Ebûl-Fîda (1273–1331), di çapên Ewropayê de Abulfeda, rêveberiya Hemayê bi nivîsandina dîrok û erdnîgariya Erebî girê da.

Rûpela sernavê ya Latînî ya cilda çarem a Abulfedae Annales Muslemici Arabice et Latine bi navên Reiske û Adler û Copenhagen 1792
Çapa Erebî–Latînî, cilda IV, Copenhagen 1792; Reiske, amadekar Adler. Asiatic Society of Mumbai; kopiya milkê giştî bi Granth Sanjeevani, Internet Archive û Commons. Asiatic Society of Mumbai · Granth Sanjeevani · Internet Archive · Wikimedia Commons · Public domain.

Rêveberiya Hemayê

Di 1273an de li Şamê çêbû û di 1331an de li Hemayê mir. Mîrê Eyûbî di 1310an de bû walî, di 1312an de navê melik û di 1320an de nîşanên siltaniyê girt. Ev bi têkiliya wî bi siltanê Memlûk Nasir Mihemed ve girêdayî bû. [1]

Dîrok û berdewamî

Li gor Özaydın kronîka wî di 1329an de diqede. Çap bûyerên 1330–1348an ji Îbn Werdî lê zêde dikin. Pirtûkxaneya Kongreyê çapa Qahîreyê ya 1907an ne çapeke rexneyî dinase. Nivîskar, berdewamker û zêdekirinên weşanger cuda ne. [2] [3]

Tablo, ne atlas

Erdnîgarî di 1321an de qediya. Add MS 7498 di 1342an de li Helebê hat kopîkirin: 89 tabloyên du rûpelî cihan li gor 28 herêman rêz dikin. Koordînat, nav, çavkanî û danasîn li hev in. Frolov û Konovalova çar komên koordînatên Deryaya Reş dinirxînin; nûçêkirina wan ne nexşeya orîjînal a serdema navîn e. [4] [5]

Xwendevan û nusxe

Comacchi gerîna destnivîsa erdnîgarî ya Postel û notên xwendevanan dişopîne. Wêne berhemeke din, çapa dîrokê ya 1792an, nîşan dide. Nusxeya Şamê ya 1340an navê katîb û xemilandkar dide. Ev tişt rêyên kopîkirin û xwendinê belge dikin. [6] [7] [8]

Çavkanî û xwendina zêdetir

  1. Abdülkerim Özaydın, “Ebü’l-Fidâ,” TDV İslâm Ansiklopedisi 10 (1994), pp. 320–321: family, 1273–1331 chronology and successive Hama appointments.
  2. Abdülkerim Özaydın, “el-Muhtasar,” TDV İslâm Ansiklopedisi (2020): structure, sources, endpoint in 1329 and editorial incorporation of Ibn al-Wardi’s 1330–1348 continuation.
  3. Library of Congress / Qatar National Library, The Concise History of Humanity, Cairo, al-Husayniyah Press, 1907: four-volume Arabic edition, continuation and non-critical status.
  4. British Library, Add MS 7498, Taqwīm al-buldān: transcribed authorial and scribal colophons; 1321 composition, 1342 Aleppo copy, tables and preface.
  5. Alexei Frolov and Irina Konovalova, “Reconstruction of the Black Sea Map in the Geographical Work of Abū al-Fidā’,” e-Perimetron 13/1 (2018), pp. 50–62: original coordinate analysis and distinction between descriptive text and modern reconstruction.
  6. Maria Vittoria Comacchi, “Arabic Geography and Sixteenth-Century Cartography: Guillaume Postel and the History of Abū al-Fidāʾ’s Manuscript,” in Travelling Matters across the Mediterranean (2024), DOI 10.1484/M.HIMO-EB.5.138215: manuscript circulation and readers’ annotations. University repository record and abstract.
  7. Abulfedae Annales Muslemici Arabice et Latine, work of Johann Jacob Reiske, edited by Jacob Georg Christian Adler, volume IV (Copenhagen, 1792), title page, scan page 7. Asiatic Society of Mumbai, Granth Sanjeevani / Government of Maharashtra digitization, Internet Archive dli.granth.72640, Wikimedia Commons; public domain.
  8. Mona al-Moadin, “Manuscript on geography,” National Museum of Damascus, inventory 14689, Museum With No Frontiers: 1340 copy, named scribe and opening-page decorator, tabular geography and earlier sources.