Ger tiştê pîroz, qewl û şîretan tîne cem hev. Lêkolîn û raporên bi dîrok av, çira, berat, vegera 2024an û paşxistina nîsana 2026an dibêjin.

Avahiyên kevirî yên Lalişê bi du qubeyên xêzdar ên konî, banên rast û çiyayên kevirî li paş
Laliş, wêneya Lamacchiacosta a 10ê adara 2018an. Çarçoveya ava pîroz û tiştan e; panoramaya meşa Tawûsgêran nîne. © Lamacchiacosta · 10 March 2018 · CC BY-SA 4.0.

Erkên olî û civakî

Tawûsgêran an Tawusgeran gerandina tawûsê pîroz e. Yazda Gara Tawuse kevneşopiyeke salê du caran bi şîroveya nivîsan, şîret û pirsgirêkên civakî dibêje. [1] Sinceq navenda xuya ye; civîn, guhdarî û erk zanînê dixin nav jiyana herêmî ya derveyî Lalişê.

Tiştek bi dîrok

Sanjak an sinceq Tawûsî Melek temsîl dike. Van Bruinessen di 2018an de qeyda sedsala nozdehan a heftsinceqên herêmî, xêzên Layard û Badger û cudahiya wan ji çirayên din ên tawûsê dinirxîne. [2] Xuyang nasnameya rîtuelî ispat nake. Hefta kevneşopî ne envantera îro an parvekirina teqez ji heft melekan re ye.

Hînkirin bi performansê

Qewal qewlên hînbûyî vediguhêzin. Kreyenbroek malbatên mîratî, zanayên din, kubrî, şîrove, def û şebab dibêje. [3] Gotin û muzîk di gerê de hînkirinê dengdar dikin. Tenê ”bê nivîs” gotin parastin û şîroveya rêkûpêk a nivîsên pîroz kêm dibîne.

Av, çira û berat

Aysif ava Kaniya Spî li sinceqê reşandinê û hevpeyvîna xizmetkarê tîrmeha 2015an dibêje. Av di şerbikê de ye; heft ronahî çirayên merîfetê ne. Berat gilokên axa pîroz ên bi av û erdê girêdayî ne, ne kevirên asayî. [4] Pratîk gerê bi Lalişê ve girê didin, ne rêzeke mecbûrî ya giştî.

Veger di 2024an de

Kurdistan24 di 1ê hezîrana 2024an de gera Dihokê heta Baedrê ragihand: bixûr, bilûr, def, malbata mêvandar, xwarin û şîret. Daye Fato çend salan nebûna gerê û şîva hevpar bi bîr anî. [5] Serdan civîneke di bîrê de dîsa ava kir. Girîngî hezarsaliya nepiştrast naxwaze.

Berdewamî û qutbûn

SyriacPress di 14ê nîsana 2026an de piştî civîna konseya ruhanî rawestandina merasîmên sersalê li Lalişê û paşxistina gerê ragihand. [6] Ev paşxistina bi dîrok ne betalkirina hemû gerên paşê an dawîbûna sazî ye. Veger û qutbûn beşên dîroka nêzîk in. Têkiliya salnameyê gerê nake sersal bi xwe.

Çavkanî û xwendina zêdetir

  1. Yazda, “Yazidi Cultural Preservation”, episode 20, “Gara Tawuse – A Tour of Religious Guidance and Problem Solving”: community project’s account of the tour.
  2. Martin van Bruinessen, “Following the Trail of a Peacock”, part 1, NUS Middle East Institute, 2 August 2018: sanjak, historical drawings and distinction from lamps.
  3. Philip G. Kreyenbroek, “Qawl”, Encyclopaedia Iranica (2002): sacred hymns, reciters, melodies, interpretation and instruments.
  4. Rezan Shivan Aysif, The Role of Nature in Yezidism (2021), pp. 212–214: touring practice, Kaniya Spî water, şerbik, lamps and berat.
  5. Kurdistan24, “The Sacred Journey of Tawus Tour”, 1 June 2024: Ba’adre visit, hosting, music, meals and participant accounts.
  6. SyriacPress, 14 April 2026: report of the Supreme Spiritual Council decision to suspend New Year ceremonies and postpone the tour.