بڵاوکراوە بەرواردارەکان ڕێگە دەدەن پێشنیارەکانی لیستەر لەگەڵ پێویستییە بەڵگەدارەکانی پاراستنی مەدەنییەکان هەڵبسەنگێنرێن.

گومبەتی سپیی ڕووناککراوەی کۆنگرێسی ئەمریکا بە ستوون، ئاڵای ئەمریکا و پەیکەری ئازادی لەبەردەم ئاسمانی شینی تاریک
گومبەتی کۆنگرێس لە کانوونی دووەمی ٢٠٠٦؛ وێنەی Diliff. پاشبنەمای شایەتیی کۆنگرێسە؛ لیستەر یان دانیشتنی ٢٠١٨ پیشان نادات. © Diliff · Wikimedia Commons · CC BY 2.5.

پیشە و توێژینەوە

MEI لیستەر بە توێژەری باڵا و بەڕێوەبەری دەستپێشخەریی سووریا دەناسێنێت. پێشتر لە بروکینگزی دەوحە و پڕۆژەی دیالۆگ لەگەڵ سەرکردەکانی ئۆپۆزسیۆنی سووریا کاری کردووە. کتێبەکانی لەسەر جیهادییەکانی سووریا و داعشە. ژیاننامەی دامەزراوەکە پیشەکەی بەڵگەدار دەکات؛ سەرکەوتنی پێشنیارەکان ناسەلمێنێت. [1]

شایەتیی ٢٠١٨

لە ٦ی شوباتی ٢٠١٨ بۆ لیژنەیەکی ژێرەوەی ئەنجومەنی نوێنەران، زیادکردنی ڕاهێنان و کەرەستە بۆ هەسەدە، جێگیری و گەڕانەوەی ئاوارەکانی پێشنیار کرد. هەمان کات داوای کەمکردنەوەی پەیوەندیی YPG-PKK، زیادکردنی نوێنەرایەتیی عەرەب لە ناوچە عەرەب‌زۆرەکان و ڕێککەوتن لەگەڵ ئەنقەرەی کرد. دەبوو واشنتن بە تورکیا ڕابگەیەنێت کە YPG/هەسەدە بەجێناهێڵێت. پاڵپشتیی سەربازی لەگەڵ فشاری سیاسی کۆبووەوە. [2]

یەکخستن لە کانوونی دووەمی ٢٠٢٦

لە ٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ پاڵپشتیی یەکخستنی هەسەدە و بەڕێوەبردنە مەدەنییەکەی لە دەوڵەتی سووریا کرد. زیانە سیاسییەکەی دانپێدانا، بەڵام ناوبژیوانیی ئەمریکا، ڕێککاریی کاتی بۆ یەکەکان و گرەنتیی دەستووریی داوا کرد. پێشوازیی لە بڕیاری مافەکانی کورد بەڵگەی جێبەجێکردنی دواتری هەموو بەڵێنەکان نییە. [3]

پێوەری پاراستن

توێژینەوەی HRW لە ٢٠٢٤ بە ٥٨ چاوپێکەوتن ڕفاندن، ئەشکەنجە، دەستبەسەرکردنی ئارەزوومەندانە و دەستبەسەرداگرتنی موڵک لە باکووری سووریای داگیرکراوی تورکیا بەڵگەدار کرد؛ کورد بە تایبەتی لە مەترسیدا بوون. هەڵسەنگاندنی دەستەی نووسەرانی ئێمە پرسیاری مافە زمانییە جێبەجێکراوەکان، نوێنەرایەتیی ناوخۆیی و ڕێگای سەربەخۆی دادپەروەری دەکات. ئەمانە پێوەری ڕەخنەی ئەنجامی سیاسەتن، بەبێ پێدانی نیازی کەسیی بێ‌بەڵگە بە لیستەر. [4]

سەرچاوەکان و خوێندنەوەی زیاتر

  1. Middle East Institute, Charles Lister: official biography, research roles and books.
  2. Charles R. Lister, written testimony, “Syria: Which Way Forward?”, House Foreign Affairs subcommittee (6 February 2018), especially recommendations on Turkey, the YPG and SDF support.
  3. Charles Lister, “Integration or conflict in northeastern Syria? Ten key points to consider,” MEI (29 January 2026), especially points 2, 5, 9 and 10.
  4. Human Rights Watch, “Everything is by the Power of the Weapon”: Abuses and Impunity in Turkish-Occupied Northern Syria (29 February 2024), original investigation.
  5. Diliff, US Capitol dome (January 2006), Wikimedia Commons, CC BY 2.5.