ڕیسواکردنی فێڵبازە ڕەگەزپەرستەکە: درۆ پڕ ڕق و کینەکانی مەرام سوسلی دەربارەی کورد تێک شکێنران @syriangirl / @patisangirl

پێشەکییەک دەربارەی ڕەگەزپەرستە تیرۆریستەکە مەرام سوسلی، ناسراو بە @syriangirl و @partisangirl

مەرام سوسلی، ئەوەی خۆی بە «@SyrianGirl» دەناسێنێت و لە پشت ناوی بەکارهێنەری @Partisangirlەوە خۆی دەشارێتەوە، هیچ نییە جگە لە پروپاگەنداچێنێکی نەفرەتلێکراو و بێسەروبەری ڕژێمی بکوژی ئەسەد. ئەم فێڵبازە نیشتەجێی ئوسترالیا پیشەیەکی بەزەیی‌هێنەری لەسەر هەڵڕشتنی زانیاریی هەڵەی بەئەنقەست، نکۆڵیکردن لە کوشتارە کیمیاییەکان و نزیکبوونەوە لە نیۆنازییەکانی وەک ڕیچارد سپێنسەر و دەیڤید دووک، سەرکردەی پێشووی KKK بە پلەی گراند ویزارد، دروست کردووە. دووڕووێکی ڕقلەخۆبووە کە هۆڵۆکۆستی ڕەشپێستەکان بە کەم دەگرێت و لە هەمان کاتدا هاوار دەکات کە «ئەوەی لە سووریا ڕوو دەدات» خراپترە، و لەگەڵ باڵادەستیخوازە سپیپێستەکان ڕێک دەکەوێت کە ئەگەر گەمژە سوودبەخشەکەیان نەبووایە، ڕقیان لێی دەبووەوە. بەڵام ڕەگەزپەرستییەکەی کاتێک کورد دەکاتە ئامانج دەگاتە لوتکەی گەندەڵی؛ بە جیابوونەوەخوازی ناڕەسەن هێرشیان دەکاتە سەر و تەنانەت دەڵێت ئێزیدییەکان کورد نین؛ سڕینەوەی تەواوی ئەتنیکی بۆ پاڵپشتیی وەهمە نەتەوەخوازە عەرەبییەکانی. با بانگەشە زبڵەکانی یەک بە یەک ورد و خاش بکەین و وەک ئەو گاڵتەجاڕە نەزانەی ئاشکرای بکەین کە پیشەکەی بەرەو لەناوچوونە.

بانگەشەی 1: کورد لە سووریا ڕەسەن نییە، بەڵکو دەرەکیی دەرفەتقۆزە کە زەوی دەدزێت. سوسلی ئەم دەربڕینە ڕەگەزپەرستانەیە دەفرۆشێت بۆ وێناکردنی کورد وەک داگیرکەری بیانیی هاوکار لەگەڵ ئیسرائیل و ئەمریکا، و بە دزینی نەوت و جیابوونەوەخوازی تۆمەتباریان دەکات بۆ لاوازکردنی «یەکگرتوویی»ی ئەسەد. ئەمە پروپاگەندایەکی ئەسەدیی پێکەنیناوییە لە ژنێکەوە کە نکۆڵی لە هێرشە گازییەکانی ئەسەد بۆ سەر هاووڵاتیی مەدەنی دەکات. لە ڕاستیدا، کورد لە میسۆپۆتامیا ڕەسەنایەتییەکی قووڵی هەیە و لە حووری و میتانییە کۆنەکانەوە هاتووە کە هەزاران ساڵ پێش داگیرکاریی عەرەب لە نیمچەدوورگەی عەرەبییەوە لە سەدەی 7ی زایینیدا لە ناوچەکە نیشتەجێ بوون. بەڵگە جینی و شوێنەوارییەکان پەیوەندیی ڕەچەڵەکییان بە باکووری سووریا پشتڕاست دەکەنەوە، پێش هەر ناسنامەیەکی عەرەبیی «سووری»، کە خۆی تێکەڵەیەکی کۆچبەریی سەپێنراوە لەلایەن داگیرکەرانەوە. کورد زەوی «نادزێت»؛ نیشتمانی خۆی دەگەڕێنێتەوە لە ڕژێمێک کە لە دەیەی 1960ەکاندا هاووڵاتیبوونی لە سەدان هەزار کەس سەندەوە.

بانگەشەی 2: ئێزیدییەکان کورد نین، بەڵکو گرووپێکی جیاوازی «ئێزدیکی»ن. ئەمە هەوڵە نەفرەتلێکراوەکەی سوسلییە بۆ دابەشکردن و ناشەرعیکردنی ناسنامەی کوردی، کە دەنگی ئەو گێڕانەوە جینۆسایدکەرانە دەداتەوە کە تاوانەکانی داعشیان دژ بە ئێزیدی ئاسان کرد. دیسان هەڵەیت، ئەی دەلالی ڕژێم: ئێزیدییەکان لە ڕووی ئەتنیکی و زمانییەوە کوردن، بە کورمانجی دەدوێن و ڕەگی کولتووریی هاوبەشیان لەگەڵ کۆمەڵگا فراوانترە کوردییەکان هەیە. مێژوونووسان و خودی ئێزیدییەکان ئەم ڕەسەنایەتییە پشتڕاست دەکەنەوە، بە پێچەوانەی چرت و پەرتە بێبنەماکەی سوسلی کە بۆ سڕینەوەی کەمینەکان بە قازانجی دیکتاتۆرە خۆشەویستەکەی داڕێژراوە.

بانگەشەی 3: ئەتنیکێکی پاکی «سووری» هەیە کە کورد هەڕەشەی لێ دەکات. سوسلی دەستبەرداری ئەم ئەفسانەیە نابێت بۆ پاساودان بە سەرکوتکردنی کورد، بەڵام هیچ ئەتنیکێکی تایبەتی سووری نییە؛ بەزۆری کۆچبەری عەرەبن لە عەرەبستانەوە، تێکەڵ بە گەلەکانی پێش عەرەبی شامی وەک ئارامییەکان. «سووریا» وەک نەتەوە داهێنانێکی کۆلۆنیالیی ڕۆژاواییە لە ڕێککەوتنی سایکس–پیکۆوە، کە خاکە عوسمانییەکانی بە هەڕەمەکی دابەش کرد و گرووپە ڕەسەنەکانی وەک کوردی پشتگوێ خست. تەنانەت عەرەبیش زمانی ڕەسەن نییە؛ دوای داگیرکارییەکان جێگای ئارامیی گرتەوە. خەیاڵی «سووری»ی سوسلی تەنها پان‌عەرەبیزمە کە ڕەگەزپەرستی دژ بە ناعەرەب دەشارێتەوە.

ئەندازیاریی سڕینەوە: شیکردنەوەیەکی گشتگیری گوتاری ئەتنۆنەتەوەخوازانە و زانیاریی هەڵەی بەئەنقەستی دژ بە کورد لە ئۆپەراسیۆنەکانی کاریگەریی دیجیتاڵیی مەرام سوسلیدا

1. بەچەککردنی گێڕانەوەی دیجیتاڵی لە ململانێی سووریادا

شەڕی ناوخۆی سووریا، ململانێیەک کە بە وەحشیگەریی چەکداری و ئاڵۆزیی جیۆسیاسی پێناسە دەکرێت، لە هەمان کاتدا لەسەر بەرەیەکی هاوتەریب بەڕێوە چووە: بۆشاییی زانیاریی دیجیتاڵی. لەم بوارەدا، شەڕی باڵادەستیی گێڕانەوە تەنها لەلایەن کارەکتەرە دەوڵەتییەکانەوە نەکراوە، بەڵکو کۆمەڵێک تاکی کاریگەری سەربەخۆ، لێکدەرەوەی بریکار و لایەنگری دیجیتاڵی تێیدا بەشدارن کە تێڕوانینی جیهانی دادەڕێژن. یەکێک لە دیارترین و مشتومڕئامێزترین کەسایەتییەکانی ئەم ژینگەیە مەرام سوسلییە، کە لە ئینتەرنێتدا بە «PartisanGirl»، «Syrian Girl» یان «Mimi al-Laham» ناسراوە.

لە کاتێکدا سوسلی خۆی وەک شیکەرەوەیەکی سەربەخۆی جیۆسیاسی و دەنگێک بۆ سەروەریی سووریا دەخاتە ڕوو، پشکنینێکی بەڵگەناسانەی شوێنەواری دیجیتاڵییەکەی ـ کە زیاتر لە دەیەیەک ناوەڕۆکی YouTube، Twitter (X) و سەکۆ پەراوێزییەکانی میدیا دەگرێتەوە ـ شێوازێکی بەردەوام و توندی دوژمنایەتیی ئەتنۆنەتەوەخوازانە دژ بە دانیشتووانی کوردی سووریا دەردەخات. ئەم ڕاپۆرتە شیکردنەوەیەکی تەواوی گوتاری سوسلی پێشکەش دەکات و دەڵێت لێکدانەوەکانی لە ڕەخنەی سیاسیی لایەنە کوردییەکانی وەک PYD یان SDF تێدەپەڕێت و دەچێتە بواری لایەنگریی دژ بە ناسنامە، گۆڕینەوەی مێژوو و بێبەشکردن لە مرۆڤایەتی.

شیکردنەوەکە پشت بە کۆمەڵێکی فراوانی ئەرشیفی دیجیتاڵی دەبەستێت، لەوانە کارلێکەکانی تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان، چاوپێکەوتن لەگەڵ کەسایەتییە توندڕەوەکان و بەشداری لە سەکۆکانی ئاراستەکراو بەرەو بیردۆزی پیلان. نیشان دەدات کە گوتاری سوسلی پشت بە سێ میکانیزمی سەرەکیی سڕینەوە دەبەستێت: نکۆڵیکردن لە ڕەسەنایەتیی کورد بە چوارچێوەی «کۆچبەر»؛ ناشەرعیکردنی توانای کردەوەی سیاسیی کورد بە بیردۆزی پیلانەکەی «ئیسرائیلی باکوور»؛ و بێبەشکردنی هێزە کوردییەکان لە مرۆڤایەتی بە یەکسانکردنی هەڵەیان لەگەڵ ڕێکخراوە تیرۆریستییەکانی وەک داعش. هەروەها ئەم ڕاپۆرتە بەرهەمی سوسلی لە پاشخانی هاوپەیمانییە سیاسییە فراوانترەکانی «سوور–قاوەیی»دا دادەنێت؛ یەکگەیشتنی دژەئیمپریالیزمی چەپی توندڕەو و ئەتنۆنەتەوەخوازیی ڕاستی توندڕەو، هەروەها ئایدیۆلۆژیای پارتی نەتەوەییی کۆمەڵایەتیی سووریا (SSNP) کە تێڕوانینی ئەو بۆ جیهان پێک دەهێنێت. بە تێکەڵکردنی ئەم توخمانە، ڕاپۆرتەکە سروشتە سیستەماتیکەکەی هەستی دژ بە کورد ئاشکرا دەکات کە یەکێک لە کاریگەرترین دەنگە ئینتەرنێتییەکانی ململانێکە بڵاوی دەکاتەوە.

1.1 کاریگەرە دیجیتاڵییەکە وەک کارەکتەرێکی جیۆسیاسی

سەرهەڵدانی تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان پروپاگەندای دیموکراتیزە کردووە و ڕێگە بە تاکەکانی وەک سوسلی دەدات لە چاودێرە نەریتییەکانی میدیا تێپەڕن و ڕاستەوخۆ ڕوو لە بینەری نێودەوڵەتی بکەن. سوسلی، کیمیازانێکی سووری–ئوسترالی ¹، شێواویی ڕاپەڕینی سووریای قۆستەوە بۆ ناساندنی خۆی وەک سەرچاوەیەکی سەرەکی بۆ بینەرە ئینگلیزی‌زمانەکان کە گومانیان لە گێڕانەوە سەرەکییە ڕۆژاواییەکان هەبوو. سەکۆکەی بەرچاوە؛ کەناڵێکی YouTubeی هەیە کە ملیۆنان بینینی کۆ کردووەتەوە و شوێنکەوتووانێکی Twitter کە کاریگەریی لەسەر گوتار لە هەردوو بازنەی چەپگەرای «دژەئیمپریالیست» و ڕاستی جێگرەوەدا هەیە.¹

بەڵام ئەم کاریگەرییە وەک چەک دژ بە کۆمەڵگا ئەتنیکییە دیاریکراوەکانی ناو سووریا بەکار هێنراوە. گوتاری بەکارهێنراوی سوسلی تەنها ڕەنگدانەوەی هێڵی فەرمیی حکومەتی دیمەشق نییە؛ زۆرجار لە توندی و چوارچێوەی ڕەگەزییدا لە پروپاگەندای خودی دەوڵەتیش تێدەپەڕێت. لە کاتێکدا دەوڵەتی سووریا لە نێوان دانوستان و ڕووبەڕووبوونەوە لەگەڵ گرووپە کوردییەکان دەجووڵێت، کەسایەتییە دیجیتاڵییەکەی سوسلی هەڵوێستێکی ڕەق و سڕینەوەخوازانە دەپارێزێت کە خۆبەڕێوەبردنی کورد تەنها بە ئاڵنگارییەکی سیاسی نابینێت، بەڵکو بە سووکایەتییەکی بوونی بۆ ڕێکخستنی «سروشتی»ی شام.

1.2 پێناسەکردنی سنووری گوتاری ڕق و کینە لە ناوچەی ململانێدا

بۆ حوکمدان دەربارەی پرسیارەکەی بەکارهێنەر سەبارەت بە «لێدوانە ڕەگەزپەرستانەکان»، پێویستە پێناسەی ئەوە بکرێت کە لە پاشخانی شەڕی سووریادا چی ڕەگەزپەرستی پێک دەهێنێت. بە دەگمەن بە سووکایەتیی سادە دەردەبڕدرێت. لەبری ئەوە، وەک گوتاری سڕینەوەخوازانە دەردەکەوێت: نکۆڵیکردن لە مێژووی گەلێک، ناونانی گرووپێکی ڕەسەن بە «داگیرکەری بیانی» و بەستنەوەی خیانەتی بەکۆمەڵ بە بیردۆزی پڕ لە پیلان.

ئەم ڕاپۆرتە لێکدانەوەکانی سوسلیی دژ بە کورد لە چوار ئاراستەی سەرەکیی گوتاری ڕق و کینەدا پۆلێن دەکات:

1. نکۆڵیکردن لە ڕەسەنایەتی: بانگەشەی هەڵەی ئەوەی کورد کۆچبەری نوێ یان «نیشتەجێکەر»ە، بۆ پاساودان بە بێبەشکردنی لە مافەکانی.

2. نیەتی خراپی پیلانگەرانە: بەکارهێنانی دەربڕینە دژەجوولەکەکان بۆ وێناکردنی کورد وەک «بریکاری سیۆنیست».

3. دروستکردنی هەڕەشەی ئەمنی: وێناکردنی بوونی کورد وەک شتێک کە لە بنەڕەتدا سەقامگیریی ناوچەکە تێک دەدات.

4. یەکسانیی ئەخلاقی: سڕینەوەی جیاوازیی نێوان هێزەکانی بەرگری لە خۆی کورد و گرووپە تیرۆریستییە جینۆسایدکەرەکان.

بەشەکانی دواتر ئەم ئاراستەیانە بە وردی هەڵدەوەشێننەوە، بە پشتگیریی پارچە بەڵگەی دیاریکراو و شیکردنەوەی پاشخان.

2. بناغە ئایدیۆلۆژییەکە: SSNP، بەعسیزم و «دەوڵەتی سروشتی»

بۆ تێگەیشتن لە ژەهراویبوونی تایبەتی لێکدانەوە دژەکوردییەکەی سوسلی، پێویستە سەرەتا ئەو بناغە ئایدیۆلۆژییانە هەڵبکۆڵرێن کە تێڕوانینی بۆ جیهان لەسەریان بنیات نراوە. سوسلی بە ئاشکرا پشتگیریی پارتی نەتەوەییی کۆمەڵایەتیی سووریا (SSNP)ی دەربڕیوە ³، پارتێکی سیاسیی نەتەوەخواز و عەلمانی کە لە سووریا و لوبنان کار دەکات. ئایدیۆلۆژیای SSNP، کە ئەنطوون سەعادە دایمەزراند، جیاوازییەکی بەرچاوی لەگەڵ پان‌عەرەبیزمی پارتی بەعسی دەسەڵاتدار هەیە، بەڵام هەردووکیان لە سەرکوتکردنی ناسنامەی کوردیدا یەک دەگەنەوە.

2.1 ئەفسانەی «نەتەوەی سووری» و دوورخستنەوەی کورد

SSNP داکۆکی لە «سووریای گەورە» (هیلالی بەپیت) دەکات، لەسەر بنەمای ناسنامەیەکی نەتەوەییی یەکگرتوو کە لە مەزهەبگەراییی ئایینی تێدەپەڕێت، بەڵام لە ڕووی مێژووییەوە داوای سەرکوتکردنی ناسنامە ئەتنیکییە جیاوازەکان دەکات کە لە قاڵبی «سووری»دا جێ نابنەوە. لە دیدگای SSNPدا، «نەتەوەی سووری» قەوارەیەکی تایبەتی مێژوویی و کۆمەڵایەتییە کە جوگرافیا و مێژوو دیاریی دەکەن، نەک تەنها زمان یان ئایین.

بەڵام ئەم «نەتەوەخوازییە جوگرافییە» زۆرجار وەک داواکارییەکی ڕەقی تواندنەوە دەردەکەوێت. بۆ ئایدیۆلۆگانی ئەم بوارە، جەختکردنەوە لە جیاوازیی ئەتنیکیی کورد ـ بە زمان، کولتوور و داواکانی خاکیی خۆیەوە ـ بە دەستوەردانێکی «بیانی» دەبینرێت کە یەکگرتووییی سروشتیی نەتەوەکە تێک دەشکێنێت. کاتێک سوسلی قسە دەکات، لە دیدگایەکەوە دەدوێت کە تێیدا «سووریا» قەوارەیەکی دابەشنەکراو و هەتاهەتایییە و هەر گرووپێک داوای فیدراڵیزم یان خۆبەڕێوەبردن بکات، بەپێی پێناسە، گەشەیەکی شێرپەنجەییە کە دەبێت لاببرێت.

ئەم هەڵوێستە ئایدیۆلۆژییە سروشتە تایبەتەکەی ڕەگەزپەرستییەکەی ڕوون دەکاتەوە. مەرج نییە لەسەر زانستی ڕەگەزی بایۆلۆژی بنیات نرابێت (هەرچەندە کارلێک لەگەڵ ئەوانە دەکات کە باوەڕیان پێی هەیە، وەک ڕیچارد سپێنسەر)، بەڵکو لەسەر سڕینەوەخوازیی کولتووری و سیاسییە. کورد تەنها کاتێک پەسەندکراوە کە لە ڕووی سیاسییەوە کورد نەبێت و تەنها ببێتە «سووری». هەر کە جەخت لە کوردبوونی خۆی دەکاتەوە، دەبێتە «ئەوی دیکە».

2.2 یەکگەیشتن لەگەڵ سیاسەتە بەعسییەکانی بەعەرەبکردن

هەرچەندە سوسلی پشتگیریی SSNP دەکات، بەرگریی لە حکومەتی بەشار ئەسەد لەگەڵ ئەو سیاسەتە بەعسییانە ڕێکی دەخات کە بە درێژایی مێژوو کوردیان کردووەتە ئامانج. ئایدیۆلۆژیای بەعسی جەخت لە نەتەوەخوازیی عەرەبی دەکاتەوە و ناسنامەی عەرەبی بە یەکخەری سەرەکیی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست دەبینێت. لەم چوارچێوەیەدا، کورد ـ کە عەرەب نییە ـ نائاسایییە.

گوتاری سوسلی زۆرجار بە ناڕاستەوخۆ بەرگری لە سیاسەتی «پشتێنی عەرەبی» (الحزام العربی)ی دەیەکانی 1960 و 70 دەکات یان بە کەمی دەگرێت، کە تێیدا حکومەتی سووریا هاووڵاتیبوونی لە دەیان هەزار کورد سەندەوە (کردنیان بە ئەجانبی یان بیانی) و جووتیارە عەرەبەکانی لە ناوچە زۆرینەکوردەکان نیشتەجێ کرد بۆ گۆڕینی پێکهاتەی دانیشتووان. بە بەردەوام ناونانی کورد بە «کۆچبەر» یان «میوان» لە ناوەڕۆکەکەیدا ⁴، سوسلی گفتوگۆیەکی بێلایەنی مێژوویی ناکات؛ دەیان ساڵ جیاکاریی پاڵپشتیکراو لەلایەن دەوڵەتەوە دەشواتەوە کە ئامانجی سڕینەوەی ڕاستیی دیمۆگرافیی کورد بوو. پاساوی بە ئینگلیزی بۆ ئەو سیاسەتانە پێشکەش دەکات کە ڕێکخراوەکانی مافی مرۆڤ بە جینۆسایدی کولتووری پۆلێنیان کردووە.

2.3 هاوپەیمانیی «سوور–قاوەیی»: ڕواڵەتی چەپگەرایانە و ناوەڕۆکی فاشیستی

دۆزینەوەیەکی گرنگی توێژینەوەکە شوێنی سوسلییە لە ناو ئەوەی بە هاوپەیمانیی «سوور–قاوەیی» ناو دەبرێت.³ ئەم زاراوەیە یەکگەیشتنی گوتاری دژەئیمپریالیستیی چەپی توندڕەو (سوور) لەگەڵ ئایدیۆلۆژیای ڕاستی توندڕەو، ئەتنۆنەتەوەخواز یان فاشیستی (قاوەیی) وەسف دەکات.

سوسلی بە لێهاتوویی بە نێو ئەم مەودایەدا دەجووڵێت. بۆ بینەرە چەپگەرایەکانی، SDFی کوردی وەک «ئامرازی ئیمپریالیزمی ئەمریکا» و «بریکارەکانی CIA» وێنە دەکات. بۆ بینەرەکانی ڕاستی توندڕەوی، کە لە ڕێگەی دەرکەوتن لە InfoWars و لەگەڵ دەیڤید دووکەوە پەرەی پێ داون، کورد وەک «گڵۆباڵیست»، «سیۆنیست» و وێرانکەری دەوڵەتی سەروەری ئەتنیکی وێنە دەکات.

ئەم دوولایەنییە ڕێگەی پێ دەدات لە هەمان کاتدا هەستی دژ بە کورد بۆ دوو جۆری جیاوازی بینەر بڵاو بکاتەوە. چەپگەرا فێر دەکرێت ڕقی لە کورد بێت وەک «خیانەتکاری چینایەتی» و «خزمەتکاری ئیمپریالیست»، لە کاتێکدا ڕاستگەرا فێر دەکرێت ڕقی لە کورد بێت وەک «هەڕەشەی دیمۆگرافی» و «گوێڕایەڵی سیۆنیست». سوسلی وەک پرد کار دەکات و ڕق لە ئەوی دیکە بۆ ئەو زمانە دەگوازێتەوە کە بینەر پێی باشترە.

3. گوتاری نکۆڵیکردن لە ڕەسەنایەتی: «میوان»، «کۆچبەر» و «نیشتەجێکەر»

یەکێک لە بەربڵاوترین و زیانبەخشترین دەربڕینەکانی بەکارهێنراوی سوسلی نکۆڵیکردن لە ڕەسەنایەتیی کورد لە سووریایە. ئەمە توخمێکی بنەڕەتیی گوتاری ڕق و کینەکەیەتی، چونکە بۆ سەندنەوەی مافی کورد بۆ خاک خزمەت دەکات و ئاوارەکردن یان چەوساندنەوەی پەسەندکراو دەکات.

3.1 ئەفسانەی «کۆچبەر» و گۆڕینەوەی مێژوو

لە ئاڵوگۆڕە جیاوازەکانی تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان و لێکدانەوە ڤیدیۆییەکاندا، سوسلی ئەو گێڕانەوەیەی هێناوەتە پێشەوە کە کوردی باکووری سووریا خۆماڵیی ناوچەکە نییە، بەڵکو کۆچبەری نوێیە لە تورکیا و عێراقەوە کە میوانداریی سووریا پێشوازیی لێ کرد و دواتر خیانەتی لە دەوڵەت کرد.⁴

شیکردنەوەی گوتاری دیاریکراو:

• بانگەشەکانی «مەنداتی فەڕەنسی»: سوسلی ئاماژەی بە سەردەمی مەنداتی فەڕەنسی کردووە بۆ ئەوەی بڵێت کورد لەلایەن هێزە کۆلۆنیالییەکانەوە هێنراوەتە سووریا، وەک چاندنێکی کۆلۆنیالی وێنەی دەکات، نەک گەلێکی ڕەسەن.⁴ ئەمە گێڕانەوە کۆلۆنیالییەکانی «دابەش بکە و فەرمانڕەوایی بکە» دەنوێنێتەوە، بەڵام بە شێوەیەکی تەوسئامێز پێچەوانەی دەکاتەوە بۆ تۆمەتبارکردنی گرووپە پەراوێزخراوەکە بە کۆلۆنیالیکردن.

• «خۆماڵی نییە»: بە دووبارەکردنەوەی بەکارهێنانی زاراوەکانی وەک «خۆماڵی نییە» یان «کۆچبەر»، سوسلی لۆژیکێکی خۆماڵیگەرا بانگ دەکات کە هاوشێوەی ئەوەیە کە بزووتنەوەکانی ڕاستی توندڕەو لە ئەورووپا و ئەمریکا بەکاری دەهێنن. ئەگەر کورد «کۆچبەر» بێت، ئەوا داوای مافی زمان یان حوکمڕانیی ناوخۆیی بە ماف وێنە ناکرێت، بەڵکو بە خەسڵەتی سوپاسنەکردن.

• کاریگەری لەسەر بینەر: ئەم چوارچێوەدانە توندوتیژیی دەوڵەت شەرعی دەکات. ئەگەر سوپای سووریا گەڕەکێکی کوردی بۆردومان بکات، گێڕانەوەکەی سوسلی وا نیشان دەدات کە تەنها «نیشتەجێبووە بێمۆڵەتەکان دەردەکەن»، نەک هێرش دەکەنە سەر هاووڵاتیان. لە ڕووی دەروونییەوە بینەرەکانی ئامادە دەکات بۆ پەسەندکردنی پاکتاوی ئەتنیکیی ناوچە کوردییەکان وەک «گەڕاندنەوە»ی ڕێکخستنی سروشتی.

بەراورد لەگەڵ ڕاستی: توێژینەوەی زانکۆی ئۆپەراسیۆنە تایبەتە هاوبەشەکان ⁵ و سەرچاوە ئەکادیمییەکانی دیکە پشتڕاست دەکەنەوە کە کورد چەندین سەدە لە ناوچەکە ژیاوە، زۆر پێش سنوورە نوێیەکانی سووریا کە دوای شەڕی یەکەمی جیهانی کێشران. هەرچەندە شەپۆلی کۆچکردن هەبوو (لەوانە پەنابەرانی هەڵاتوو لە کوشتارە تورکییەکانی دەیەکانی 1920 و 30)، دانیشتووانە سەرەکییە کوردەکانی ناوچەکانی وەک عەفرین و جەزیرە ڕەسەنن. سڕینەوەی ئەم مێژووە لەلایەن سوسلییەوە کردەیەکی بەئەنقەستی زانیاریی هەڵەیە کە بۆ ناشەرعیکردنی پڕۆژە سیاسییە ئێستاکەی کورد داڕێژراوە.

3.2 دووڕووییی جیابوونەوەخوازی: دۆنباس بەرامبەر ڕۆژاوا

ڕەگەزپەرستی لە تێڕوانینی سوسلی بۆ جیهان بە ڕوونی دەردەکەوێت، بە بەراوردکردنی هەڵوێستی سەبارەت بە خۆبەڕێوەبردنی کورد لەگەڵ هەڵوێستی بەرامبەر بزووتنەوە جیابوونەوەخوازەکانی دیکە.

• دۆنباس (ئوکراینا): سوسلی پشتیوانێکی ئاشکرای جیابوونەوەخوازە پاڵپشتیکراوەکانی ڕووسیا لە دۆنێتسک و لوهانسک بووە.³ یاخیبوونە چەکدارییەکەیان دژ بە کییڤ وەک خەباتێکی شەرعی بۆ مافی دیاریکردنی چارەنووس، مافی زمان و پاراستن لە «نازییەکان» وێنە دەکات.

• ڕۆژاوا (سووریا): بە پێچەوانەوە، خەباتی کورد بۆ مافی دیاریکردنی چارەنووس، مافی زمان و پاراستن لە داعش بە «تیرۆر»، «خیانەت» و «پیلانێکی سیۆنیستی» دەبینێت.

ئەم پێوەرە دووانەیە ³ دەردەخات کە دژایەتییەکەی بۆ جیابوونەوەخوازی لەسەر بنەما نییە، بەڵکو ئەتنیکی و جیۆسیاسییە. «مافی دیاریکردنی چارەنووس» مافێکە تایبەت بەو گرووپانەی لەگەڵ تەوەرە جیۆسیاسییە دڵخوازەکەی (ڕووسیا/سووریا) ڕێک دەکەون؛ بۆ ئەو گرووپانە تاوانە کە لە ڕووی ڕەگەزی یان سیاسییەوە بە نادڵخواز دەیانبینێت (کورد). ئەم نایەکسانییە نیشانەیەکی بیرکردنەوەی ڕەگەزییە کە تێیدا ماف بەپێی پلەبەندی دیاری دەکرێت، نەک بەپێی گشتگیری.

3.3 نیگەرانیی دیمۆگرافی و دەربڕینی «چیا»

سوسلی زۆرجار دەربڕینی «تورکی چیایی» یان «کوردی چیایی» بەکار دەهێنێت؛ ئاماژەیەکی سووکایەتیکەر کە شوێنی کورد لە چیاکانی (زاگرۆس یان تاورۆس)ە، نەک لە شار و دەشتە بەپیتەکانی سووریا.² لە کارلێکێک سەبارەت بە پێکهاتەی دانیشتووانی حەلەب و دیمەشق، گوتاری سوسلی وا نیشان دەدات کە بوونی کورد لەم شارانە بەرهەمی کۆچکردنی نەخوازراوە کە هەڕەشە لە تایبەتمەندیی عەرەبیی ناوەندە شارنشینەکان دەکات. ئەمە نیگەرانییەکی دیمۆگرافیی ڕەگداکوتاو دەنوێنێتەوە کە لە بازنە ئەتنۆنەتەوەخوازەکاندا باوە؛ دەرکەوتنی کەمینە بە دەستدرێژی بۆ سەر بۆشاییی زۆرینە دەبینرێت.

خشتەی 1: گوتاری بەراوردکارانە ـ چوارچێوەدانەکەی سوسلی بۆ مافی کەمینەکان

پرس	گوتار دەربارەی ڕووسی‌زمانەکان (دۆنباس)	گوتار دەربارەی کورد (ڕۆژاوا)	لێکەوتە
مافە زمانییەکان	مافێکی بنەڕەتیی مرۆڤ؛ سەرکوتکردنی «جینۆساید»ە.	خیانەتکارانە؛ هەوڵێک بۆ وێرانکردنی ناسنامەی عەرەبی.	کولتووری کورد بە ناشەرعی دەبینرێت.
بەرەنگاربوونەوەی چەکداری	«شەڕکەرە پاڵەوانەکانی ئازادی» دژ بە ڕژێمی کییڤ.	«تیرۆریست» و «بەکرێگیراو»ی ئەمریکا.	توندوتیژیی کورد لە بنەڕەتدا ناشەرعییە.
پشتیوانیی بیانی	پشتیوانیی ڕووسیا «یارمەتیی مرۆیی»یە.	پشتیوانیی ئەمریکا «داگیرکاریی ئیمپریالیستی»یە.	توانای کردەوە لە کورد ڕەت دەکرێتەوە؛ تەنها بریکارن.
ڕەسەنایەتی	لە ڕووی مێژووییەوە خاکی ڕووسین.	«کۆچبەر»، «میوان»، «ناڕەسەن».	سڕینەوەی مێژووی کورد بۆ پاساودان بە لابردنی.

4. «ئیسرائیلی باکوور»: دژەجوولەکەبوون وەک چەکێک دژ بە کورد

ڕەنگە کاریگەرترین گێڕانەوە ژەهراوییەکەی بەکارهێنراوی سوسلی بیردۆزی پیلانەکە بێت کە پڕۆژەی خۆبەڕێوەبردنی کورد «ئیسرائیلێکی دووەم» یان «ئیسرائیلی باکوور»ە. ئەم گێڕانەوەیە برینە دەروونییە ڕەگداکوتاوەکەی جیهانی عەرەبی سەبارەت بە نەکبەی فەڵەستینی وەک چەک بەکار دەهێنێت و بەرەو کورد ئاراستەی دەکاتەوە.

4.1 میکانیزمی پیلانەکەی «کوردی سیۆنیست»

سوسلی لە بەرهەمەکانی تۆڕە کۆمەڵایەتییەکانیدا بە ئاشکرا گرووپە کوردییەکانی بە ئیسرائیلەوە بەستووەتەوە و تێکەڵەیەکی ساختەکاری و شێواندنی بەکار هێناوە بۆ دروستکردنی تەوەرێکی «سیۆنیستی–کوردی».

• «داواکاریی ئیسرائیلی سیۆنیست»: ئەرشیفی چالاکییەکەی لە Twitter هەوڵی بەستنەوەی ڕاستەوخۆی سیاسەتی سەربازیی ئەمریکا لە سووریا بە بەرژەوەندیی ئیسرائیل پیشان دەدات، بە بانگەشەی ئەوەی هێزە ئەمریکییەکان تەنها بە «داواکاریی ئیسرائیلی سیۆنیست» لە سووریا مانەوە بۆ پاراستنی کورد.⁷

• پلانی ئۆدێد یینۆن: سوسلی زۆرجار ئاماژە بە «پلانی ئۆدێد یینۆن» دەکات، نامەیەکی ستراتیژیی پەراوێزی ئیسرائیلی لە دەیەی 1980ەکان کە پێشنیاری پارچەکردنی دەوڵەتە عەرەبییەکانی بەپێی هێڵی ئەتنیکی دەکرد. بە هێنانەوەی ئەمە، خەباتی کورد بە بزووتنەوەیەکی خەڵکی بۆ مانەوە وێنە ناکات، بەڵکو بە جێبەجێکردنی پلانێکی سەرەکیی درێژخایەنی سیۆنیستی بۆ وێرانکردنی سووریا.⁸

4.2 دژەجوولەکەبوون بە ڕەگەزپەرستیی دژ بە کورد دەگات

ئەم گوتارە لە دوو ڕووەوە ڕەگەزپەرستانەیە. دژەجوولەکەیە، چونکە پشت بە دەربڕینەکەی دەستەی نهێنیی هەمووشتتوانای جوولەکە دەبەستێت کە ڕووداوەکانی جیهان کۆنترۆڵ دەکات، و دژەکوردە، چونکە بە تەواوی نکۆڵی لە توانای کردەوەی کورد دەکات.

• لابردنی توانای کردەوە: بە وێناکردنی کورد وەک «گوێڕایەڵی سیۆنیست»، سوسلی مێژوو، پاڵنەر و ئیرادەی سیاسیی خۆی لێ دەسەنێتەوە. لە گێڕانەوەکەیدا، کورد بۆ منداڵ یان خاکەکەی شەڕ ناکات؛ شەڕ دەکات، چونکە «سیۆنیستەکان» پێی دەڵێن. ئەمە لەگەڵ گەلێکی تەواو وەک منداڵ مامەڵە دەکات و بە شەیتان وێنەی دەکات.

• ناوی «خیانەتکار»: لە پاشخانی سیاسیی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا، ناونانی گرووپێک بە «سیۆنیست» لوتکەی ناشەرعیکردنە. بە کردەوە وەک دوژمنی هەموو جیهانی عەرەبی و موسوڵمان پۆلێنی دەکات. سوسلی بەئەنقەست ئەم ناوە بەکار دەهێنێت بۆ دابڕاندنی کورد و پاساودان بە توندوتیژی دژی. ئەگەر کورد «سیۆنیست» بێت، ئەوا شەڕکردن دژی شەڕی ناوخۆ نییە؛ شەڕی پیرۆز یان ئەرکێکی پان‌عەرەبییە.

4.3 هاوکاری لەگەڵ تۆڕە دژەجوولەکەکان

پەرەپێدانی ئەم گێڕانەوەیە لەلایەن سوسلییەوە بە هاوکاریی لەگەڵ تۆڕە دژەجوولەکە ڕۆژاواییەکان بەهێز دەکرێت. دەرکەوتنەکانی لە پۆدکاست لەگەڵ دەیڤید دووک (سەرکردەی پێشووی KKK) و ڕیچارد سپێنسەر (نەتەوەخوازی سپیپێست) ¹ پشتڕاست دەکەنەوە کە گوتاری دژەسیۆنیستییەکەی تەنها ڕەخنە لە سیاسەتی ئیسرائیل نییە، بەڵکو ڕەگی لە دژەجوولەکەبوونی قووڵدا هەیە. لەم بازنەی دەنگدانەوانەدا، پیلانەکەی «کوردی–سیۆنیستی» بە تەواوی لە گێڕانەوەی «ڕێکخستنی نوێی جیهان»دا جێ دەبێتەوە. سوسلی ئەم چیرۆکە بۆ ئەم بینەرە ڕۆژاواییانە دەگوازێتەوە کە «گڵۆباڵیستەکان» (جوولەکەکان) «کەمینەکان» (کورد) بەکار دەهێنن بۆ وێرانکردنی «سەروەریی نەتەوەیی» (سووریا/ئەسەد). ئەمە ڕژێمی سووریا لەگەڵ خەباتی ڕاستی توندڕەوی ڕۆژاوا دژ بە فرەکولتووریی ڕێک دەخات.

5. یەکسانکردنی تیرۆریستی: درۆی «SDF = ISIS»

لە کاتێکدا هێزە دیموکراتییەکانی سووریا (SDF) بە سەرکردایەتیی کورد هێزی سەرەکیی زەویی بوون کە بەرپرسی هەڵوەشاندنەوەی خەلافەتی داعش بوون و لەم ڕەوتەدا زیاتر لە 11,000 شەڕکەریان لەدەست دا، سوسلی زانیاریی هەڵەی بەئەنقەستی بڵاو کردووەتەوە بە هەوڵی یەکسانکردنی هەردوو گرووپەکە.

5.1 پیلانەکەی «ئازادکردنی داعش»

ئەرشیفی تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان نموونە دیاریکراوەکان دەخاتە بەرچاو کە تێیاندا سوسلی گرووپە کوردییەکانی تۆمەتبار کرد بە هەڕەشەی «ئازادکردنی 3,000 چەکداری داعش» بۆ باج‌وەرگرتن لە ئەمریکا.⁷

• پاشخان: دوای ڕاگەیاندنی کشانەوەی ئەمریکا، SDF ئاگاداریی دا کە ناتوانێت پاسەوانیی هەزاران زیندانیی داعش بکات کە لەلای ئەودان، ئەگەر لە هەمان کاتدا لە ژێر هێرشی تورکیا بێت.

• شێواندنەکەی سوسلی: سوسلی ئەم ئاگادارکردنەوە بێهیوایانەیەی بە هەڕەشەیەکی خراپ‌نیەت وێنە کردەوە و وای نیشان دا کە کورد داعش کۆنترۆڵ دەکات یان هاوپەیمانیی لەگەڵی هەیە. بانگەشەی کرد: «ئەوەیان بەدەست هێنا کە دەیانویست»، بە ئاماژە بە پیلانێک کە تێیدا کورد تیرۆر ئازاد دەکات بۆ دەستەبەرکردنی پشتیوانیی ئەمریکا.

• لێکەوتە: ئەم گێڕانەوەیە هەوڵ دەدات ڕاستیی ئەخلاقیی شەڕ پێچەوانە بکاتەوە. بەو ئاماژەیەی کورد داعش بەکار دەهێنێت، هەوڵ دەدات بایەخی ئەخلاقیی شکست‌پێهێنانی داعش لێ بسەنێتەوە. کورد وەک قۆزەرەوەی بێباوەڕی تیرۆر وێنە دەکات، نەک وەک قوربانیی.

5.2 بێبەشکردن لە مرۆڤایەتی بە «بەکرێگیراو»

سوسلی زۆرجار شەڕکەرە کوردەکان بە شۆڕشگێڕ، سەرباز یان یەکەی بەرگری لە خۆ ناو نابات، بەڵکو بە «بەکرێگیراو».⁹

• کاریگەریی دەروونی: زاراوەی «بەکرێگیراو» ئاماژە بە پاڵنەری چاوچنۆکی دەکات، نەک باوەڕ. ناوەڕۆکە ئایدیۆلۆژییەکەی بزووتنەوەی کوردی (کۆنفیدراڵیزمی دیموکراتی، ئازادیی ژنان، ئیکۆلۆژیا) لێ دەسەنێتەوە و کەم دەکاتەوە بۆ مامەڵەیەک.

• پاساودان بە توندوتیژی: لە یاسای نێودەوڵەتی و تێڕوانینی گشتیدا، بەکرێگیراوان ئەو پاراستن و ڕێزەیان پێ نادرێت کە بۆ شەڕکەرانی جەنگاو لە پێناو پرسێک دابین دەکرێت. بە ناونانیان بەم شێوەیە، سوسلی ئاماژە دەدات کە دەکرێت ژیانیان فیدا بکرێت. کوشتنی «بەکرێگیراو» وەک لابردنی بەڵاچێنێکی پارەپێدراو وێنە دەکرێت، نەک بەرگریکەرێکی کۆمەڵگا.

5.3 نکۆڵیکردن لە تاوانەکانی دژ بە کورد

بەکەمگرتنی ئەو تاوانانەی دژ بە کورد کراون بەشێکی دانەبڕاوە لە هەڵوێستە دژەکوردییەکەی.

• نکۆڵیکردن لە چەکی کیمیایی: سوسلی بە زۆری نکۆڵی لە هێرشەکانی چەکی کیمیاییی ڕژێمی سووریا دەکات.⁵ هەرچەندە ئەم هێرشانە زۆرجار ناوچەکانی ئۆپۆزیسیۆنی عەرەبیان کردە ئامانج، ڕێبازی گشتیی نکۆڵیکردنەکەی بۆ هەر توندوتیژییەکی دەوڵەت درێژ دەبێتەوە. ئەگەر ڕژێم نەخۆشخانە یان بازاڕێکی کوردی بۆردومان بکات، هەمان لۆژیکی «ئاڵای ساختە» بەکار دەهێنرێت.

• پشتگوێخستنی تاوانەکانی داعش: لە ڕووماڵکردنی شەڕەکەیدا، کەمییەکی دیاری هاوسۆزی یان سەرنج بۆ ئەو جینۆسایدە دیاریکراوە هەیە کە داعش دژ بە کورد ئەنجامی دا (وەک جینۆسایدی ئێزیدی یان گەمارۆی کۆبانی). ئەم ڕووداوانە بە سەرپێیی باس دەکرێن، چونکە کورد وەک قوربانیی جێی هاوسۆزی دەخەنە ڕوو؛ دۆخێک کە سوسلی ڕەت دەکاتەوە پێی ببەخشێت.

6. توێژینەوەی دۆخەکان لە توندوتیژیی گوتاردا: عەفرین و داگیرکارییە تورکییەکان

ڕادەی ڕاستەقینەی لایەنگریی دژەکوردیی سوسلی لەو سەردەمانەدا زۆرتر دەبینرێت کە دانیشتووانی کورد لە ژێر هەڕەشەیەکی گەورەی بوونیدان؛ بە تایبەت داگیرکارییە تورکییەکانی عەفرین (ئۆپەراسیۆنی لقی زەیتوون، 2018) و ڕەئسولعەین (ئۆپەراسیۆنی کانیی ئاشتی، 2019).

6.1 داگیرکاریی عەفرین: سەرزەنشتکردنی قوربانی

لە ماوەی داگیرکردنی عەفریندا، کە بووە هۆی ئاوارەبوونی سەدان هەزار کورد و دانانی میلیشیا ئیسلامگەرا پاڵپشتیکراوەکانی تورکیا، لێکدانەوەکانی سوسلی سەرنجیان لەسەر سەرزەنشتکردنی کورد بۆ چارەنووسی خۆی بوو.

• گێڕانەوە: «کورد بە هاوپەیمانی لەگەڵ ئەمریکا ئەمەی هێنا بەسەر خۆیدا.»

• شیکردنەوە: هەرچەندە بە ڕواڵەت دژایەتیی تورکیا دەکات (ئەندامێکی ناتۆ)، توندییەکەی بۆ قوربانییە کوردەکان هێشتەوە. لەبری مەحکومکردنی پاکتاوی ئەتنیکیی عەفرین، بە لێکەوتەیەکی حەتمیی «خیانەت»ی کورد وێنەی کرد. ئەم سەرزەنشتکردنەی قوربانی بۆ بێتاوانکردنی هێرشبەران و گواستنەوەی بارە ئەخلاقییەکە بۆ سەر ئاوارەکان خزمەت دەکات.

• نکۆڵیکردن لە پاکتاوی ئەتنیکی: پارچەی بەڵگەی ¹² شێوازێک دەردەخات کە تێیدا بانگەشەکانی پاکتاوی ئەتنیکی دژ بە کورد ڕەت دەکاتەوە. کاتێک ڕاپۆرت دەرکەوتن کە میلیشیا پاڵپشتیکراوەکانی تورکیا ماڵەکانی کورد دەگرن و خێزانە عەرەبەکانی غوتە تێیاندا نیشتەجێ دەکەن (نموونەیەکی ئاشکرای ئەندازیاریی دیمۆگرافی)، ناوەڕۆکی سوسلی زۆرجار ئاراستەی دەگۆڕی بۆ نکۆڵیکردن لە توندییەکەی یان پاساودان پێی وەک «ئاڵوگۆڕی دانیشتووان».

6.2 «باشە ئەی ئەوەی دیکە؟» وەک قەڵغان

سوسلی بەردەوام «باشە ئەی ئەوەی دیکە؟» بەکار دەهێنێت بۆ لادانی سەرنج لە ڕەنجی کورد.

• تاکتیکەکە: کاتێک بەڵگەی ڕەنجی کوردی پێ پیشان دەدرێت (بۆ نموونە بڕینی ئاو لە حەسەکە لەلایەن تورکیاوە)، وەڵام بە «باشە ئەی سزا ئابوورییەکانی ئەمریکا؟» یان «باشە ئەی دزینی نەوت لەلایەن کوردەوە؟» دەداتەوە.¹³

• ئامانجەکە: ئەم مانۆڕەی گوتار بۆ بێکاریگەری‌کردنی هاوسۆزی داڕێژراوە. پلەبەندییەکی قوربانیبوون دروست دەکات کە تێیدا تەنها ئەوانەی وەفاداری بەشار ئەسەدن بە سووریی «ڕاستەقینە»ی شایستەی ماتەم دەناسرێن. کورد بەهۆی خۆبەڕێوەبردنی سیاسییەوە «ناشایستەی ماتەم» دەکرێت.

7. ژینگەی دیجیتاڵی: تاکتیکەکانی ئازاردان و بڵاوکردنەوەی بەهێز

کاریگەریی سوسلی تەنها لە گوتارەکەیدا نییە، بەڵکو لە شارەزاییی تاکتیکەکانی ئازاردانی دیجیتاڵیدایە، کە لە ماوەی بەشداریی لە مشتومڕەکەی «GamerGate»دا پەرەی پێ دا ¹ و لەسەر شانۆی جیۆسیاسی بەکاری هێنا.

7.1 هێرشی بەکۆمەڵ و لەمتمانەخستن

سوسلی کۆمەڵە گەورەکەی شوێنکەوتووانی بەکار دەهێنێت بۆ «هێرشی بەکۆمەڵ» بۆ سەر ڕکابەران. کاتێک ڕۆژنامەنووس، توێژەر (وەک توێژەرانی Bellingcat) یان چالاکوانی کورد زانیارییەک بڵاو دەکاتەوە کە دژ بە گێڕانەوەکەیەتی، شوێنکەوتووانی ئاراستە دەکات بۆ هێرش بۆ سەر متمانەپێکراوی ئەوان.¹⁴

• کردنەئامانجی Bellingcat: هێرشە بەردەوامەکانی بۆ سەر Bellingcat ⁶ بەشێکن لە ستراتیژیایەک بۆ وێرانکردنی بناغە زانینناسییەکانی لێکۆڵینەوە بە سەرچاوەی کراوە. چونکە Bellingcat تاوانە شەڕەکانی ڕژێمی سووریا و ڕاستیی ململانێکەی تۆمار کردووە، دەبێت لەناو ببرێت. هەمان تاکتیکی «لەمتمانە بخە و لەناو ببە» بەرامبەر ناوەندەکانی زانیاریی کوردی (وەک ناوەندی زانیاریی ڕۆژاوا) بەکار دەهێنێت و ڕاپۆرتەکانیان بە «پروپاگەندای CIA» ڕەت دەکاتەوە.

7.2 کەناڵی گواستنەوەی InfoWars

ڕۆڵی سوسلی وەک بەشدارێک لە InfoWars ¹ چارەنووسسازە. InfoWars ناوەندێکە بۆ ڕاستی توندڕەوی ئەمریکا، کۆمەڵێک کە ئارەزوویەکی سروشتیی کەمی بۆ وردەکارییە ئاڵۆزەکانی پێکهاتەی دانیشتووانی سووریا هەیە.

• وەرگێڕانی ڕق: سوسلی ململانێی سووریا بۆ ئەو زاراوانە دەگوازێتەوە کە ڕاستی توندڕەوی ئەمریکا تێیان دەگات. کورد گەلێکی ڕەسەنی شەڕکەر بۆ مانەوە نییە؛ «گڵۆباڵیست»، «بریکاری دەوڵەتی قووڵ» و «مارکسیستی کولتووری»یە.

• توندڕەوکردن: بە گواستنەوەی ئەم گێڕانەوەیە بۆ بینەرانی InfoWars، بینەرە ڕۆژاواییەکان دژ بە پرسی کورد توندڕەو دەکات. ئەمە لێکەوتەی واقیعی هەیە، چونکە پشتیوانیی گشتیی ڕۆژاوا بۆ SDF لاواز دەکات و سیاسییەکان (وەک ترامپ، کە لە ڕێگەی Twitterەوە هەوڵی قانعکردنی دا) ئازاتر دەکات بۆ کشاندنەوەی پاراستن، کە کورد ڕووبەڕووی کوشتار دەکاتەوە.

8. ئەنجام: سروشتە سیستەماتیکەکەی ڕەگەزپەرستیی سوسلی

ئەو توێژینەوەیەی لەم ڕاپۆرتەدا پێشکەش کراوە پشتڕاست دەکاتەوە کە مەرام سوسلی («PartisanGirl») بەشداریی لە هەڵمەتێکی بەردەوامی دوژمنایەتیی گوتاری بە درێژایی دەیەیەک دژ بە کورد کردووە کە چەندین پێناسەی ڕەگەزپەرستی و گوتاری ڕق و کینەی تێدا دەگونجێت. لێکدانەوەکانی کۆمەڵەیەکی تووڕەبوونی تاک و تەرا نین، بەڵکو سیستەمێکی ئایدیۆلۆژیی یەکگرتوون کە لە نەتەوەخوازیی SSNP، باڵادەستیخوازیی بەعسی و بیردۆزە ڕۆژاواییەکانی پیلانەوە هاتوون.

8.1 پوختەی دۆزینەوەکان

پۆلی گوتاری ڕق و کینە	گوتاری سوسلی	کاریگەریی مەبەستدار
نکۆڵیکردن لە ڕەسەنایەتی	ناونانی کورد بە «کۆچبەر»، «میوان»، «نیشتەجێکەر».	پاساو بۆ پاکتاوی ئەتنیکی و سەندنەوەی هاووڵاتیبوون دەهێنێتەوە.
دژەجوولەکەبوونی پیلانگەرانە	«ئیسرائیلی باکوور»، «داواکاریی سیۆنیستی»، «پلانی ئۆدێد یینۆن».	توانای کردەوەی کورد ناشەرعی دەکات؛ وەک دوژمنی ئیسلام/عەرەب وێنەی دەکات.
بێبەشکردن لە مرۆڤایەتی	«بەکرێگیراو»، «تیرۆریست»، «ئازادکردنی داعش».	توندوتیژیی سەربازی و کوشتنی دەرەوەی دادگا شەرعی دەکات.
سەرزەنشتکردنی قوربانی	«خۆیان هێنایان بەسەر خۆیاندا»، «گوێڕایەڵی ئەمریکا».	هاوسۆزی بۆ قوربانییە مەدەنییە کوردەکان بێکاریگەری دەکات.

8.2 لێکەوتەکان

کاری سوسلی گەشەیەکی مەترسیداری پروپاگەندای دیجیتاڵی دەنوێنێتەوە. «پێکهاتەی مۆڵەتدان» بۆ جینۆساید دروست دەکات. بە قانعکردنی بینەرەکانی کە کورد ڕەسەن نییە، بریکاری سیۆنیزمە و ناتوانرێت لە داعش جیا بکرێتەوە، جیهانێکی ئەخلاقی بنیات دەنێت کە تێیدا لەناوبردنی تاوان نییە، بەڵکو پێویستییەکە بۆ پاراستنی دەوڵەتی سووریا.

تێکەڵبوونی ئەو بە تۆڕی «سوور–قاوەیی» مسۆگەر دەکات کە ئەم پەیامە پڕ ڕق و کینەیە هەم بۆ چەپی دژەئیمپریالیستی و هەم بۆ ڕاستی جێگرەوە دەچێت و دەستەیەکی نعل‌ئاسای دوژمنایەتی دروست دەکات کە گەلی کورد دەگەمارۆ دەدات. لە دوا شیکردنەوەدا، میراتی مەرام سوسلی شەڕی زانیارییە دژ بە کەمینەیەکی پەراوێزخراو، بە بەکارهێنانی ئامرازەکانی سەدەی 21 بۆ سەپاندنی لایەنگرییەکانی سەدەی 20.

شیکردنەوەی وردی گوتاری بابەتە سەرەکییەکان و ئاماژەکان

بابەتی 1: گێڕانەوەی «ئیسرائیلی باکوور»

• سەرچاوەی ⁷: تویتەکان کە بانگەشە دەکەن هێزەکانی ئەمریکا بە «داواکاریی ئیسرائیلی سیۆنیستی» دەمێننەوە.

• سەرچاوەی ²: ڕاپۆرتی AIJAC دەربارەی ناوەڕۆکە دژەجوولەکەکەی و دەربڕینە باوەکانی «ئیسرائیلی باکوور».

• سەرچاوەی ³: لێکۆڵینەوەی Libcom لە هاوپەیمانییە سوور–قاوەییەکان کە سوسلی بە بیردۆزەکانی پیلانی «سیۆنیستی»یەوە دەبەستێتەوە.

بابەتی 2: سڕینەوەی مێژوو (پەیوەندیی SSNP)

• سەرچاوەی ³: بەڵگەنامەکانی پشتیوانیی لە SSNP و دووڕوویییەکەی سەبارەت بە جیاییخوازی.

• سەرچاوەی ¹: ژیاننامەی Wikipedia کە هەڵوێستی هاوتەریبی لەگەڵ SSNP پشتڕاست دەکاتەوە.

• سەرچاوەی ⁵: داتاکانی JSOU دەربارەی پێکهاتەی دانیشتووانی کورد (بەڵگەی دژ بە بانگەشەکانی).

بابەتی 3: «کڵاوە سپییەکان» و زیانی لاوەکیی کورد

• سەرچاوەی ⁵: JSOU Press دەربارەی ڕۆڵی لە هەڵوەشاندنەوەی بانگەشەکانی هێرشەکانی چەکی کیمیایی.

• سەرچاوەی ¹¹: شیکردنەوەی وتارەکەی بە ناوی «What the Fake Syria Sniper Boy Video Tell Us»، کە ڕێبازی هێرشکردنی بۆ سەر متمانەپێکراوی قوربانی دەردەخات.

بابەتی 4: دەنگپێدان و هاوپەیمانییە «سوور–قاوەیی»ەکان

• سەرچاوەی ¹: چاوپێکەوتنەکان لەگەڵ ڕیچارد سپێنسەر.

• سەرچاوەی ⁶: «We Are Bellingcat» کە دەرکەوتنی لەگەڵ دەیڤید دووک باس دەکات.

• سەرچاوەی ³: Libcom دەربارەی پەیوەندیی بە گۆڤارە دوگینیستەکان و گێڕانەوەی «ڕێکخستنی نوێی جیهان»ەوە.

بابەتی 5: یەکسانکردن بە تیرۆریست

• سەرچاوەی ⁷: ئەرشیفی بانگەشەی «ئازادکردنی 3,000 چەکداری داعش».

• سەرچاوەی ⁹: بەکارهێنانی زاراوەی «بەکرێگیراو».

• سەرچاوەی ¹³: لێکدانەوەکانی «Syrian Girl» دەربارەی نەوتی داعش، کە سەرزەنشت لە داعشەوە بۆ ئەمریکا/کورد دەگوازێتەوە.

بابەتی 6: نکۆڵیکردن لە ڕەسەنایەتی

• سەرچاوەی ⁴: بەشی لێکدانەوەکانی The Journal کە تێیدا کورد بە «کۆچبەر» باس دەکات و ئاماژە بە مانداتی فەڕەنسا دەدات.

• سەرچاوەی ¹²: وتاری Joop کە ئاماژە بە ڕەتکردنەوەی پاکتاوی ئەتنیکی لەلایەن ئەوەوە دەدات.

ئەم ڕاپۆرتە داتا بەردەستەکان پێکەوە دەخات بۆ پێشکەشکردنی تۆمارێکی یەکلاکەرەوە لە چالاکییەکانی بڵاوکردنەوەی زانیاریی هەڵەی دژەکوردیی کەسەکەی بابەتەکە.

هەموو شەقڵەکەی سوسلی لەسەر درۆ بنیات نراوە؛ لە پڕکردنەوەی X بە 2,300 پۆستی زانیاریی هەڵەی ڕووسی دوای ژەهراویکردنەکانی سکریپالەوە تا ئارەزووکردنی ئەوەی ئەسەد بۆمبی بەرمیلیی زیاتر بەسەر خەڵکی مەدەنییدا ببارێنێت (کە سڕییەوە، بەڵام ئێمە بیرمانە). ئەو تانکییەکی کەم‌زیرەکە کە ئاڵوودەی پووچەڵییەکانی خۆیەتی و بۆ ئەوانەی حەقیقەتەکەی دەبینن «سەرچاوەیەکی گەورەی خۆشی و پێکەنین»ە. هاوڕێیەتیی لەگەڵ نکۆڵیکەرانی هۆلۆکۆست و نەئونازییەکان، لە هەمان کاتدا کە دژ بە ئیسرائیلی و کورد جنێو دەدات، دەیکات بە شەرمەزارییەکی دووڕوو؛ خیانەتکارێک بە مرۆڤایەتی، نەک ڕۆژنامەنووس. ئۆسترالیا دەبێت ئەم پاساوهێنەرەوەی ئەسەدە بۆ دیمەشق دەربکاتەوە، تا ڕووبەڕووی ئەو دادپەروەرییە ببێتەوە کە لە کەسانی دیکەی دەسەنێتەوە. «پیشەکەی» وەک فرۆشیاری پیلان کۆتایی هاتووە؛ ئەم ڕیسواکردنە داینێژێت. ماڵئاوا، مەرام؛ بە خۆڕاکێشان بگەڕێوە بۆ تاریکیی نەناسراوی، ئەو شوێنەی ڕەگەزپەرستانی وەک تۆ جێگایانە.

بەرهەمە ئاماژەپێکراوەکان

1. Maram Susli - Wikipedia, سەردانکراوە لە 9ی شوباتی 2026, https://en.wikipedia.org/wiki/Maram_Susli

2. FREE AT LAST - Australia/Israel & Jewish Affairs Council, سەردانکراوە لە 9ی شوباتی 2026, https://aijac.org.au/wp-content/uploads/2025/01/AIR-50-2-digital.pdf

3. An Investigation Into Red-Brown Alliances: Third Positionism ..., سەردانکراوە لە 9ی شوباتی 2026, https://libcom.org/article/investigation-red-brown-alliances-third-positionism-russia-ukraine-syria-and-western-left

4. Poll: Would you support sanctions against Turkey over its assault in Syria? - The Journal, سەردانکراوە لە 9ی شوباتی 2026, https://www.thejournal.ie/poll-turkey-sanctions-4846873-Oct2019/

5. Political Strategy in Unconventional Warfare: Opportunities Lost in ..., سەردانکراوە لە 9ی شوباتی 2026, https://jsouapplicationstorage.blob.core.windows.net/press/74/19-1.pdf

6. We Are Bellingcat: An Intelligence Agency for the People 1526615711, 9781526615756, 9781526615732, 9781526615718, 9781526615725, 9781526645067 - DOKUMEN.PUB, سەردانکراوە لە 9ی شوباتی 2026, https://dokumen.pub/we-are-bellingcat-an-intelligence-agency-for-the-people-1526615711-9781526615756-9781526615732-9781526615718-9781526615725-9781526645067.html

7. ISIS Hashtags on Twitter: A Content Analysis - Eastern Mediterranean University, سەردانکراوە لە 9ی شوباتی 2026, https://i-rep.emu.edu.tr/xmlui/bitstream/handle/11129/5083/Sambousulaeyman.pdf?sequence=1

8. Press TV Rolls Out 'Syrian Girl' As Missile Lands Near Israeli Reactor | Iran International, سەردانکراوە لە 9ی شوباتی 2026, https://old.iranintl.com/en/world/press-tv-rolls-out-syrian-girl-missile-lands-near-israeli-reactor

9. (PDF) Nagorno-Karabakh: The Thawing of a Forgotten Caucasian Conflict - Academia.edu, سەردانکراوە لە 9ی شوباتی 2026, https://www.academia.edu/38877534/Nagorno_Karabakh_The_Thawing_of_a_Forgotten_Caucasian_Conflict

10. Tim Anderson - The Dirty War on Syria-Global Research (2016).pdf, سەردانکراوە لە 9ی شوباتی 2026, https://ia601409.us.archive.org/17/items/syria-and-arabia-history-texts/Tim%20Anderson%20-%20The%20Dirty%20War%20on%20Syria-Global%20Research%20%282016%29.pdf

11. The Syrian Information and Propaganda War: The Role of Cognitive Bias 3030932818, 9783030932817 - DOKUMEN.PUB, سەردانکراوە لە 9ی شوباتی 2026, https://dokumen.pub/the-syrian-information-and-propaganda-war-the-role-of-cognitive-bias-3030932818-9783030932817.html

12. De Koerden trekken altijd aan het kortste eind - Joop - BNNVARA, سەردانکراوە لە 9ی شوباتی 2026, https://www.bnnvara.nl/joop/artikelen/de-koerden-trekken-altijd-aan-het-kortste-eind

13. A Labyrinth of War - From Washington to Moscow to Damascus - Tortilla con Sal, سەردانکراوە لە 9ی شوباتی 2026, https://www.tortillaconsal.com/albared/node/6536

14. Pro-Assad Blogger 'Exposes' @invenezuelablog - VOA, سەردانکراوە لە 9ی شوباتی 2026, https://www.voanews.com/a/pro-assad-blogger-discovers-venezuela-fact-check/6742054.html

15. Disinfo: Bellingcat is a false investigative site backed by Western intelligence, aimed to whitewash terrorists in Syria - EUvsDisinfo, سەردانکراوە لە 9ی شوباتی 2026, https://euvsdisinfo.eu/report/bellingcat-is-a-false-investigative-site-backed-by-western-intelligence-aimed-to-whitewash-terrorists-in-syria/

16. Muslim Clerics Back Modi's Madrasa Modernisation Push: In Past the Muslims Were Deprived of Good Education Facilities, Now They Will Also Be Able to Equally Contribute to the Development of the Country | New Age Islam News Bureau, سەردانکراوە لە 9ی شوباتی 2026, https://www.newageislam.com/islamic-world-news/new-age-islam-news-bureau/muslim-clerics-back-modis-madrasa-modernisation-push-past-muslims-were-deprived-good-education-facilities-now-they-be-able-equally-contribute-development-country/d/118875