Van de gewapende campagne in 1984 tot de aankondigingen in 2025 en parlementaire ontwikkelingen in 2026, met gedateerde bronnen.

Donkere stenen muren en torens van Diyarbakır naast een aangelegd openbaar wandelpad op een archieffoto
Stadsmuren van Diyarbakır, archieffoto die in 2005 op Wikimedia Commons is geplaatst. De foto toont de plaats, geen gevechten of verwoesting uit 2015–2016. © Gerry Lynch · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons.

1978–1999: oprichting en gewapend conflict

De Britse landeninformatie van juli 2025 dateert de oprichting van de PKK door Abdullah Öcalan op 1978 en het begin van de gewapende campagne op 1984. De oorspronkelijke doelen veranderden later. [1] Öcalan kwam na gebeurtenissen in Kenia in februari 1999 in Turkse bewaring. Het arrest van de Grote Kamer van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens uit 2005 documenteert overbrenging, detentie en proces. Arrestatie, nationale vervolging en internationaal arrest zijn afzonderlijke gebeurtenissen. [2]

2013–2016: overleg en stadsgevechten

Het proces en de wapenstilstand die in 2013 begonnen, liepen in juli 2015 stuk. Human Rights Watch beschreef in 2016 stadsgevechten, uitgaansverboden, burgerslachtoffers en belemmeringen voor onderzoek naar vermoedelijk onrechtmatige dodingen. De onderzoekers behandelden staatsdiensten en aan de PKK verbonden stedelijke groepen. Vermelde misstanden blijven aan dat onderzoek toegeschreven en zijn niet allemaal definitieve rechterlijke vaststellingen. [3]

2025: oproep, wapenstilstand en ontbinding

EUAA onderscheidt de verklaring van 1 maart en de aankondiging van 12 mei om de structuur te ontbinden en gewapende strijd te beëindigen; gewapende incidenten werden nog gemeld. [4] Frankrijk verwelkomde de ontwapeningsceremonie van 11 juli na Öcalans oproep van 27 februari, met de wens van een effectief en controleerbaar proces. Een eerste ceremonie bewijst geen volledige ontwapening. [5]

2026 en beoordeling

Op 18 februari nam de parlementaire commissie haar rapport aan met 47 stemmen voor, twee tegen en één onthouding. [6] Op 10 augustus meldde het parlement een debat over nationale solidariteit en sociale integratie. Een debat bewijst geen aangenomen wet of voltooide vrede. [7] De Europese lijst van 30 juli 2026 noemt nog de PKK. [8] Volg wapens, geweld, aangenomen wetten en burgerrechten afzonderlijk; aantallen slachtoffers vragen om periode en methode.

Bronnen en verder lezen

  1. UK Home Office, Country policy and information note: PKK, Turkey, version 6.0, July 2025 (sections 7 and 9; URL retains older wording)
  2. European Court of Human Rights, Öcalan v. Turkey, application 46221/99, Grand Chamber judgment, 12 May 2005
  3. Human Rights Watch, Turkey: State Blocks Probes of Southeast Killings, 11 July 2016 (original investigation)
  4. EUAA, Dissolution of the PKK in May 2025 and aftermath in Erbil, 13 June 2025
  5. French Ministry for Europe and Foreign Affairs, statement on the PKK disarmament ceremony, July 2025
  6. Grand National Assembly of Turkey, commission report adopted, 18 February 2026
  7. Grand National Assembly of Turkey, debate on national solidarity and social integration bill, 10 August 2026
  8. Council Decision (CFSP) 2026/1882, 30 July 2026, EU terrorism list