Lêkolînên arşîvî kariyera dîplomatîk, bûyera 1906 û dibistana Xoyê dişopînin; şertên mirina raporkirî ya 1918 nezelal in.

Portreya rojnameyê ya Ebdulrezaq Bedirxan li ser kursiyeke nexşdar, bi destmala serî, kincên dirêj û piştbenda xemilandî
Wêne di Corpus Christi Caller and Daily Herald ya 3 Tîrmeh 1915 de hatiye çapkirin. Ev dîroka çapê ye; dîroka kişandina wêneyê piştrast nake. Li DY mafê giştî. [3] Photo: Corpus Christi Caller and Daily Herald, 3 July 1915 / Wikimedia Commons; public domain in the United States.

Kar û malbat

Ebdulrezaq di 1864 de li Stenbolê çêbû; kurê Necib Paşa û Hanife, neviyê Mîr Bedirxan bû. Henning xizmeta Wezareta Derve ji 1885, peywira St Petersburgê di 1889 û alîkariya teşrîfatê di 1895 de tomar dike. [1]

1906–1910

Henning dawîbûna kariyerê bi mehkûmbûna plansaziya kuştina Rıdvan Paşa di 1906 de girê dide. Îdam bû heps; efûya siyasî mehkûmiyeta kuştinê negirt. Di Îlona 1910 de azad bû û ji Rûsyayê penaberî xwest. [1] Mehkûmiyet û parastina wî ya paşîn çavkaniyên cuda ne.

Dibistana Xoyê

Reynolds planên perwerdehiyê bi Jihandani ya di bin parastina konsulxaneya Rûsyayê de girê dide. Dibistan û çapemeniya Kurdî armanc bûn. Vekirinê Mijdara 1913 dide. Ziman û edebiyata Kurdî li gel ziman, civak, erdnîgarî û hikûmeta Rûsyayê hatin xwendin. Şagirdên baş diviya li Rûsyayê bidomînin. [2] Ev xebata çandî bi piştgiriya împeratoriyê ve girêdayî bû.

Piştgirî û nakokî

Hin karbidestên Rûs piştgir bûn, hinan guman dikir. Pêşniyara xerckirina pereyên dibistanê ji bo komên çekdar bi Simko re nakokî çêkir. Bedirxan di danûstandinên Osmanî de ji bo xizman jî post dixwest. [2] Armancên perwerdehî, malbatî û siyaseta çekdar tevlihev bûn.

Wêne û dawiyeke nezelal

Kapşona rojnameya 1915, li Commons veguhastî, wî di xizmeta tsar û hêviya vegerandina Botanê de nîşan dide. [3] Ev temsîla rojnameyê ye, ne belgeya padîşahiyeke vegeriyayî. Henning mirina 1918 rapor dike û îdiaya Woods a kuştinê bi planê waliyê Mûsilê vedibêje; şert nezelal in. [1] Girtina Gurcistanê û îdama Enqereyê bi vê nayê piştrastkirin.

Çavkanî û xwendina zêdetir

  1. Barbara Henning, Narratives of the History of the Ottoman-Kurdish Bedirhani Family (Bamberg, 2018), pp. 302–309 and 322; archival research.
  2. Michael A. Reynolds, Shattering Empires (Cambridge University Press, 2011), chapter 2, pp. 67–70; analysis of Russian diplomatic records.
  3. Corpus Christi Caller and Daily Herald, 3 July 1915, p. 1: photograph and contemporary caption reproduced by Wikimedia Commons, public domain in the United States.