سلیمانیه: پایتختِ فرهنگیِ کردستانِ عراق
سلیمانیه، سلێمانی، پایتختِ فرهنگیِ کردستانِ عراق است؛ شهرِ شاعران و دانشگاهها، پایتختِ پیشینِ بابان و پایگاهِ اتحادیهٔ میهنیِ کردستان.
خواندن مقالهنوشتههایی دربارهٔ تاریخ کرد
مقالههای دستهٔ تاریخ و پایداری کردها.
355 مقاله به فارسی در دسترس است.
سلیمانیه، سلێمانی، پایتختِ فرهنگیِ کردستانِ عراق است؛ شهرِ شاعران و دانشگاهها، پایتختِ پیشینِ بابان و پایگاهِ اتحادیهٔ میهنیِ کردستان.
خواندن مقاله
سنجار (شنگال)، زادبوم اصلی ایزدیها در شمال غرب عراق و دامنهٔ کوههای سنجار؛ محل نسلکشی داعش در 2014 و شهرستانی که همچنان مورد مناقشه است و تنها بخشی از آن بازسازی شده است.
خواندن مقاله
سنندج، سنه، مرکز استان کردستان ایران؛ قلب فرهنگی کردستان ایران، یکی از شهرهای موسیقی یونسکو و مقر پیشین امارت اردلان.
خواندن مقاله
سقز، با نام کردی سهقز، شهری کرد در استان کردستان ایران است؛ شهری باستانی در ارتفاعات و زادگاه ژینا، یا مهسا، امینی که اعتراضهای «زن، زندگی، آزادی» در 2022 از آن آغاز شد.
خواندن مقاله
قامشلی، به کردی قامشلو، شهری با اکثریتِ کرد در شمالشرقِ سوریه و روبهروی نصیبین است؛ مدتها پایتختِ عملیِ روژاوا بود و اکنون در حالِ ادغام در دولتِ جدیدِ سوریه است.
خواندن مقاله
نصیبین، نیسِبین، شهر باستانی نیسیبیس؛ شهری مرزی با اکثریت کرد در استان ماردین ترکیه، روبهروی قامشلی، با ریشههای ژرف سریانی و رومی.
خواندن مقاله
موصل، دومین شهر عراق بر رود دجله، کلانشهری با اکثریت عرب در حاشیهٔ مناطق مورد مناقشهٔ کردی است که در 2014–2017 در اشغال داعش بود و پس از آن بازسازی شد.
خواندن مقاله
ماردین (مێرین)، شهر تاریخی بر فراز تپه در جنوب شرقی ترکیه؛ شهری آمیخته از کردها، عربها و سریانیها که به بافت قدیم ارتقی خود شهرت دارد.
خواندن مقاله
مهاباد، شهری کردی با حدود 168,000 نفر جمعیت در شمالغرب ایران، پایتخت جمهوری کوتاهعمر مهاباد در 1946.
خواندن مقاله
رواندز (ڕەواندز)، پایتخت کوهستانی امارت سوران و پایگاه میر محمد، «میر کور»، بر فراز تنگهٔ مشهور رواندوز است.
خواندن مقاله
آمدی (ئامێدی)، شهرِ بر فراز صخره در دهوک، نزدیک به پنج قرن پایتخت امارت کردیِ بهدینان بود.
خواندن مقاله
بیتلیس (بدلیس)، پایتخت یکی از دیرپاترین امارتهای کردی و محل زندگی شرفخان بدلیسی، نویسندهٔ شرفنامه.
خواندن مقاله
سیلوان (فرقین)، همان میافارقین باستانی، پایتخت دودمان مروانی بود؛ پادشاهی بزرگ کردِ جزیره در سدههای 10 و 11.
خواندن مقاله
سیلوان، یا فارقین، همان میافارقینِ کهن، پایتختِ دودمانِ مروانی بود؛ پادشاهیِ بزرگِ کردیِ جزیره در سدههای 10 و 11.
خواندن مقاله
دیاربکر (آمد)، آمیدای باستان در پس دیوارهای بازالت سیاهش، بزرگترین شهر با اکثریت کرد در ترکیه و پایتخت عملی باکور است.
خواندن مقاله
حسنکیف (هسکیف)، شهری با قدمت 12,000 سال بر دجله و مقر واپسین ایوبیان کرد، در 2020 زیر آب سد ایلیسوی ترکیه رفت.
خواندن مقاله
اربیل (هەولێر)، پایتخت اقلیم کردستان عراق، از کهنترین شهرهای جهان است؛ از آربلای باستانی و ارگش تا همهپرسی 2017.
خواندن مقاله
یادداشتِ تفاهمِ آمریکا و حکومتِ اقلیمِ کردستان در 2016 نخستین توافقِ رسمیِ نظامیِ دوجانبه میانِ آمریکا و اقلیمِ کردستان بود که پیشمرگه را شریکِ امنیتی به رسمیت شناخت.
خواندن مقاله
توافق نفتی اربیل–بغداد در 2014، روزانه 550,000 بشکه نفت کردها را در برابر 17% از بودجهٔ عراق و 1 میلیارد دلار برای تأمین مالی پیشمرگه در بحران داعش مبادله میکرد. این توافق سرانجام فروپاشید.
خواندن مقاله
قانون اساسی 2005 عراق، اقلیم کردستان را بهعنوان واحدی فدرال با حکومت، زبان و پیشمرگهٔ خاص خود به رسمیت شناخت. مادهٔ 140 دربارهٔ کرکوک هرگز اجرا نشد.
خواندن مقاله
توافق واشنگتن (1998) به جنگ داخلی کردها میان حزب دموکرات کردستان و اتحادیهٔ میهنی کردستان پایان داد. این توافق با میانجیگری آمریکا، ترتیباتی برای تقسیم قدرت ایجاد کرد که کردستان را به ثبات رساند، اما تقسیم را نیز تثبیت کرد.
خواندن مقاله
برنامهٔ نفت در برابر غذا در 1996، سهمی معادل 13 درصد از درآمد نفتی عراق را به شمال کردنشین اختصاص داد که به دست سازمان ملل اداره میشد. این برنامه شریان حیاتی اقتصادیای بود که خودمختاری کردها را حفظ کرد.
خواندن مقاله
مذاکرات خودمختاری عراق و کردها در 1991 پس از بزرگترین قیام کردی تاریخ صورت گرفت. هنگامی که گفتوگوها با بغداد شکست خورد، کردها انتخابات آزاد برگزار کردند و حکومت اقلیم کردستان را تأسیس نمودند.
خواندن مقاله
توافق الجزایر در 1975 میان عراق و ایران، یکشبه به شورش کردها پایان داد. ایران و آمریکا کردها را رها کردند، 1,400 روستا با خاک یکسان شد و بارزانی در تبعید درگذشت.
خواندن مقاله