Tillo bi Îsmaîl Feqîrullah, Îbrahîm Heqî, destnivîs û ronahiya tirbeyê ve girêdayî ye. Navê fermî di 2013an de vegeriya; tomara UNESCO pêşniyar e.

Sandûqên darî yên neqişkirî di tirbeya Tilloyê de, bi kulîlk, şebekeyên darî û serê bilind ê xetatiya erebî
Hundirê tirbeya Îsmaîl Feqîrullah û Îbrahîm Heqî, Dosseman, 21 Adar 2019, CC BY-SA 4.0. Sandûq tên dîtin; wêne mekanîzmaya ronahiyê nîşan nade. [5] © Dosseman · Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0.

Nav û cih

Tillo bajar û navçeyeke parêzgeha Sêrtê ye. Qanûna 6501 a 30 Cotmeh 2013an, ku di 7 Mijdarê de hat weşandin, navê fermî ji Aydınlar kir Tillo. [1] Navê berê ji bo xwendina belgeyên kevn girîng e, lê navê fermî yê niha nîne.

Mamoste û pirtûk

Çağrıcı jidayikbûna Îbrahîm Heqî li Hasankaleyê di 1703an de dide. Ew zarok bû hat Tillo, li ba bav û Îsmaîl Feqîrullah perwerde bû; navbera Tillo û Erzurumê geriya, çû Stenbol û hecê. Di 1780an de mir û li tirbeya mamoste hat veşartin. Mârifetnâme di 1757an de temam bû. Bernameya xwendinê matematîk, erdnîgarî, astronomî, anatomî û bijîşkî jî digirt. Pirî berhemên wî tirkî ne; helbestên erebî û farsî jî hene. [2]

Ronahî û nûkirin

Dosyeya 2015an vekirina dîwarê Kalet’ül Üstad li rojhilatê bajarê, reflektora birca tirbeyê û sandûqa mamoste bi hev ve girê dide. 21 Adar û 23 Îlon wek rojên kevneşopî yên nîşandanê tên dayîn. Nûkirina 1963an pencere guherand û ronahî qut kir; sererastkirina 2011an kar vegerand. [3] Hemû avahiya îro ne karê neguherî yê sedsala hejdehan e.

Goristan û statû

Rêveberiya çandê gorên xizm û şagirtan, nivîsên bi piranî erebî û yek farsî, kevirên şikestî jî tomar dike. [4] Tirbe û mekanîzma di 13 Nîsan 2015an de ketin Lîsteya Pêşniyarî ya UNESCO; ev ne qeydkirina wek Mîrata Cîhanî ye. [3] Nivîs, gor, avahî û nûkirin bi hev re dîrokê ronî dikin.

Çavkanî û xwendina zêdetir

  1. Tillo District Governorate, Tillo İsmi Resmî Gazetede Yayınlandı, 7 November 2013; Law 6501, articles 4–5.
  2. Mustafa Çağrıcı, İbrâhim Hakkı Erzurûmî, TDV İslâm Ansiklopedisi (2000); biography, curriculum and works.
  3. Türkiye’s submission to UNESCO, Ismail Fakirullah Tomb and its Light Refraction Mechanism, Tentative List no. 6043, 13 April 2015; mechanism and conservation history.
  4. Siirt Provincial Directorate of Culture and Tourism, İbrahim Hakkı Hz. ve İsmail Fakirullah Hz. Türbesi; section on the surrounding hazire and inscriptions.
  5. Dosseman, Tillo Mausoleum Ismail Fakirullah and Ibrahim Hakki 8810, 21 March 2019, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.