Giriş
Sami Abdurrahman Parkı, Erbil’in büyük yeşil kalbidir. Başkentin batı tarafında yüzlerce akrelik alana yayılmış, Irak Kürdistan Bölgesi’nin en büyük, geniş ve güzel halka açık parkıdır. Gölleri, çeşmeleri, gül bahçeleri, ağaçlı caddeleri, oyun alanları ve anıtlarıyla kent halkının yürümeye, piknik yapmaya ve dinlenmeye geldiği sevilen vahadır. Ancak huzuru daha derin anlam taşır: Kapladığı arazi bir zamanlar eski rejimin askerî üssüydü ve parka dava uğruna yaşamını vermiş Kürt liderin adı verilmiştir. Sert bir geçmişten yeşil barışın büyütüldüğü yerdir.
Eski askerî üssün arazisi üzerinde yükselen, göller ve bahçelerden büyük yeşil vaha olan park, Kürt başkentinde yenilenmenin simgesidir. Bu tanıtım, parkı, yapılışını ve anlamını ele alır.
Öne Çıkan Noktalar
• Sami Abdurrahman Parkı, Kürdistan Bölgesi’nin en büyük parkıdır.
• Erbil’in batı tarafında, Kürt parlamentosunun karşısında bulunur.
• Arazi daha önce Baas rejiminin askerî üssüydü.
• 2004’te öldürülen Kürt lider Sami Abdurrahman’ın adını taşır.
• Gölleri, bahçeleri, anıtları vardır ve sevilen kamusal alandır.
Kısa Bilgiler
Adı: Sami Abdurrahman Parkı (Parka Samî Ebdulrehman)
Türü: Halka açık kent parkı
Ülke / Bölge: Kürdistan Bölgesi, Irak (Başur)
Şehir: Erbil (Hewlêr)
Alanı: Yaklaşık 200 hektar
Önceki Kullanımı: Rejimin askerî üssü (1991’e kadar)
Adını Veren: KBY Başbakan Yardımcısı Sami Abdurrahman
Özellikler: İki göl, gül bahçesi, Şehitler Anıtı
İçindekiler
İlgili Kişiler, Yerler ve Konular
Park Nerede?
Sami Abdurrahman Parkı, Irak Kürdistan Bölgesi’nin başkenti Erbil’in batı tarafında, Altmış Metre Caddesi olarak bilinen geniş cadde boyunca, Kürdistan Parlamentosu ve Bakanlar Kurulu binalarının doğrudan karşısında bulunur. Büyük Erbil Kalesi’nin eski kentin üzerinde yükseldiği antik merkezden kısa mesafededir. Silêmanî’deki Amna Suraka gibi anıtlar rejimin zalimliğinin belleğini korurken bu park, bir zamanlar rejimin tuttuğu zemini barışçıl ve kamusal kullanıma dönüştürür.
Askerî Üsten Parka
Yirminci yüzyılın büyük bölümünde parkın üzerinde durduğu arazi askerî üsstü; sonraki yıllarda Erbil’in batı kenarındaki rejim ordu tesislerinden birinin yeriydi. Oradaki yoğun askerî varlığın, kentin doğal büyümesini on yıllarca bozduğu söylenir. Kürdistan Bölgesi 1990’larda özerkliğini kazandıktan sonra bölgesel hükümet, eski askerî arazinin büyük bölümünü ayırıp halka açık bahçeye dönüştürmeye karar verdi. Bir zamanlar savaşa ve denetime ayrılmış zeminin yeşillik ve aile yaşamı yerine çevrilmesi, parkın hikâyesinin kalbidir.
Taşıdığı Ad
Park, Kürdistan Bölgesel Yönetimi’nde başbakan yardımcısı olarak görev yapmış ve parkın yaratılmasının ilk aşamalarını bizzat gözetmiş önde gelen Kürt siyasetçi Sami Abdurrahman’ın adıyla adlandırılmıştır. 2004’te, Erbil’de bayram kutlamaları sırasında terörist bombalı saldırıda birçok kişiyle birlikte öldürüldü. Bu, o yıllarda Kürt liderliğini vuran saldırılardan biriydi. Park, anısına adlandırıldı. Şehitler Anıtı’nı ve “Özgürlük bedelsiz değildir” yazıtını taşır; yeşil alanı bölgenin zor kazanılmış barışı için yapılan fedakârlıklara bağlar.
Göller, Bahçeler ve Anıtlar
Park bugün, yaklaşık iki yüz hektarlık, geniş ve özenle tasarlanmış coğrafyadır. Ziyaretçilerin tekneye binebildiği, fıskiyelerle güzelleştirilmiş iki yapay göl; hoş kokulu gül bahçesi, geniş ağaçlı yürüyüş yolları, çocuk oyun alanları, koşu parkuru, restoranlar ve amfitiyatro barındırır. Halk kütüphanesine ve kentin Şehitler Anıtı’na ev sahipliği yapar, Erbil Maratonu’nun bitiş çizgisi olarak hizmet verir. Kürdistan’ın bütün parkları gibi herkese ücretsiz açıktır; başkentin merkezinde demokratik yeşil alandır.
Bugün Park
Sami Abdurrahman Parkı bugün Erbil’in en sevilen yeşil alanıdır. Piknikteki aileleri, yürüyenleri ve koşanları, oynayan çocukları, yalnızca bahçeler ve su arasında dinlenen insanları; her gün binlerce ziyaretçiyi çeker. Kürt başkentinin modern gelişiminin ve uzun zamandır çatışmanın yükünü taşımış toprağın yenilenmesinin simgesine dönüşmüştür. Sert zemin üzerinde yükselmiş, yaşamını vermiş kişinin adıyla adlandırılmış yeşil vaha olan park, Kürt halkının direncinin ve umudunun sessiz ama güçlü simgesi olarak durur.
Zaman Çizelgesi
1991’e kadar — Arazi, Erbil’in kenarında rejimin askerî üssü olarak hizmet verir.
1990’ların ortaları — Bölgesel hükümet, onu parka dönüştürmeye başlar.
2004 — Sami Abdurrahman bombalı saldırıda öldürülür; park adını taşır.
2000’ler — Park göller, bahçeler ve anıtlarla tamamlanır.
bugün — Kürdistan Bölgesi’nin en büyük ve en sevilen parkıdır.
Sık Sorulan Sorular
Sami Abdurrahman Parkı nedir?
Irak Kürdistan Bölgesi’nin en büyük halka açık parkı, eski askerî üssün yerinde, Erbil’in batı tarafında inşa edilmiş göllerin, bahçelerin ve anıtların büyük yeşil alanıdır.
Nerede?
Erbil’in (Hewlêr) batı tarafında Altmış Metre Caddesi’nde, Kürdistan Parlamentosu binalarının karşısında bulunur.
Sami Abdurrahman kimdi?
Parkın yaratılmasını gözetmiş, 2004’te Erbil’de bombalı saldırıda öldürülmüş Kürt siyasetçi ve Kürdistan Bölgesel Yönetimi başbakan yardımcısıydı. Park, anısına adlandırılmıştır.
Alan daha önce neydi?
Arazi, 1990’ların başlarına kadar eski rejimin askerî üssüydü; ardından ayrılıp halka açık parka dönüştürüldü.
İlgili Kişiler, Yerler ve Konular
Kürt yenilenmesi · Şehitler Anıtı · modern başkent · Erbil · Erbil Kalesi · Amna Suraka.