Ebdullah Peşêw kî ye?
Ebdullah Peşêw helbestvanekî Kurd ê Iraqê ye ku di 1946 de li Hewlêrê ji dayik bû û yek ji helbestvanên Soranî yên herî navdar û hezkirî yên dawiya sedsala 20an û destpêka sedsala 21an e. Helbesta wî — lîrîk, romantîk, bi siyasî têkildar û bi kûrahî kesane — ew kiriye yek ji helbestvanên Kurd ên zindî yên herî zêde hatine xwendin, bi bandoreke ku hemû cîhana Kurdî û diyasporayê digire.
Wî bi dehsalan li sirgûniya Fransayê jiya, ku doktorayek li wir wergirt û karekî akademîk ava kir, di heman demê de berhemdariya xwe ya helbestê û têkiliya xwe bi tevgera siyasî û çandî ya Kurdî re parast. Sirgûniya wî taybetmendiyeke cihê ya hasretê da helbesta wî: hasreta sirgûnekî bo welatê xwe bi hasretên kesanetir ên helbesta evînê ve yek bû û kûrahiyeke duqat da helbesta wî ku li ser nifşên xwendevanên Kurd bandor dike.
Helbesta wî ji helbestên evînê yên nêzî dil heta helbestên berfireh ên neteweperwer, ji ramandinên li ser sirgûniyê heta pesnên dîmenên axa Kurdî derbas dibe. Her dem xwediyê kalîteyeke lîrîk û rasterastiyeke hestî ye ku wê ji xwendevanên ku pisporên helbestê nînin re jî gihîştî dike.
Xalên Sereke
• Di 1946 de li Hewlêrê ji dayik bû; yek ji helbestvanên Soranî yên zindî yên herî hezkirî ye.
• Bi dehsalan li sirgûniya Fransayê jiya; doktorayek wergirt û karê akademîk bi helbestê re domand.
• Helbesta wî evîn, azadî, neteweperweriya Kurdî û ezmûna sirgûniyê digire.
• Li seranserê cîhana Kurdî pir populer e — yek ji helbestvanên Kurd ên zindî yên herî zêde hatine xwendin e.
Agahiyên Kurt
Naverok
Jiyana destpêkê
Di 1946 de li Hewlêra Kurdistana Iraqê ji dayik bû. Perwerdeya bilind wergirt û di dawiyê de li Fransayê bi cih bû, ku karekî akademîk lê ava kir û di heman demê de karê xwe yê helbestê domand. Sirgûniya wî li Fransayê taybetmendiya wê ya hasretê da helbesta wî.
Çarçoveya Dîrokî
Nifşa rewşenbîrên Kurd ku di salên 1970î-80î de, ji tepisandina Beisê direviyan û çûn sirgûniya Ewropayê, cîhaneke çandî ya Kurdî ya diyasporayê ya bi dewlemendiyeke awarte afirandin. Ebdullah Peşêw yek ji kesayetên wê yên edebî yên herî berbiçav e.
Destkeft
Helbesta Soranî ya evîn û azadiyê
Helbesta Ebdullah Peşêw, ku evîn, azadî, neteweperweriya Kurdî û sirgûniyê digire, hin ji baştirîn nivîsandina lîrîk di Soranîya nûjen de temsîl dike. Rasterastiya wî ya hestî, şareziya wî ya şêwazê û şiyana wî ya derbasbûna di nav kesane û siyasî de, bê ku kalîteya lîrîk a helbesta xwe winda bike, ew kirine yek ji helbestvanên Kurd ên zindî yên herî hezkirî.
Populerbûna wî li seranserê cîhana Kurdî, ji Kurdistana Iraqê heta diyasporayê, bandora gerdûnî ya mijarên wî û hêsaniya gihîştina zimanê wî vedide.
Rêzeya demî
Nîqaş
Nasnameya wî ya Kurdî û girîngiya wî ji bo helbesta Soranî ji aliyê hemûyan ve tên pejirandin.
Mîras
Ebdullah Peşêw yek ji helbestvanên mezin ên lîrîk ên edebiyata nûjen a Soranî ye — dengekî evîn, azadî û hasretê ku gihîştiye bi milyonan xwendevanên Kurd li cîhanê. Dehsalên sirgûniya wî li Fransayê kûrahiyeke hasretê daye helbesta wî ku bi ezmûna diyasporaya Kurdî re li hev tê.
Têkilî
Şêrko Bêkes — helbestvanekî din ê mezin ê Soranî ji heman nifşê
Ehmed Herdî — helbestvanê lîrîk ê Soranî ji nifşa berê
Ferhad Pîrbal — nivîskarekî din ê Kurd ê Iraqê, hevdemê wî
Pirsên pir tên pirsîn
Ebdullah Peşêw kî ye?
Ebdullah Peşêw (jidayikbûyî 1946) helbestvanekî Kurd ê Iraqê ji Hewlêrê ye ku yek ji helbestvanên Soranî yên zindî yên herî hezkirî ye. Wî bi dehsalan li sirgûniya Fransayê jiya û helbesta lîrîk a evînê, azadiyê û hasreta Kurdî afirand ku gihîştiye bi milyonan xwendevanan.
Ebdullah Peşêw Kurd bû?
Erê. Ew li Hewlêra Kurdistana Iraqê ji dayik bû û tenê bi Kurdiya Soranî dinivîse.
Çavkanî
Beşdarên Wikipedia. 'Abdulla Pashew.' Wikipedia. Di 2025 de hatiye dîtin.