10ی نیسانی 2026
ئاخ. خوایە. گیان.
لە وێنەی شاشەکەدا سەیری ئەم مەسخەرە تەواوە بکەن.
مارک سلاپینسکی، «ڕۆژنامەنووس»ە کەنەدییەکە، کە نیشانە شینەکەی پشتڕاستکردنەوەشی هەیە ــ دیارە، دەبێت هەیبێت! ــ سێلفییەک بۆ ڕاکێشانی سەرنج بڵاو دەکاتەوە و وەک هەرزەکارێکی عاشق دەناڵێنێت:
«بە ڕاستگۆیی دەڵێم، من گەلی تورکیا خۆش دەوێت. بەڵام ئایا گەلی تورکیاش منیان خۆش دەوێت؟»
دەزگای پڕوپاگەندەی دەوڵەتی تورکیا، ئاژانسی هەواڵی تورکیا (THA) ، دەستبەجێ وەک یاوەرێکی کرێگرتوو دەست تێوەردەدات و وتەکانی بە تەواوی ئینتەرنێتدا بڵاو دەکاتەوە، لەگەڵ وێنە ڕازاوەکەی دەموچاوی، تەنانەت سەرە زەردکراوەکانی قژیشی؛ چونکە لە 2026دا هیچ شتێک بە قەدەر ئەم جۆرە قژە ناتوانێت بڵێت: «ڕۆژنامەنووسێکی جدی»! باشە، ئەو بۆچوونە ئازا و توندانەی تورکیا ئەوەندە حەزیان لێیە چین؟
«بەڕاستی بۆم زەحمەتە ئەمە تێبگەم.»
«بۆردومانکردنی ئێران چۆن ئەو ئەمریکییانە دەخاتە پێشەوە کە باج دەدەن؟»
«ئەمە تەنها بەفیڕۆدانی پارەی باج و بەرزکردنەوەی نرخی بەنزین و خواردن نییە؟»
واتە: لە کاتێکدا جیهان هەوڵ دەدات ڕێگە لەوە بگرێت ئێران کارەساتێکی تەواوی ناوکی بخولقێنێت، ئەم نابغەیە کە پەڕەی دارە مەیپڵەکە ڕادەوەشێنێت، جامەکەی تیم هۆرتۆنزی بە توندی گرتووە و لەسەر نرخی خواردن دەگریێت.
بەڵام چاوەڕێ بکەن، ئەمە زۆر خراپتر دەبێت.
ئەمە هەمان مارک سلاپینسکییە کە ساڵانێکە بە ئاشکرا خۆی ڕادەسپێرێت و خۆشیرینی دەکات بۆ ڕژێمی تورکیا، لە کاتێکدا ئەو ڕژێمە بە مانای ڕاستەقینە جینۆساید دەکات، کەمینەکان بە پاکتاوی نەتەوەیی لەناو دەبات و لە سووریا و لیبیا و شوێنەکانی دیکە پارە بە تاقمە جیهادییەکان دەدات.
تورکیا جینۆسایدی ئەرمەنەکان ڕەت دەکاتەوە؛ 1.5 ملیۆن مەسیحی کوژران، بەڵام ئەنقەرە دەڵێت: «هەرگیز ڕووی نەداوە.» تورکیا کورد لە باکووری سووریا بۆردومان دەکات و ناویان دەنێت «تیرۆریست»، لە کاتێکدا میلیشیا نیابەتییەکانی خۆی لەبەردەم کامێرادا سەر دەبڕن. تورکیا ئەورووپا پڕ لە چەکدارانی داعش دەکات و دواتر کە ڕۆژئاوا ئاگادار دەبێتەوە، خۆی وا نیشان دەدات کە سەرسام بووە. تورکیا ڕۆژنامەنووس زیندانی دەکات، ساختەکاری لە هەڵبژاردندا دەکات و ئایا سۆفیا دووبارە دەکاتە مزگەوت، وەک ئەوەی جارێکی دیکە گەڕابینەوە بۆ 1453.
باشە، ئەو کەنەدییە ئازایەی خۆی بە ڕاستیگۆ دەزانێت، چی دەکات؟
نامەی خۆشەویستیی نەرم و ڕازاوە بۆ گەلی تورکیا دەنووسێت، لە کاتێکدا حکومەتی تورکیا وتەکانی وەک چەک بەکار دەهێنێت. ئەو «ڕەخنە لە سیاسەتی دەرەوە» ناگرێت؛ بەڵکو خزمەت دەکات و دەسکیارە بۆ ڕژێمێک کە کورد و عەلەوی و ئێزدی و یۆنانی و ئاشووری و هەر کەسێکی دیکە دەچەوسێنێتەوە کە بە پێی پێوانەکانی ئەو ڕژێمە، بە قەدەر پێویست سوننی یان تورک نییە.
ئەو پشتگیری لە ڕەتکردنەوەی جینۆساید دەکات. پشتگیری لە سەرکوتکردنی کەمینەکان دەکات. پشتگیری لەو هێزە جیهادییە نیابەتییانە دەکات کە تورکیا چەکیان پێ دەدات، ڕاهێنانیان پێ دەکات و هەر کاتێک بیەوێت سووریا دابەش بکات یان یۆنان هەڕەشە لێ بکات، بەریاندەدات.
هەموو ئەمانەش دەکات و هەر وا خۆی نیشان دەدات کە تەنها کەنەدییەکی خاکییە و «پرسیاری سەخت» دەربارەی دۆلارەکانی باجی ئەمریکییەکان دەکات.
هەواڵێکی نوێت پێ بڵێم، مارک: بۆردومانکردنی ئێران پەیوەندی بە پسووڵەی خواردنی تۆوە نییە، ئەی بێمێشک. هەندێکمان هەوڵ دەدەین ڕێگە لەوە بگرین کە تاقمێکی ئایینساڵاری مەرگپەرست دەستی بە چەکی ناوکی بگات. بەڵام تۆ ئەوەندە سەرقاڵی بیرکردنەوە لەوەیت کە ئایا یانەی هەوادارانی ئەردۆغان لە کۆتاییدا ئەو شەپۆلە تورکییەی کاردانەوە لە تویتەردا پێ دەدات کە لەگەڵ نیشانەی پشتڕاستکردنەوەت، ئەوەندە بۆی پاڕاوەیتەوە.
مارک، ماشێنی پڕوپاگەندەی تورکیا تەنها وتەکانی تۆی نەگواستەوە؛ بەڵکو تۆی کرد بە هی خۆی . نەزانێکی ڕۆژئاواییی بەسوودی بینی کە حەزی دەکرد لەسەر نرخی بەنزین بناڵێنێت، لەبری ئەوەی پاکتاوی ڕاستەقینەی نەتەوەیی مەحکوم بکات، و ئەوەی قۆستەوە.
پیرۆزە، هاوڕێ. تۆ ڕۆژنامەنووس نیت.
تۆ شانۆگەرێکی جینۆسایدیت، تەنها ژێڵی قژت باشترە.
خراپترین بەشەکە چییە؟ ڕەنگە ئەمە بخوێنیتەوە، وێنەی شاشەکەی بگریت و بۆ شوێنکەوتووەکانت بگریێیت: «سەیر بکەن ڕۆژئاوا چەند خراپ مامەڵەم لەگەڵ دەکات، لە کاتێکدا من بە ئازایی بەرگری لە گەلی تورکیا دەکەم!!!»
دەتبینین، مارک.
سەرە زەردکراوەکانی قژت دەبینین. نیشانە شینەکە دەبینین. دەبینین میدیای دەوڵەتی تورکیا وەک ڕۆژنامەنووسە ماڵییە دڵخوازەکەیان مامەڵەت لەگەڵ دەکەن.
بە وردیش دەبینین پێڵاوی کێ دەلێسیتەوە، لە کاتێکدا کەمینەکان دەسڕدرێنەوە.
تورکیا خۆشی دەوێیت، مارک.
بەشی ماوەی جیهانی شارستانی پێی وایە تۆ شەرمەزارییەکیت.