Çiğ köfte

Çiğ köfte, ku bi Tirkî bi gelemperî wiha tê nivîsandin, xwarineke bi destan şekildayî ye ku bi taybetî bi başûrrojhilatê Anatolyayê ve tê girêdan. Ew beşek ji cîhana xwarinê ya hevpar a civakên Kurd û cîranên wan e. Di nav pêkhateyên wê yên nas de savara hûr, bîber, pîvaz û biharatan hene; ew bi hev re tên hevîrkirin heta tevlihevî bikaribe şekilê xwe bigire. Divê cureyên kevneşopî yên bi goşt û cureyên nûjen ên bê goşt ji hev bên cudakirin. [1]

Savar, bîber û karê hevîrkirinê

Lêkolîneke zanista xwarinê li ser vê xwarina kevneşopî di nav pêkhateyên wê de savar, goştê bêbez ê xam û hûrkirî, bîbera isot, pîvaz, salçeya firingiyan, pîvaza kesk û beqdenûsê rêz dike. Rêçete ji hev cuda ne, lê dan û bîber bingeha taybetmendiya wê ne. Hevîrkirin şilbûn û biharatê belav dike û pêkhateya tevliheviyê diguherîne. Ev teknîkeke amadekirinê ye, ne delîl e ku goştê nepijandî ji bo xwarinê ewle bûye. [1]

Ji bo destpêkeke li malê, rêçeteyeke temam a bê goşt hilbijêrin. Bi vî awayî bal li dan, bîber û giyayên bîhnxweş dimîne, bêyî ku şîretên goştê xam ên di hin nivîsên kevntir de bên dubarekirin. Lîmon, biharat an bi hev ve malandinê wek cîgira çêkirina goşt li ser agir bi kar neynin. Lêkolînên li ser çiğ köfte ya kevneşopî pirsgirêkên mîkrobiyolojîk diyar dikin û nîşan didin ku şertên ragirtinê çima girîng in. [1]

Kevneşopiyeke zindî ya ku guheriye

Ked û xebata amadekirina vê xwarinê xwedî dîrokeke civakî ye. Lêkolîna Serkan Çelik veguhestina wê ji hawîrdorên malbatî û merasîman ber bi çanda xwarinên kolanan a bajarî ve vedibêje; koçberî û guhertinên şertên aborî li wê bandor kirine. Amadekirina bê goşt jî ji karsaziyan re standardkirin û belavkirina berhemê hêsantir kir. Xwarineke ku berê pêdivî bi demeke dirêj a amadekirina bi dest hebû, îro dikare di xwarineke bilez a ji derve kirîn û birinê de xuya bibe. [2]

Kevneşopiyeke herêmî ya bê goşt a tomarkirî jî heye: Adıyaman Etsiz Çiğ Köfte di 2018 de li Tirkiyeyê wek nîşaneya erdnîgarî hat tomarkirin. Ew tomar amadekirineke bi navê diyar nas dike. Divê ew wek biryardayîna xwedîtiya etnîkî ya hemû xwarinên têkildar an wek delîla wê neyê xwendin ku hemû aşpêj heman rêbazê bi kar tînin. [3]

Fêmkirina nav û cureyan

Li ser lîsteya xwarinê bipirsin ka kîjan cure tê pêşkêşkirin û çi pêkhate tê de hene. “Bê goşt” nebûna goşt diyar dike; dema hilbijartina xwarinê lîsteya temam a pêkhateyan hê jî girîng e. Rêçeteyên malbatî, taybetmendiyên herêmî û berhemên bazirganiyê dikarin heman navî parve bikin, lê di biharat û pêkhateyê de ji hev cuda bin. Qadrê van cudahiyan zanîn ji hewldana veqetandina tevahiya vê xwarinê ji bo gelekî tenê agahiyên bêtir dide.

Di rêbera me ya xwarinên Kurdî de bêtir bixwînin, ligel yapraxê, xwarineke din ku amadekirina wê mirovan digihîne hev.