Dengîr Mîr Mihemed Firat kî ye?
Dengîr Mîr Mihemed Firat siyasetmedarekî Kurd bû ku di 1943 de ji dayik bû û yek ji damezrînerên Partiya Edalet û Pêşketinê (AKP) ya Tirkiyeyê bû. Ev partiya ku ji 2002 ve di bin Recep Tayyip Erdoğan de Tirkiyeyê bi rê ve dibe ye. Firat wek cîgirê serokê wê kar kir û di salên destpêkê de payebilindtirîn Kurd di AKP a desthilatdar a Tirkiyeyê de bû. Ew beşdariya civaka Kurdî di tevgera siyasî ya Îslamîst a muhafazakar de temsîl dikir, li şûna partiyên demokratîk ên sekuler ên Kurdî.
Nasnameya wî ya Kurdî ya ji devera Rihayê ew dixe heman herêma Îbrahîm Tatlıses, Şivan Perwer û kesayetên din ên Kurd ji başûrrojhilatê Tirkiyeyê. Rêya wî ya siyasî — hev-damezrandina partiyeke desthilatdar a Îslamîst a Tirkiyeyê li şûna tevgera neteweperwer a Kurdî — yek ji rêyên berdest ji bo Kurdên siyasî çalak li Tirkiyeyê temsîl dike: beşdarbûna siyaseta sereke ya Tirkiyeyê li şûna tevgerên bi taybetî Kurdî.
Xalên Sereke
• Siyasetmedarekî Kurd ku di 1943 de ji dayik bû; di 2021 de mir.
• Hev-damezrîner û cîgirê serokê AKP a Tirkiyeyê bû — partiya desthilatdar ji 2002 ve.
• Di salên wê yên destpêkê de payebilindtirîn Kurd di AKP a Tirkiyeyê de bû.
• Beşdariya Kurdan di siyaseta muhafazakara sereke ya Tirkiyeyê de temsîl dike.
Agahiyên Kurt
Naverok
Jiyana destpêkê
Di 1943 de ji dayik bû û karê siyasî di tevgera Îslamîst a muhafazakar a Tirkiyeyê de kir, li şûna partiyên demokratîk ên Kurdî. Dema AKP di 2001 de hate damezrandin, ew di nav hev-damezrînerên wê de bû.
Çarçoveya Dîrokî
AKP a Tirkiyeyê, ku di 2001 de hate damezrandin û ji 2002 ve desthilatdar e, piştgirî ji çend komên hilbijêran kişand. Di nav wan de muhafazakarên olî yên Kurd hebûn ku siyaseta Îslamîst li neteweperweriya sekuler a Kurdî tercîh dikirin. Dengîr Mîr Mihemed Firat di nav partiyê de vê koma hilbijêran temsîl dikir.
Destkeft
Hev-damezrandina partiya desthilatdar a Tirkiyeyê
Hev-damezrandina AKPê ji aliyê Dengîr Mîr Mihemed Firat ve ew xiste li destpêka girîngtirîn guhertina siyasî ya Tirkiyeyê ya destpêka sedsala 21an. Wek payebilindtirîn Kurd di partiyê de, ew beşdariya Kurdan di siyaseta desthilatdar a Tirkiyeyê de bi rêyên sereke temsîl dikir, li şûna tevgerên bi taybetî Kurdî.
Rêzeya demî
Nîqaş
Nasnameya wî ya Kurdî û rola wî ya hev-damezrandina AKPê hatine piştrastkirin. Hilbijartina wî ya siyaseta muhafazakara sereke ya Tirkiyeyê li ser partiyên demokratîk ên Kurdî di çarçoveya vebijarkên siyasî yên Kurdan li Tirkiyeyê de bûye mijara nîqaşê.
Mîras
Dengîr Mîr Mihemed Firat rêya beşdariya Kurdan di siyaseta desthilatdar a sereke ya Tirkiyeyê de temsîl dike — hilbijartinek ku bandora saziyî pêşkêş dikir, lê bi berdêla parastina siyasî ya bi taybetî Kurdî.
Têkilî
Ehmet Türk — siyasetmedarê Kurd ku rêya demokratîk a Kurdî hilbijart
Turgut Özal — Serokkomarê Tirkiyeyê yê bi esla Kurdî ku Tirkiye guherand
Pirsên pir tên pirsîn
Dengîr Mîr Mihemed Firat kî bû?
Dengîr Mîr Mihemed Firat (1943-2021) siyasetmedarekî Kurd bû ku di 2001 de partiya AKP a Tirkiyeyê bi hev re damezrand û wek cîgirê serokê wê kar kir — di salên destpêkê de payebilindtirîn Kurd di partiya desthilatdar a Tirkiyeyê de bû.
Dengîr Mîr Mihemed Firat Kurd bû?
Erê. Ew ji devera Rihayê ya başûrrojhilatê Tirkiyeyê bû û di çavkaniyên dîrokî de wek Kurd tê naskirin.
Çavkanî
Beşdarên Wikipedia. 'Dengir Mir Mehmet Fırat.' Wikipedia. Di 2025 de hatiye dîtin.