پێشەکی
پارکی سامی عەبدولڕەحمان دڵە سەوزە مەزنەکەی هەولێرە؛ پارکێکی گشتیی فراوان و جوان، گەورەترین لە هەرێمی کوردستانی عێراق، کە بەسەر سەدان ئەیکەر زەوی لە لای ڕۆژئاوای پایتەخت بڵاو بووەتەوە. بە دەریاچە و فووارەکان، باخچەکانی گوڵەسوورە، شەقامە دارڕیزکراوەکان، یاریگە و یادگارەکان، وەحەیەکی خۆشەویستە کە خەڵکی شارەکە بۆ پیاسە و سەیران و پشوودان دێنە ناوی. بەڵام ئارامییەکەی مانایەکی قووڵتری هەڵگرتووە، چونکە ئەو زەوییەی گرتوویەتی جارێک بنکەیەکی سەربازیی ڕژێمی پێشوو بوو، و پارکەکە ناوی سەرکردەیەکی کوردی لەسەرە کە ژیانی خۆی لە پێناو دۆزەکەدا بەخت کرد. شوێنێکە کە تێیدا ئاشتیی سەوز لە ڕابردوویەکی سەختەوە ڕوێنراوە.
وەحەیەکی سەوزی فراوان بە دەریاچە و باخچە لەسەر زەویی بنکەیەکی سەربازیی پێشوو ڕوێنراوە؛ ئەم پارکە هێمای نوێبوونەوەیە لە پایتەختەکەی کورد. ئەم ناساندنە باس لە پارکەکە، دروستکردن و ماناکەی دەکات.
خاڵە سەرەکییەکان
• پارکی سامی عەبدولڕەحمان گەورەترین پارکی هەرێمی کوردستانە.
• لە لای ڕۆژئاوای هەولێر هەڵکەوتووە، بەرامبەر پەرلەمانی کوردستان.
• زەوییەکە پێشتر بنکەیەکی سەربازیی ڕژێمی بەعس بوو.
• ناوی سامی عەبدولڕەحمانی لەسەرە، سەرکردەیەکی کورد کە لە 2004 کوژرا.
• دەریاچە و باخچە و یادگاری هەیە و شوێنێکی گشتیی خۆشەویستە.
زانیارییە خێراکان
ناو: پارکی سامی عەبدولڕەحمان (پارکا سامی عەبدولڕەحمان)
جۆر: پارکی گشتیی شار
وڵات / هەرێم: هەرێمی کوردستان، عێراق (باشوور)
شار: هەولێر
ڕووبەر: نزیکەی 200 هێکتار
بەکارهێنانی پێشوو: بنکەی سەربازیی ڕژێم (تا 1991)
ناونراو بە ناوی: سامی عەبدولڕەحمان، جێگری سەرۆکی حکومەتی هەرێم
تایبەتمەندییەکان: دوو دەریاچە، باخچەی گوڵەسوورە، یادگاری شەهیدان
ناوەڕۆک
کەسایەتی، شوێن و بابەتە پەیوەندیدارەکان
پارکەکە لە کوێیە؟
پارکی سامی عەبدولڕەحمان لە لای ڕۆژئاوای هەولێر هەڵکەوتووە، پایتەختی هەرێمی کوردستانی عێراق، لەسەر شەقامە فراوانەکەی بە شەقامی شەست مەتری ناسراو، ڕاست بەرامبەر بیناکانی پەرلەمان و ئەنجومەنی وەزیرانی کوردستان. لە ماوەیەکی کەم لە دڵە کۆنەکەی شارەکەوەیە، ئەوێ کە قەڵا مەزنەکەی هەولێر بەسەر شارە کۆنەکەدا بەرز دەبێتەوە. لە کاتێکدا یادگارەکانی وەک ئەمنە سوورەکە لە سلێمانی یادی دڕندەیی ڕژێم دەپارێزن، ئەم پارکە زەوییەکی جارێک لە دەستی ئەو ڕژێمەدا بووە دەگۆڕێت بۆ بەکارهێنانی ئاشتییانە و گشتی.
لە بنکەی سەربازییەوە بۆ پارک
بۆ بەشێکی زۆری سەدەی بیستەم، ئەو زەوییەی پارکەکەی لەسەرە بنکەیەکی سەربازی بوو؛ لە ساڵانی دواییدا شوێنی یەکێک لە دامەزراوەکانی سوپای ڕژێم لە لێواری ڕۆژئاوای هەولێر. دەگوترێت ئامادەبوونە قورسە سەربازییەکەی ئەوێ بۆ چەندین دەیە گەشەی سروشتیی شارەکەی لە شێوەی ئاسایی دەرهێناوە. دوای ئەوەی هەرێمی کوردستان لە ساڵانی 1990 خۆبەڕێوەبەریی بەدەست هێنا، حکومەتی هەرێم پارچەیەکی گەورە لەم زەوییە سەربازییە پێشوویەی تەرخان کرد و بڕیاری دا بیگۆڕێت بۆ باخچەیەکی گشتی. گۆڕینی زەوییەکی جارێک بۆ شەڕ و کۆنترۆڵ تەرخانکرابوو بۆ شوێنی سەوزایی و ژیانی خێزان دڵی چیرۆکی پارکەکەیە.
ئەو ناوەی لەسەریەتی
پارکەکە بە ناوی سامی عەبدولڕەحمان ناونراوە، سیاسەتمەدارێکی بەرچاوی کورد کە وەک جێگری سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان کاری کرد و خۆی چاودێریی قۆناغە سەرەتاییەکانی دروستکردنی پارکەکەی کرد. لە 2004 لەگەڵ زۆر کەسی دیکە لە تەقاندنێکی تیرۆریستی لە هەولێر لە کاتی بۆنەکانی جەژندا کوژرا؛ یەکێک لەو هێرشانەی لەو ساڵانەدا سەرکردایەتیی کوردیان کردە ئامانج. پارکەکە بۆ یادکردنەوەی ئەو ناونرا، و یادگاری شەهیدان و نووسراوەی «ئازادی بە خۆڕایی نییە»ی تێدایە، کە شوێنە سەوزەکە بەو قوربانییانەوە دەبەستێتەوە کە بۆ ئاشتیی بە سەختی بەدەستهاتووی هەرێم دراون.
دەریاچە و باخچە و یادگارەکان
ئەمڕۆ پارکەکە دیمەنێکی فراوان و بە وریایی نەخشەبۆکێشراوی نزیکەی دوو سەد هێکتارە. دوو دەریاچەی دەستکردی تێدایە کە فووارەکان جوانیان کردوون و سەردانکەران دەتوانن لە ناویاندا سواری بەلەم بن، لەگەڵ باخچەیەکی بۆنخۆشی گوڵەسوورە، ڕێڕەوە فراوانە دارڕیزکراوەکان، یاریگەکانی منداڵان، ڕێڕەوی ڕاکردن، چێشتخانە و شانۆیەکی کراوە. کتێبخانەیەکی گشتی و یادگاری شەهیدانی شارەکە لەخۆ دەگرێت و خاڵی کۆتایی ماراتۆنی هەولێرە. وەک هەموو پارکەکانی کوردستان، بە خۆڕایی بۆ هەمووان کراوەیە، شوێنێکی سەوزی دیموکراتی لە ناوەندی پایتەخت.
پارکەکە لە ئەمڕۆدا
ئەمڕۆ پارکی سامی عەبدولڕەحمان خۆشەویستترین شوێنی سەوزی هەولێرە و ڕۆژانە هەزاران سەردانکەر ڕادەکێشێت؛ خێزانەکان لە سەیراندا، پیاسەکەران و ڕاکەران، منداڵان لە یاریدا و خەڵکی کە تەنها لە نێو باخچەکان و لە تەنیشت ئاوەکاندا پشوو دەدەن. بووەتە هێمای گەشەی نوێی پایتەختەکەی کورد و نوێبوونەوەی خاکێک کە ماوەیەکی درێژ بارگرانیی ململانێی کەوتووەتە سەری. وەحەیەکی سەوز لەسەر زەوییەکی سەخت ڕوێنراوە و بە ناوی کەسێک ناونراوە کە ژیانی خۆی بەخت کرد، پارکەکە وەک هێمایەکی ئارام بەڵام بەهێزی خۆڕاگری و هیوای گەلی کورد ڕاوەستاوە.
ڕیزبەندیی کاتی
تا 1991 — زەوییەکە بنکەیەکی سەربازیی ڕژێمە لە لێواری هەولێر.
ناوەڕاستی ساڵانی 1990 — حکومەتی هەرێم دەست بە گۆڕینی بۆ پارک دەکات.
2004 — سامی عەبدولڕەحمان لە تەقاندنێکدا دەکوژرێت؛ پارکەکە ناوی ئەوی لەسەرە.
ساڵانی 2000 — پارکەکە بە دەریاچە و باخچە و یادگارەکان تەواو دەکرێت.
ئەمڕۆ — گەورەترین و خۆشەویستترین پارکی هەرێمی کوردستانە.
پرسیارە باوەکان
پارکی سامی عەبدولڕەحمان چییە؟
گەورەترین پارکی گشتیی هەرێمی کوردستانی عێراقە، شوێنێکی سەوزی فراوان بە دەریاچە و باخچە و یادگارەکان لە لای ڕۆژئاوای هەولێر، لەسەر شوێنی بنکەیەکی سەربازیی پێشوو بنیاتی نراوە.
لە کوێیە؟
لەسەر شەقامی شەست مەتری لە لای ڕۆژئاوای هەولێر هەڵکەوتووە، بەرامبەر بیناکانی پەرلەمانی کوردستان.
سامی عەبدولڕەحمان کێ بوو؟
سیاسەتمەدارێکی کورد و جێگری سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان بوو کە چاودێریی دروستکردنی پارکەکەی کرد و لە 2004 لە تەقاندنێکدا لە هەولێر کوژرا؛ پارکەکە بۆ یادکردنەوەی ئەو ناونراوە.
شوێنەکە پێشتر چی بوو؟
زەوییەکە تا سەرەتای ساڵانی 1990 بنکەیەکی سەربازیی ڕژێمی پێشوو بوو، پێش ئەوەی تەرخان بکرێت و بگۆڕدرێت بۆ پارکێکی گشتی.
کەسایەتی، شوێن و بابەتە پەیوەندیدارەکان
نوێبوونەوەی کوردی · یادگاری شەهیدان · پایتەختە نوێیەکە · هەولێر · قەڵای هەولێر · ئەمنە سوورەکە.