Rêza beytan zelal dike kîjan hesp tê lêdan û çima fermandar ditirsin.

Rûpela destnivîsê bi çarçoveya zêrîn û beytên farisî; du tîrêjên peya, hespekî sor ê ketî û artêşên siwar li pişt zinaran
Rustem û Eşkebûs, Şahnameya Şah Tehmasp, rûpel 268v, Tebrîz, nêzî 1525–30. Ji Mirza Muhammed Qebahat re tê nisbetkirin; serokê atolyeyê Ebdul-Ezîz. Met 1970.301.40; wêneya giştî. The Metropolitan Museum of Art,1970.301.40 · Gift of Arthur A. Houghton Jr.,1970 · Open Access / public domain.

Şervanê dijber

Eşkebûs bi formên Ashkabus û Askbos jî tê nivîsandin û di çerxa Kamûs de ye. Khaleghi-Motlagh wî şervanekî alîyê Tûranê ji Kaşan an Koşan nas dike û forma erebî ya Bondarî dibêje. Ev nasnameyên edebî ne. Rohham li hember wî derdikeve; tîrên wî zirxê derbas nakin. Piştî lêdanên bi gurzê Rohham vedikişe. Bi vî awayî Eşkebûs wek dijberekî bihêz tê damezrandin. [1] [2]

Rustem hilbijartina peyabûnê dike

Rustem Tûs radiwestîne û jê dixwaze navenda artêşê birêkûpêk bihêle. Bi xwe bi kevank û tîran peya nêzî dibe. Li gorî Metê, Rexş ji bo bêhnvedanê li paş maye; li vir nehatiye kuştin. Eşkebûs henekê xwe dike û navê wî dipirse. Rustem bi gefê bersiv dide û dipirse ka şêr û piling bi hespê diçin şer? Paşê hespê Eşkebûs dixe, ne Rexş. [2] [3]

Tîra duyem û encam

Eşkebûs tîran li Rustem diavêje. Rustem tîreke din bi çar perên aqûbê hildibijêre û li singê şervan dixe. Lêdana ku wî dikuje li dû tîra hespê ye. Tîr ji laş tê derxistin û bi rimê re tê berhevdankirin. Xaqan navê tîrêj dipirse; Human dibêje divê dijmin biçûk neyê dîtin û Kamûs difikire dibe ku ew Rustem be. Şer yekser naqede. [2]

Berhemên hunerî

Minyatûra Metê, Tebrîz nêzî 1525–30, di bin rêveberiya Ebdul-Ezîz de ji Mirza Muhammed Qebahat re tê nisbetkirin. Firdewsi helbestvan e, ne wênekêş. Cleveland mînakeke hindî ya nêzî 1425–50, ji Dekkan an Malwa, diparêze. Ali Muhammed Esfehanî li Tehranê di 1886–1887 de ji bo Robert Murdoch Smith maseyeke bi şer di navendê de çêdike. Neh kaşiyên wê niha li V&A ne. Ev tişt veguhastinên hunerî yên cuda yên şerê kurt belge dikin. [3] [4] [5]

Çavkanî û xwendina zêdetir

  1. Djalal Khaleghi-Motlagh, “Aškbōs”, Encyclopaedia Iranica II, p.770 (1987); literary identity, name in Bondari and the episode’s importance in painting.
  2. Ferdowsi, Shahnameh, Kamus of Kushan cycle, section 15; primary Persian verse on Rohham, Rostam’s approach, the two targets and the commanders’ reaction. The poem itself is used, rather than generated summaries or user comments.
  3. Metropolitan Museum of Art, The Combat of Rustam and Ashkabus, folio 268v from Shah Tahmasp’s Shahnameh, ca.1525–30, accession 1970.301.40; curatorial account, attributed painter, Tabriz origin and public-domain image.
  4. Cleveland Museum of Art, Rustam Takes Aim at Ashkabus, ca.1425–50, accession 2020.204; Sultanate India, Deccan or Malwa, and discussion of the patron’s interest in Persian literature.
  5. Fitzwilliam Museum, exhibition record 90: tabletop centred on Rostam shooting Ashkabus; Ali Mohammad Esfahani, Tehran 1886–1887, made for Robert Murdoch Smith, V&A 559-1888.