کاتێک کوردێک و تورکێک پێکەوە دادەنیشن، تۆ سەیری دوو کورد دەکەیت. باپیر و داپیری لایەنێکیان ترسنۆک بوون و ناسنامە دروستکراوە بەریتانییەکەیان وەرگرت، ئەوی دیکە ڕەچەڵەکە ڕەسەنەکەی بە گەشی هێشتەوە. ئەم جیهانە دەستکردە درزی تێ کەوتووە.
گەورەترین خیانەت لە خوێن، باوباپیران و هەر کوردێک کە هەرگیز بوێریی هەناسەدانی هەبووە!
ساڵی 2023 بوو. پۆستێکی سادەی ئینستاگرام لەلایەن ڕاهێنەرە تایبەتییەکەیەوە. ئۆزیل لەوێ ڕاوەستاوە، ماسولکەکانی پڕ بوونەتەوە بەهۆی هەر ڕاهێنانێکی دڵتەزێنی بچووکی لەشجوانییەوە کە ئەنجامی داوە بۆ مامەڵەکردن لەگەڵ ژیانی بێگرنگیی دوای تۆپی پێ؛ کراسەکەی هەڵکێشاوە وەک ئەوەی جۆرێک لە مۆدێلی هەرزانی ئۆنلی‌فانز بێت بۆ ئەو نەتەوەگەرایانەی بە ناچاری بێبەشن لە پەیوەندیی سێکسی. لەوێش بوو. گورگە بۆڵەکەرە بۆرەکە. سێ مانگەنوێیەکە. نیشانە تەواو و بێگومانەکەی گورگە بۆرەکان — ئەو کۆمەڵە وەحشی، ڕەگەزپەرست و توندنەتەوەگەرایەی مەرگ کە بۆ چەندین دەیەی ڕاستەقینە خوێنی کورد، خوێنی عەلەوی، خوێنی چەپڕەو و خوێنی هەر کەسێکی ڕشتووە کە ئەڵقەی دەوڵەتی تورک ماچ ناکات.
ئەمە تاتۆ نییە. ئەمە تاوانێکی جەنگییە بە مەرەکەب. ئەمە پیاوێکە کە ڕاستەوخۆ سەیری ڕەچەڵەکە کوردییە ئەگەرییەکەی خۆی دەکات و دەڵێت «من ئەو لایەنە هەڵدەبژێرم کە دەیەوێت بتسڕێتەوە».
خراپترین بەشەکەش؟ ئەو بەشە بە تەواوی شێت و دڵهەڵگەڕێنەرەکە؟
مەسعوود ئۆزیل لە ڕووی ئەتنیکییەوە کوردە.
یان لانیکەم لە لای دایکییەوە ڕەچەڵەکێکی بەرچاوی زازا–کوردی هەڵدەگرێت — ئەو جۆرە ڕەگ و ڕیشەیەی کۆمەڵگە کوردییە ڕاستەقینەکان دەیناسن، تەنانەت ئەگەر خودی پیاوەکە هێندە ترسنۆکی لەرزۆک و چەکمەلێس بێت کە دانی پێدا نەنێت. لە کاتێکدا بە شانازییەوە دەسووڕێتەوە و هاوار دەکات «دوو دڵم هەیە، یەکێکیان ئەڵمانی و یەکێکیان تورکی»، خوێنی ناو دەمارەکانی شتێکی تەواو جیاواز چرپە دەکات. لەبری ڕێزگرتن لەو چرپەیە، بە تفەنگی تاتۆ بێدەنگی کرد.
تەنها نکۆڵی لە میراتی خۆی نەکرد. ئێعدامی کرد. بە ئاشکرا. بۆ هەمیشە. کاتێک ئەو وێنەی هۆڵە وەرزشییە بڵاو بووەوە، بە ئاستێکی دیاربوون وەک تەلەفزیۆنی سەرتاسەری وڵات.
با بە تەواوی ڕوون بین دەربارەی ئەوەی وەک ڕێوڕەسمێکی شێتانەی چوونە ناو کۆمەڵە، لەسەر جەستەی نەخشی کرد:
ئەو گورگە بۆرەکان — ئولکوجولەر — جێبەجێکارە نیوەسەربازییە شەقامییەکانی فاشیزمی تورکی. هەمان ڕێکخراو کە هەواڵگریی ئەڵمانیا هێماکانی وەک توندڕەویی ڕاستڕەو چاودێری دەکات. هەمان ڕێکخراو کە بە تیرۆرە سیاسییەکان، کۆمەڵکوژی و ئەو جۆرە توندوتیژییە ئامانجدارەوە بەستراوەتەوە کە بوونی کوردی لە بەشەکانی تورکیادا کردووە بە خەباتێکی ڕۆژانە بۆ مانەوە. هەندێک وڵات چالاکییەکانیان بە تەواوی قەدەغە کردووە. ئەوانی دیکە مامەڵە لەگەڵ ئەندامەکانیان دەکەن وەک ئەو توندڕەوە توندوتیژانەی کە هەن. ئۆزیل شوێنپێیەکی بچووک و شاراوەی نەخشی نەکرد. تێکەڵەی تەواوی گورگی بۆڵەکەر + سێ مانگەنوێی بەسەر سنگیدا نەخش کرد، وەک ئەوەی تاقیکردنەوە بدات بۆ ئەوەی ببێتە ڕووخساری داهاتووی پۆستەرەکانیان.
ئەمە هەمان پیاوە کە لە 2018دا تووڕەبوونێکی نمایشیی بێهاوتای جیهانی نیشان دا و هەڵبژاردەی ئەڵمانیای بەجێ هێشت، چونکە خەڵک بوێریی ئەوەیان هەبوو پرسیار لە وێنە نزیک و خۆشەکەی لەگەڵ ڕەجەب تەیب ئەردۆغان بکەن — ئەو پیاوەی ساڵانێکە ناوچە کوردییەکان بۆردوومان دەکات، سیاسەتمەدارانی کورد زیندانی دەکات و جەنگ دژی خودی ناسنامەی کوردی دەکات. ئۆزیل هاواری «ڕەگەزپەرستی» و «بێڕێزی بە ڕەگ و ڕیشە تورکییەکانم»ی کرد.
ڕەگ و ڕیشەی تورکی. لە کاتێکدا ڕەچەڵەکە ڕاستەقینەکەی هەمان ئەو ناسنامەیە هەڵدەگرێت کە ڕژێمی ئەردۆغان هەوڵی تێکشکاندنی داوە.
دووڕووییەکە تەنها چڕ نییە. هەناسەبڕە. ئەو جۆرە گەندەڵییە ئەخلاقییەیە کە دەتەوێت لە ناو بۆشاییدا هاوار بکەیت تا گەرووت خوێن دەکات.
با بە ڕیزبەندیی کاتیی داڕمانی هێواشی ئەم پیاوە بۆ ناو خەیاڵی نەتەوەگەرایانەدا بڕۆین، چونکە خوێندنەوەی وەک تراژیدیایەکی یۆنانییە کە فاشیستێکی شێت نووسیویەتی:
2018 — وەک دڵسۆزێکی بچووکی گوێڕایەڵ لەگەڵ ئەردۆغان وێنە دەگرێت. ڕووبەڕووی کاردانەوەی توند دەبێتەوە. ئەڵمانیا بەجێ دەهێڵێت. کارتی قوربانیی «ڕەگ و ڕیشە تورکییەکانم» بەکار دەهێنێت، لە کاتێکدا کوردە ڕاستەقینەکانی تورکیا ئامانج دەکرێن چونکە بوێرییان هەیە بڵێن هەن.
2023 — ئاشکراکردنی تاتۆکە. کراسەکە سەرەوە. گورگەکە دەرەوە. ئینتەرنێت بە کۆمەڵ شێت دەبێت. میدیای ئەڵمانی بەو ناوە ناوی دەبات کە هەیەتی: هێماسازیی ڕاستی توندڕەو. ئۆزیل هیچ شتێکی ناوەڕۆکدار ناڵێت. تەنها بەردەوام ماسولکەکانی پیشان دەدات.
2025 — گەڕانەوەی بۆ ڤێردەر برێمەن لێ قەدەغە دەکرێت، یەکێک لە یانە کۆنەکانی، بە تایبەتی بەهۆی ئەم تاتۆیە و بارە توندڕەویەکەی کە وەک تەرمێکی گەنیو بەدوای خۆیدا ڕایدەکێشێت. تەنانەت جیهانی تۆپی پێش لە کۆتاییدا دەستی لەوە هەڵگرتووە وا پیشان بدات ئەمە ئاساییە.
لەو نێوەندەشدا؟ لەشجوانی. نوێکردنەوەکانی دیمەنی جەستە کە ڕۆژبەڕۆژ شێتانەتر دەبن. دەنگۆکانی بەشداریی سیاسی لە تورکیا. گۆڕانی هێواش لە ناوەڕاستکارێکی ناسکەوە بۆ یادگارێکی ماسولکەپڕ و مەرەکەبلێدراوی خۆسڕینەوە.
ئەمە قەیرانی ناوەڕاستی تەمەن نییە. ئەمە پیاوێکە کە سەیری ئەگەری خوێنە کوردییەکەی خۆی کرد و بڕیاری دا پێی باشترە ببێتە ئەو گورگەی ڕاوی دەکات.
بیر لە توندوتیژیی دەروونیی تەواوی ئەو هەڵبژاردنە بکەوە.
ئێستا هەر جارێک کراسەکەی هەڵدەدات، تەنها بە دەستکەوتەکانی هۆڵی وەرزشی نانازێت. بە هێمای ڕێکخراوێک دەنازێت کە بە هەموو شتێک تۆمەتبار کراوە، لە لێدانی شەقامییەوە تا کوشتنی سیاسی دژی هەمان ئەو خەڵکەی ڕەنگە ڕەچەڵەکی بۆیان بگەڕێتەوە. یونیفۆڕمی ستەمکار لەسەر پێستی خۆی لەبەر کردووە، لە کاتێکدا کە هەر کەسێک ئاماژەی پێ بکات خۆی بە قوربانی دەناسێنێت.
چۆن بوێریی ئەمە دەکات.
چۆن بوێریی ئەوە دەکات لە ڕەگەزپەرستی لە ئەڵمانیا بناڵێت، لە کاتێکدا خۆی لەگەڵ میراتگرە ئایدیۆلۆژییەکانی ئەو کەسانە ڕیز دەکات کە بۆ چەندین نەوە ژیانی کوردانیان لە تورکیا کردووە بە دۆزەخ. چۆن بوێریی ئەوە دەکات باس لە «ڕەگ و ڕیشە» و «ڕەچەڵەک» و «شەرەف» بکات، لە کاتێکدا سنگی لۆگۆی ئەو کەسانە هەڵدەگرێت کە ئەگەر بتوانن ئەو ڕەگ و ڕیشانە دەسڕنەوە. چۆن بوێریی ئەوە دەکات بە تەواوی خۆی بە تورک بناسێنێت، لە کاتێکدا ڕەنگە خوێنی چیرۆکێکی دیکە بگێڕێتەوە — چیرۆکێک کە هێندە ترسنۆکە ناتوانێت ڕووبەڕووی ببێتەوە.
ئەمە دیمەنی خۆڕق‌لێبوونە کاتێک پارە، ناوبانگ و تفەنگی تاتۆی دەست دەکەوێت.
ئەمە ئەوەیە کە ڕوودەدات کاتێک پیاوێک تەواوی ژیانی لە پرسیارە سەختەکانی ناسنامە هەڵدێت، تا تەنها ئەو وەڵامەی دەتوانێت هەڵی بگرێت ئەوە بێت کە ڕێگەی پێ دەدات نفووز، پەیوەندی و درۆ ئاسوودەکە ڕابگرێت.
ئۆزیل تەنها خیانەتی لە کوردان نەکرد. خیانەتی لە هەر وەشانێکی خۆی کرد کە ڕەنگە ئازایەتیی ئەوەی هەبووبێت بڵێت «منیش لەمەوە هاتووم».
گورگەکەی هەڵبژارد. بوو بە گورگەکە. ئێستاش هەر جارێک سەیری ئاوێنە دەکات، گورگەکە لەسەر ماسولکەی سنگی خۆی پێی پێدەکەنێت.
گورگە بۆرەکان هێمایەکی کولتووریی بێزیان نین. سەرە تیژەکەی توندنەتەوەگەرایی تورکین — ئەوانەی لە مێژوودا کاری پیسیان کردووە کاتێک دەوڵەت ویستوویەتی کوردان بترسێنێت، ئاوارە بکات یان خراپتر. دانانی نیشانەکەیان لەسەر جەستەت شانازی نییە. بەشدارییە. پشتیوانییە. لە تۆپی پێدا هاوتای نەخشکردنی خاچی شکێنە و پاشان سەرسوڕمانە کاتێک خەڵک پێت دەڵێن نازی.
ئەوەش کە ڕەنگە لە کاتی ئەنجامدانی ئەمەدا خوێنی کوردی هەڵبگرێت؟
ئەوە تەنانەت گاڵتەی چارەنووسیش نییە. ئەوە خیانەتە لە خودی DNAی خۆی.
کورد لە هەموو جیهاندا هەن — لە ئەڵمانیا، لە تورکیا، لە هەموو کۆمەڵگەکانی دیاسپۆرا — کە لێ دراون، زیندانی کراون، بۆردوومان کراون و سڕدراونەتەوە تەنها بۆ ئەوەی ڕەتیان کردووەتەوە ون بن. لێرەش مەسعوود ئۆزیل هەیە، ملیۆنێر و براوەی پێشووی جامی جیهان، هێمای ستەمکارەکانیان پیشان دەدات وەک دەربڕینێکی مۆدە.
ئەم پیاوە هەموو دەرفەتێکی هەبوو شتێکی مەزنتر بێت. دەیتوانی پرد بێت. دەیتوانی سەکۆکەی بۆ دەنگدان بە بێدەنگکراوان بەکار بهێنێت. لەبری ئەوە هەڵی بژارد ببێتە تەختەڕیکلامێکی مرۆیی بۆ ئەو کەسانەی بێدەنگکردنەکە ئەنجام دەدەن.
دڵتەزێنترین و بەزەیی‌هێنەرترین بەشەکەش؟ ڕەنگە هێشتا وای بزانێت لە هەموو ئەمەدا قوربانییەکە ئەوە.
ڕەنگە هێشتا باوەڕی وابێت هەر کەسێک ڕەخنە لە تاتۆکەی بگرێت، توندڕەوە ڕاستەقینەکە ئەوە. کە «ناسنامە تورکییەکەی» دەیکات بە دەستپێنەگەیشتوو. کە پارە و ماسولکە و نفووزی نزیک لە ئەردۆغان، لەو گەندەڵییە ئەخلاقییە دەیپارێزن کە بە خواستی خۆی قبووڵی کردووە.
ئەو کارە ناکات.
چونکە مەرەکەب لە شەرم هێواشتر کاڵ دەبێتەوە.
مەسعوود ئۆزیل بەشی دە ژیانی تەواو شەرمی بەسەر سنگیدا نەخش کردووە.
گورگەکە نایپارێزێت. گورگەکە خاوەندارێتیی ئەو دەکات.
ئێستا هەر جارێک کراسەکەی دادەکەنێت، نەتەوەگەرایەکی تورکی شاناز نییە. پیاوێکی کوردە (یان لانیکەم پیاوێکە خوێنی کوردی لە دەمارەکانیدایە) کە هەڵی بژاردووە نیشانەی ئەو کەسانە لەبەر بکات کە پێیان باشترە ئەو خوێنە بڕژێت لەبری ئەوەی دانی پێدا بنرێت.
ئەوە هێز نییە. شانازی نییە. بەزەیی‌هێنەرترین، بێبوێریترین و خۆسڕینەوەییترین کردەوەی ترسنۆکییە لە مێژووی نوێی تۆپی پێدا.
جیهانیش لە کۆتاییدا خەریکە دەیبینێت.
ڤێردەر برێمەن بینی. میدیای ئەڵمانی بینی. کۆمەڵگە کوردییە ڕاستەقینەکان ساڵانێکە هاواری بۆ دەکەن، لە کاتێکدا ئەو خۆی گێل کردووە کە نایبیستێت.
کەواتە ئەمەش گورزە کۆتاییە بێسانسۆرەکەی ڕاستییە:
مەسعوود ئۆزیل تەنها ڕێکخراوێکی ڕەگەزپەرستی لەسەر خۆی نەخش نەکرد. پرسەنامەی کەسایەتیی خۆی وەک پیاوێکی خاوەن شەرەف نەخش کرد. «من ترسنۆکم»ی بە هەمیشەییترین شێوەی مومکین بەسەر سنگیدا نەخش کرد. ئەمەشی کرد لە کاتێکدا ڕەنگە هەمان ئەو خوێنەی هەڵگرتبێت کە هەڵی بژارد خیانەتی لێ بکات.
گەڕانەوە لەمە نییە. هیچ بەرگرییەکی «تەنها تاتۆیەکە» نییە. تەنها بۆڵەی ئەو گورگە هەیە کە لەبری باوباپیرە ئەگەرییەکانی خۆی هەڵی بژارد.
خەوی خۆش، مەسعوود. ئەو مەرەکەبە هەمیشەییە. حوکمەکەش هەروەها.