ئامادەبوونی خۆیان لە پارێزگای حەسەکە و کۆبانی دەپارێزن.
شوباتی 2026 — ئەمریکا دەست بە کشانەوەی قۆناغ‌بەقۆناغی خۆی لە سووریا دەکات. بنکەکانی تەنف و شەددادی چۆڵ دەکرێن و بۆ کۆنترۆڵی حکومەتی سووریا دەگوازرێنەوە.
23ی شوباتی 2026 — دووەم کاروانی ئەمریکا دەست بە کشانەوە لە بنکەی قەسرەک لە حەسەکە دەکات، گەورەترین دامەزراوەی سەربازیی ئەمریکا لە سووریا. کەلوپەل بۆ هەرێمی کوردستانی عێراق دەگوازرێتەوە.
16ی نیسانی 2026 — دوا هێزەکانی ئەمریکا خاکی سووریا بەجێ دەهێڵن. سووریا ڕادەگەیەنێت کە کۆنترۆڵی تەواوی هەموو بنکە سەربازییە پێشووە ئەمریکییەکانی لە خاکەکەیدا گرتووە. ئامادەبوونە سەربازییە دە ساڵەکەی ئەمریکا لە سووریا بە فەرمی کۆتایی دێت.
نیسانی 2026 — هێرشە درۆنییەکانی سپای پاسداران دژی گرووپە کوردە ئێرانییە تاراوگەییەکان لە هەرێمی کوردستانی عێراق چڕتر دەبنەوە. نوێنەرە کوردەکانی SDF دەست بە یەکخستنی فەرمی لە پێکهاتە سیاسی و سەربازییەکانی سووریا دەکەن.
پرسیار و وەڵام
کشانەوەی ئەمریکا لە 2026 چ جیاوازییەکی لەگەڵ ئەوەی 2019 هەیە؟
کشانەوەی 2019 لەناکاو، یەکلایەنە و بێ هەماهەنگی بوو؛ نزیکەی بەبێ ئاگادارکردنەوە ڕاگەیەنرا و تورکیا دەستبەجێ بۆ هێرشێکی سەربازی قۆستییەوە. کشانەوەی 2026 ڕۆیشتنێکی ڕێکخراو و قۆناغ‌بەقۆناغە دوای ئاگربەستێک لە نێوان SDF و دیمەشق کە ناوبژیوانی بۆ کراوە. دانوستانکارە کوردەکان لە ڕێککەوتنەکان بەشدارییان کرد، واتە کورد لە ئەنجامەکەدا بەرژەوەندییەکی فەرمیی سیاسییان هەیە، نەک تەنها بەجێ بهێڵدرێن. بەراوردەکە ڕوونە: لە 2019دا کورد بەبێ پاڵپشتی بەجێ هێڵدران. لە 2026دا یارمەتیی نووسینی مەرجەکانی گواستنەوەکەیان دا، هەرچەندە ئەو مەرجانە ئازاربەخش بن.
ئایا تورکیا کشانەوەکە وەک دەرفەتێک بۆ هێرشکردنە سەر هێزە کوردییەکانی سووریا بەکار دەهێنێت؟
مەترسییەکی جدییە، بەڵام حیسابەکە گۆڕاوە. شەڕڤانانی کورد ئێستا بە فەرمی لە سوپای نیشتمانیی سووریادا یەک خراون، واتە هەر هێرشێکی تورکیا هێرشێک بۆ سەر دامەزراوەیەکی دەوڵەتی سووریا دەبێت و لێکەوتەی دیپلۆماسی و یاسایی زۆر گەورەتری لە هێرش بۆ سەر میلیشیایەکی خۆبەڕێوەبەر دەبێت. تورکیا هەروەها پرۆسەیەکی ئاشتیی ناوخۆیی لەگەڵ PKK بەڕێوە دەبات کە هەر کارێکی سەربازیی بەرفراوان ئاڵۆز دەکات. لەگەڵ ئەوەشدا، تۆماری ئەنقەرە لە مامەڵەکردن لەگەڵ هێزە کوردییەکانی سووریا تاریکە و نەبوونی هێزەکانی ئەمریکا بەهێزترین ڕێگری پێشتر لادەبات. وریایی پێویستە.
چ ڕوویدا بەو زیندانییە داعشییانەی SDF ڕایگرتبوون؟
مەرجێکی سەرەکیی کشانەوەی ئەمریکا گواستنەوەی هەزاران دەستبەسەرکراوی داعش لە ئۆردوگا و زیندانەکانی بەڕێوەبراوی SDF لە باکووری ڕۆژهەڵاتی سووریا بۆ دامەزراوەکانی عێراق بوو. ئەم گواستنەوەیە ئێستا تا ڕادەیەکی زۆر تەواو بووە. بەڵام هەڕەشەی بەرفراوانتری داعش لەناو نەبراوە. شیکەرەوەکان ئاگاداری دەدەن کە خانە نووستوەکان پێشتر لە ناوچەکەدا دووبارە چاڵاک دەبنەوە و سەردەمی گواستنەوە، بە کەمبوونەوەی هاوبەشکردنی زانیاریی هەواڵگری و نەبوونی پاڵپشتیی ئاسمانیی ئەمریکا، ماوەیەکی زیادبوونی هەستیاری بە مەترسییە.
کوردی سووریا هێشتا کۆنترۆڵی چ خاکێک دەکەن؟
بە پێی ڕێککەوتنەکانی کانونی دووەمی 2026، هێزە کوردییەکان ئامادەبوونێکی بەرچاو لە پارێزگای حەسەکە و شاری کۆبانی لە پارێزگای حەلەب دەپارێزن. ڕەقە و دێرەزووریان لەگەڵ ژێرخانی سەرەکیی نەوت ڕادەستی کۆنترۆڵی حکومەتی سووریا کردووە. بەڕێوەبەرایەتیی خۆبەڕێوەبەر کە پێشتر بەشێکی فراوانی باکووری سووریای بەڕێوە دەبرد لە پێکهاتەکانی دەوڵەتدا هەڵوەشاوەتەوە، هەرچەندە دانوستان لەسەر نوێنەرایەتیی سیاسیی کورد لەو پێکهاتانەدا بەڕێوە دەچێت.
ئایا هیچ هیوایەک بۆ مافە درێژخایەنەکانی کورد لە سووریای نوێ هەیە؟
بەڵێ، بە وریاییەوە. نوێنەرە کوردەکان بۆ یەکەم جار بە فەرمی بەشدارن لە بەڕێوەبەرایەتیی سیاسیی گواستنەوەی سووریا. زمانە کوردییەکان و کولتوور و ناسنامەی سیاسی لە هەر ساتێکی سەردەمی ئەسەد زیاتر دیار و خۆڕاگرن. ڕێککەوتنەکانی کانونی دووەم دەق بۆ بەشداریی سیاسیی کورد لە خۆ دەگرن. ئەوەی ئایا دیمەشق لە کردەوەدا ئەو دەقانە جێبەجێ دەکات پرسیارە دیاریکەرەکەیە. کۆمەڵگای نێودەوڵەتی، لەوانە یەکێتیی ئەورووپا و ئەمریکا، ئاماژەی داوە کە لەبارەی مافەکانی کەمینەکانەوە حکومەتی نوێی سووریا دەخاتە ژێر لێپرسینەوە، هەرچەندە کاریگەریی ئەو فشارە هێشتا تاقی نەکراوەتەوە.
سەرچاوەکان
ڕووداو — ئەمریکا دەست بە کشانەوە لە بنکەیەکی گەورە لە ڕۆژئاوا دەکات
ئەڵجەزیرە — سوپای ئەمریکا دەست بە کشانەوە لە بنکەیەکی سەرەکی لە باکووری ڕۆژهەڵاتی سووریا دەکات
گۆڤاری مەنارە — داهاتووی ڕۆژئاوا: خۆبەڕێوەبردنی کورد لە سووریا لە ژێر هەڕەشەدایە