پێشەکی

ئەو ڕووداوانەی لە ڕۆژاڤا، ڕۆژاوای کوردستان، ڕوو دەدەن، دەرئەنجامی چەندین ملمڵانێی ترن کە لە سەرانسەری ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا ڕوو دەدەن.

لەم بابەتەدا شیکردنەوە و بۆچوونەکانی خۆم دەربارەی دۆخەکە هاوبەش دەکەم؛ هەم لەوە دەکۆڵمەوە کە ڕووی داوە و هەم لەوەی ڕەنگە لە داهاتوودا ڕوو بدات.

گرنگە لەبیرمان بێت کە کاتێک ئەمریکا و ئیسرائیل تێوەگلاون، زۆرجار لە پشت پەردەوە پیلانێکی زۆر گەورەتر لە ئارادایە کە کاریگەری لەسەر ئەم ڕووداوانە دادەنێت.

چی ڕوو دەدات؟

لە سەرەتای کانوونی دووەمی 2026دا، گرژیی نێوان حکومەتی قۆناغی گواستنەوەی سووریا—بە سەرکردایەتیی سەرۆک ئەحمەد شەرع، کە لە کۆتایی 2024دا بەشار ئەسەدی لە دەسەڵات لابرد—و هێزە دیموکراتەکانی سووریا (SDF) بە سەرکردایەتیی کورد، پەرەی سەند و بوو بە ملمڵانێیەکی ئاشکرا. هێزەکانی حکومەت لە 13ی کانوونی دووەمدا هێرشێکیان دەست پێ کرد و بە خێرایی ناوچە گرنگەکانی باکووری ڕۆژهەڵاتیان گرت، لەوانە شارۆچکەکانی پارێزگاکانی حەلەب، ڕەققە و دەیرەزوور، هەروەها کێڵگە سەرەکییەکانی نەوت و گاز و بەنداوی تەبقە. ئەمە بوو بە هۆی ئاوارەبوونی دەیان هەزار کەس و مردنی دەیان کەس.

لە 18ی کانوونی دووەمدا ئاگربەستێک بە ناوبژیوانیی ئەمریکا ڕاگەیەنرا؛ SDF ڕازی بوو ئەندامەکانی بە شێوەی تاکەکەسی لە سوپای سووریادا یەک بخرێن و دامەزراوە مەدەنییەکان، دەروازە سنوورییەکان، سەرچاوەکانی وزە و کەمپەکانی زیندانییانی داعش ڕادەستی دیمەشق بکرێن—کە لە کردەوەدا کۆتایی بە زیاتر لە دەیەیەک نیوەخۆبەڕێوەبردنی کورد لە باکووری ڕۆژهەڵات هێنا. شەرع ناوی لێ نا «سەرکەوتنێک بۆ هەموو سوورییەکان»، لە کاتێکدا سەرکردەکانی SDF جەختیان لە بەرگریکردن لە مافەکانی خۆیان کردەوە.

تا 19ی کانوونی دووەم، هەردوو لا یەکتری بە پێشێلکاری تۆمەتبار دەکەن؛ ڕاپۆرتی پێکدادان لە دەوروبەری زیندانەکانی داعش لە ڕەققە و حەسەکە هاتووە، کە بووەتە هۆی هەڵاتنی هەندێک زیندانی و بەردەوامبوونی پێکدادانە بچووکەکان. ئەمریکا بەردەوامە لە هێرشەکانی دژی داعش و داوای خۆگرتن دەکات، لە ناو گرژییە هەرێمییە فراوانترەکاندا، لەوانە گرژی لەگەڵ ئیسرائیل لەسەر بەرزاییەکانی جۆلان و نائارامیی نێوان کۆمەڵگا جیاوازەکان. دۆخەکە هێشتا لە گۆڕاندایە و گفتوگۆکان لە دیمەشق بەردەوامن.

بۆچی ئێستا ئەمە ڕوو دەدات؟

ئێران! ئەمە وەڵامی ئەوەیە کە بۆچی ئێستا ئەمە ڕوو دەدات.

ئەم بەناو هێرشە لە ڕۆژاڤا، لە ڕێککەوتنێکی نێوان ئەمریکا، ئیسرائیل و تورکیا بۆ ئازادکردنی نزیکەی 10,000 زیندانیی داعشەوە سەرچاوە دەگرێت. پلانەکە بەکارهێنانی ئەم کەسانەیە لە هەڵمەتێکدا دژی ئێران، هەرچەندە بە شێوەیەکی ناڕاستەوخۆ.

ڕژێمی ئێستای سووریا زۆر دوورە لەوەی ئاشتیخواز بێت؛ لە ڕاستیدا مێژووەکەی بە پێچەوانەوەیە. پەیوەندیی بە گرووپە توندڕەوە سوننییەکانەوە هەیە، کە دەیکات بە هێزێکی ستراتیژی بۆ بەرەنگاربوونەوەی میلیشیا شیعەکانی بە سەرکردایەتیی ئێران.

دەتوانیت ببینیت کە میلیشیا شیعەکانی عێراق، کە لە سەرەتاوە ئێران پارەی بۆ دابین کردوون، هێزەکانیان کۆ دەکەنەوە و لە درێژایی سنووردا کۆ دەبنەوە. ئەم ملمڵانێیە بەرەو ئەوە دەچێت کە بگوازرێتەوە بۆ دەوڵەتە شیعەکەی عێراق. بۆ ئەوەی ئێران بە شێوەیەکی کاریگەر لاواز بکات، ئەمریکا دەبێت سەرەتا هاوپەیمانەکانی لاواز بکات. ئەم ستراتیژییە پێشتر لە فەلەستین، لوبنان، یەمەن و سووریا جێبەجێ کراوە. وا دەردەکەوێت ئامانجی دواتر میلیشیا شیعەکانی عێراق بن.

بەداخەوە، لە لای ئیسرائیل و ئەمریکا، زۆرجار مامەڵە لەگەڵ کورد دەکرێت وەک کارتێکی دانوساندن کە دووبارە و دووبارە بەکاری دەهێنن. کوردی سووریایان وەک کارتێکی دانوساندن بەکار هێناوە بۆ ئەوەی میلیشیا سوننییەکەی سووریا بەکار بهێنن و یارمەتیی تێکشکاندنی میلیشیا شیعەکەی عێراق بدات.

دواتر چی ڕوو دەدات؟

داهاتوو هێشتا نادیارە، چونکە ئاگادارییەکی وردمان لەو ڕێککەوتنانە نییە کە لە پشت پەردەوە دانوساندنیان لەسەر دەکرێت. تا ئێستا دۆخەکە بۆ ناوچە کوردییەکەی سووریا خراپ دەردەکەوێت. تەنها دەتوانین هیوا بخوازین بە خیانەتێکی تەواو کۆتایی نەیەت، هەرچەندە نیشانەکان تا ئێستا نیگەرانکەرن.