نوشته‌هایی دربارهٔ تاریخ کرد
مقاله‌های دستهٔ هنر و فرهنگ کردی.
460 مقاله به فارسی در دسترس است.
تشریب نانِ کردیِ خیسانده در آبِ گوشتِ برهٔ آرام‌پخته است؛ برخاسته از این اصل که نان مقدس است و هرگز نباید هدر رود. ویکی‌پدیا آن را کردی می‌شمارد و در همهٔ جاهایِ دیگر عراقی نامیده می‌شود.
خواندن مقالهدۆکوڵیو سوپِ گرمِ ماستِ کردی با جو، برنج و سبزی‌های خودروِ کوهستانی است. ویکی‌پدیا آن را خوراکی شاخصِ کردی می‌داند، اما وبگاه‌های آشپزی در دستهٔ «فارسی» قرارش می‌دهند.
خواندن مقالهجاجیک دیپ کردیِ ماست و خیار است که جهان آن را تزاتزیکی یا جاجیک ترکی می‌نامد. از ماست کردی و خیار میان‌رودانی تهیه می‌شود و زیر هر نامی جز نام کردی‌اش ناپیداست.
خواندن مقالهجگر شیش، کباب جگر کردی است که دیاربکر (آمد) روزش را با آن آغاز می‌کند؛ جگر بره با دنبه به سیخ کشیده و روی زغال کباب می‌شود. به نام شهری کردنشین ثبت شده، اما برچسب ترکی خورده است.
خواندن مقالهبرساق نانِ شیرین و سرخ‌شدهٔ کردی از روژهلات است؛ قرص‌های طلاییِ خمیر از آرد، شیر و شکر. نامش از واژهٔ کردیِ جنوبیِ «بەرژیاگ»، به‌معنای «برشته»، می‌آید.
خواندن مقالهنانێ تەنوورێ نان تخت کردی است که در تنور گلی پخته می‌شود؛ فناوری‌ای پنج‌هزارساله. هر روز در همهٔ نانوایی‌های کردی تازه پخته می‌شود و هنگامی که یک رستوران کردی نتوانست در اسلو تنورسازی محلی پیدا کند، به آنجا وارد شد.
خواندن مقالهبریانی برنجِ جشنِ کردهاست؛ لایه‌لایه با گوشتِ ادویه‌دار، بادام، کشمش و زعفران. خوراکِ اصلیِ سفرهٔ عروسی، عید و نوروزِ کردها که رسانه‌هایِ غذا آن را «بریانیِ عراقی» می‌نامند.
خواندن مقالهقلی گوشتِ نگهداری‌شدهٔ کردی است که در چربی خود کانفی می‌شود؛ ستون پروتئینیِ نظام کردیِ بقا در زمستان. غذایی پیوندخورده با شهر آکره که ویکی‌پدیا آن را به ترکیه نسبت می‌دهد.
خواندن مقالهدلمهٔ اوه‌لیک خوراکی بهاری و کردی از برگ‌های حماض وحشیِ پرشده با برنج و گوشت بره است و بخشی از سنت گسترده‌تر کردیِ پر کردن برگ‌های خودروی گردآوری‌شده از کوهستان به‌شمار می‌رود.
خواندن مقالهکوکی واژهٔ کردیِ پای است: پای گوشت در باشور، فریتاتای سبزی در روژهلات و پای لقمه‌ای در باکور. یک سنت و سه دولت‌ملت که می‌کوشند آن را محو کنند.
خواندن مقالهئاڤا سوسێ نوشیدنی کردیِ ریشهٔ شیرین‌بیان است که دست‌فروشان در آمد می‌فروشند. رسانه‌های بین‌المللی آن را «کولای ترکی» می‌نامند و به فرهنگ عثمانی نسبت می‌دهند.
خواندن مقالهشفتا نوعی کتلت گوشتِ ادویه‌دار کردی و از محبوب‌ترین غذاهای روزمرهٔ کردی است. در حجم بسیار زیاد سرخ می‌شود، در ساندویچ خورده می‌شود و کودکان کرد در سراسر جهان آن را به مدرسه می‌برند.
خواندن مقالهنانێ تیری نانی کردی برای ذخیره‌سازی است که آن را نازک می‌پزند و خشک می‌کنند تا ماه‌ها بدون یخچال بماند؛ بخشی از نظام خوراکی بقا در زمستان کوهستان‌های کردستان.
خواندن مقالهچریش گیاهی وحشی در کوهستان کردستان است که هر بهار در مرز برف گردآوری می‌شود و با عدس و بلغور، با حرارت ملایم، به آشی غلیظ بدل می‌شود؛ یکی از نخستین خوراک‌های تازه پس از زمستان.
خواندن مقالهموتال پنیر کردی است که در کیسه‌ای از پوست گوسفند می‌رسد؛ فناوری لبنیِ دام‌داری کوچ‌نشین که برای کوچ فصلی پدید آمده است. ویکی‌پدیا آن را ارمنی می‌داند؛ پنیرسازان کرد بهتر می‌دانند.
خواندن مقالهبوریان کباب برهٔ تنوری کردی از شهرهای کردیِ سیرت و بدلیس است. ترکیه با وجود شهرهای کردی، قصابان کرد و اصطلاحات کردی، آن را بخشی از آشپزی ترکی می‌داند.
خواندن مقالهتەپسی خوراک لایه‌لایهٔ سبزیجاتِ کردی در فر است، با بادمجان، کوفته‌ریزه و چاشنی تمرهندی و انار. ویکی‌پدیا آن را هم کردی و هم عراقی معرفی می‌کند، اما صفحهٔ خود غذا فقط از عراقی بودن آن می‌گوید.
خواندن مقالهکلانه نان تختِ شکم‌پر سنتی کردی با سبزی‌های وحشی بهاری است که روی ساج پخته می‌شود و کرهٔ قهوه‌ای‌شده بر آن می‌مالند؛ آیینی بهاری از کوهستان هورامان.
خواندن مقالهبربسل خوراکی بنیادی در آشپزی کردی است که غله و لبنیات را به هم می‌رساند؛ گندم پخته در شیر گوسفند یا سوپی ترش از ماست و گوشت. از خوراک‌های اصلی کردی شمرده می‌شود، اما بیرون کردستان ناشناخته است.
خواندن مقالهئاڤا ماست (ماستاو) نوشیدنی شورِ ماستی کردی است که در هر وعده سرو می‌شود. در جهان با نام آیران یا دوغ شناخته می‌شود و نام‌های کردی آن دیده نمی‌شوند.
خواندن مقالهپەردە پەلاڤ پلوی عروسیِ کردی از سیرت است که در خمیر پیچیده می‌شود و برای عروس معنایی نمادین دارد. همهٔ منابع خاستگاهش را این شهرِ کردی می‌دانند، اما برچسبِ ترکی می‌گیرد.
خواندن مقالهئارخاوک خمیرِ میانیِ کره و آرد در جنوب کردستان است که در کاده به کار می‌رود؛ شیرینی‌های مغزداری که در عید، نوروز و عروسی‌های کردی سرو می‌شوند.
خواندن مقالهعمبه چاشنی ترش‌مزهٔ انبهٔ ترشی‌شده با خاستگاه هندی است که به یکی از اجزای همیشگی غذاهای خیابانی کردی و عراقی تبدیل شده است. در سراسر کردستان آن را با شفته، فلافل و کبه سرو می‌کنند.
خواندن مقالهپەردە پەلاڤ پلوی عروسی کردی از سیرت است؛ برنجی محصور در خمیر که نماد وفاداری خانوادگی است. این خوراک همواره «ترکی» نامیده می‌شود و خاستگاه کردی‌اش محو می‌شود.
خواندن مقاله