Eyşa Şan kî ye?
Eyşa Şan stranbêjeke Kurd bû ku di 1938 de li Dêrsimê (îro Tunceli), li rojhilatê Tirkiyeyê, ji dayik bû û bû yek ji mezintirîn stranbêjên gelêrî yên Kurd ên sedsala 20an. Wek Bilbila Kurdistanê bi rûmet dihat naskirin. Dengê wê, repertuwara wê ya stranên gelêrî yên Kurdî û tomarkirinên wê koleksiyoneke ji kevneşopiya mûzîka Kurdî parastin û ew gihandin guhdarên seranserê cîhana Kurdî û diyasporayê.
Wê di kevneşopiyên Kurdî yên Zazakî û Kurmancî de stran gotin û tomar kirin; stranên gelêrî yên herêma Dêrsimê û seranserê Kurdistanê parastin. Tomarkirinên wê di nav civakên Kurd de di demekê de belav dibûn ku mûzîka Kurdî bi fermî li Tirkiyeyê dihat tepisandin. Vê yekê ew di diyasporayê de kir kesayeteke hezkirî.
Ew kevneşopiya mezin a performansa mûzîkê ya jinên Kurd temsîl dike — li gel Qedrîcan di kevneşopiya klasîk de — û dengê jinê yê sereke di mûzîka gelêrî ya Kurdî ya sedsala 20an de ye.
Xalên Sereke
• Di 1938 de li Dêrsimê (Tunceli), li Tirkiyeyê, ji dayik bû; di 1996 de mir.
• Mezintirîn stranbêja jin a gelêrî ya Kurd a sedsala 20an e — Bilbila Kurdistanê.
• Tomarkirinên wê kevneşopiya mûzîka gelêrî ya Kurdî ya Dêrsimê û seranserê Kurdistanê parastin.
• Li seranserê diyasporaya Kurdî kesayeteke hezkirî bû; mûzîka wê di dema tepisandinê de nasnameya çandî parast.
Agahiyên Kurt
Naverok
Jiyana destpêkê
Di 1938 de li Dêrsimê ji dayik bû — herêma bi dîrokî Kurdî û Elewî ya rojhilatê Anatoliyê ku bûbû cihê komkujiya hov a Dêrsimê ya 1937-38 ji aliyê dewleta Tirkiyeyê ve. Ew di kevneşopiya mûzîkê ya dewlemend a civaka Kurd a Dêrsimê de mezin bû; deng û repertuwara ku dê wê bikin mezintirîn stranbêja jin a gelêrî ya Kurd a serdema xwe pêş xistin.
Çarçoveya Dîrokî
Kevneşopiya mûzîka Kurdî-Elewî ya Dêrsimê yek ji dewlemendtirîn kevneşopiyan di cîhana Kurdî de ye. Tomarkirinên Eyşa Şan vê kevneşopiyê parastin û gihandin seranserê Kurdistanê di demekê de ku mûzîka Kurdî bi fermî li Tirkiyeyê dihat tepisandin.
Destkeft
Tomarkirin û parastina mûzîka gelêrî ya Kurdî
Tomarkirinên Eyşa Şan ên stranên gelêrî yên Kurdî, bi taybetî ji kevneşopiya Dêrsimê, domdartirîn mîrata wê ne. Ew koleksiyoneke materyala mûzîkê diparêzin ku di rewşeke din de dibe ku bihata windakirin. Nasnameya çandî ya mûzîka Kurdî di nav nifşên Kurdên diyasporayê de parastine ku dengê wê bi rêya tomarkirinan nas kirin.
Meqama wê wek Bilbila Kurdistanê hem jêhatîbûna dengê wê hem jî girîngiya wê wek parêzvana kevneşopiya mûzîka Kurdî vedide.
Rêzeya demî
Nîqaş
Nasnameya wê ya Kurdî ya ji Dêrsimê û meqama wê wek mezintirîn stranbêja jin a gelêrî ya Kurd ji aliyê hemûyan ve tên pejirandin.
Mîras
Eyşa Şan mezintirîn dengê mûzîkî yê jin a Kurd a sedsala 20an e — Bilbila Kurdistanê ku tomarkirinên wê kevneşopiya gelêrî ya Kurdî di nav nifşên guhdarên diyasporayê de parastine û belav kirine. Ew beşek ji kevneşopiya mezin a destkeftên hunerî yên jinên Kurd e.
Têkilî
Şivan Perwer — hevta yê mêr wek Dengê Kurdistanê
Ciwan Haco — stranbêjê Kurd ji heman kevneşopiya gelêrî
Qedrîcan — stranbêjê klasîk ê Kurd, di kevneşopiyeke hevdem de
Pirsên pir tên pirsîn
Eyşa Şan kî bû?
Eyşa Şan (1938-1996) stranbêjeke Kurd ji Dêrsima Tirkiyeyê bû ku wek Bilbila Kurdistanê bi rûmet dihat naskirin. Ew mezintirîn stranbêja jin a gelêrî ya Kurd a sedsala 20an bû; tomarkirinên wê kevneşopiya gelêrî ya Kurdî li seranserê diyasporayê parastin.
Eyşa Şan Kurd bû?
Erê. Ew ji Dêrsimê, li herêma Kurdî ya rojhilatê Tirkiyeyê, bû û di kevneşopiyên gelêrî yên Kurdî yên Zazakî û Kurmancî de stran digotin.
Çavkanî
Beşdarên Wikipedia. 'Ayşe Şan.' Wikipedia. Di 2025 de hatiye dîtin.