گۆڤاری مێژووی کورد
1586 وتار بە سۆرانی بەردەستە.
کەژاڵ ئەحمەد (لەدایکبووی 1967)، شاعیری کوردی عێراق و خەڵکی کەرکووک، شیعری سۆرانی بە چڕیی هەستی سەرسوڕهێنەرەوە دەنووسێت؛ یەکێک لە ستایشکراوترین ژنە شاعیرە هاوچەرخە کوردەکان و دەنگێک بۆ ناسنامە ئاڵۆزەکەی کەرکووک.
وتارەکە بخوێنەوە سیروان بارزانی (لەدایکبووی 1970)، کەسایەتییەکی سەربازی و سیاسیی کوردی عێراق لە پارتی دیموکراتی کوردستان، لە شەڕە هەستیارەکانی دژ بە داعشدا فەرماندەیی هێزەکانی پێشمەرگەی کرد و وەک پارێزگاری هەولێر خزمەتی کردووە.
وتارەکە بخوێنەوە ڕۆژ نوری شاوەیس (1947-2021)، سیاسەتمەداری کوردی عێراق لە یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان، جێگری سەرۆککۆماری عێراق و سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان بوو؛ دەوڵەتمەدارێکی باڵاپۆست کە کارنامەکەی خەباتی چەکداری و سەردەمی دیموکراتیی بە یەکەوە پەیوەست دەکرد.
وتارەکە بخوێنەوە نەرمین عوسمان (لەدایکبووی 1948)، سیاسەتمەداری کوردی عێراق لە یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان، وەزیری ژینگە و وەزیری مافەکانی مرۆڤی عێراق بووە؛ یەکێک لە ژنە کوردە باڵاپۆستەکانی حکومەتی فیدراڵی عێراق.
وتارەکە بخوێنەوە هێرۆ مستەفا (لەدایکبووی 1973)، دیپلۆماتێکی کوردی عێراقی-ئەمریکی، باڵیۆزی ئەمریکا لە ناتۆ بووە ــ یەکەم کەسی کوردڕەچەڵەک کە لە یەکێک لە گرنگترین پۆستە دیپلۆماسییەکانی جیهاندا نوێنەرایەتیی ئەمریکای کردبێت.
وتارەکە بخوێنەوە هۆزان مەحموود (لەدایکبووی 1973)، چالاکوانی مافەکانی ژنان و نووسەری کوردی عێراق کە لە شانشینی یەکگرتوو نیشتەجێیە، یەکێکە لە دیارترین دەنگەکان بۆ مافەکانی ژنانی کورد، سێکولاریزم و دیموکراسی لە سەکۆی نێودەوڵەتیدا.
وتارەکە بخوێنەوە مەهمەت شیمشەک (لەدایکبووی 1967)، ئابووریناس و سیاسەتمەداری کوردی تورکیا لە ئادییامان، دوو جار وەزیری داراییی تورکیا بووە ــ ئەو کەسایەتییە ئابوورییەی حکومەتی تورکیا لە ساڵانی ڕابردوو کە لە ئاستی نێودەوڵەتیدا زۆرترین متمانەی پێ دەکرێت.
وتارەکە بخوێنەوە نادیم زەهاوی (لەدایکبووی 1967)، سیاسەتمەداری بەریتانیی کورد کە لە عێراق لەدایک بوو، چەندین پۆستی بەرزی کابینەی شانشینی یەکگرتووی گرتووە، لەوانە وەزیری دارایی ــ یەکێک لە بەرزترین پۆستەکان کە لە مێژوودا کەسێکی کوردڕەچەڵەک گرتبێتی.
وتارەکە بخوێنەوە حەمدی ئولوکایا (لەدایکبووی 1972)، کارئافرینی کوردی تورکیا لە ئیغدیر، چۆبانیی دامەزراند ــ پڕفرۆشترین براندی ماستی یۆنانیی ئەمریکا ــ و بوو بە ملیاردێر و خێرخوازێکی گەورە کە داکۆکی لە مافەکانی پەنابەران دەکات.
وتارەکە بخوێنەوە بافڵ تاڵەبانی (لەدایکبووی 1973)، هاوسەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان (PUK) و کوڕی سەرۆک جەلال تاڵەبانی، یەکێک لە دوو حزبە سەرەکییە کوردییەکەی عێراق بەرەو سەردەمی هاوچەرخ دەبات.
وتارەکە بخوێنەوە مەسرور بارزانی، لەدایکبووی 1969 و کوڕی مەسعود بارزانی، لە 2019ەوە سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستانی عێراقە. پێشتر بۆ نزیکەی دوو دەیە سەرۆکی ئەنجومەنی ئاسایشی هەرێمی کوردستان بوو.
وتارەکە بخوێنەوە نێچیرڤان بارزانی، لەدایکبووی 1966، سیاسەتمەداری پارتی دیموکراتی کوردستان و برازای مستەفا بارزانی، سەرۆکی هەرێمی کوردستانی عێراقە. ئەو یەکێکە لە سەرکردە کوردەکان کە پەیوەندیی نێودەوڵەتیی بەرفراوانیان هەیە و کەسایەتییەکی سەرەکیی دیپلۆماسیی ناوچەکەیە.
وتارەکە بخوێنەوە سەلاحەدین دەمیرتاش (لەدایکبووی 1973)، سیاسەتمەدار و شاعیری کوردی تورکیا، هاوسەرۆکی HDP بوو و دوو جار پاڵێوراو بۆ سەرۆکایەتیی تورکیا بوو ــ بە گوێنەدان بە بڕیارەکانی دادگای ئەورووپیی مافەکانی مرۆڤ بۆ ئازادکردنی، لە 2016ەوە لە زیندان هێڵدراوەتەوە.
وتارەکە بخوێنەوە ئەمینە کاکەباوە (لەدایکبووی 1975)، سیاسەتمەداری کوردی ئێرانی-سویدی و پێشمەرگەی پێشوو، ئەندامی پەرلەمانی سوید بوو ــ یەکێک لە ناوازەترین گەشتەکان لە خەباتی چەکداریی کوردەوە بۆ دیموکراسیی ئەورووپا.
وتارەکە بخوێنەوە ئاسیا عەبدوڵڵا (لەدایکبووی 1967)، سیاسەتمەداری کوردی سووریا و هاوسەرۆکی PYD، ڕۆڵێکی سەرەکی لە جێبەجێکردنی بنەماکانی یەکسانیی جێندەریی ڕۆژئاوا لە ئیدارەی خۆبەڕێوەبەردا هەبوو ــ هاوسەرۆکایەتی، ئەنجومەنەکانی ژنان و YPJ.
وتارەکە بخوێنەوە گوڵتان کیشاناک (لەدایکبووی 1961)، سیاسەتمەداری کوردی تورکیا، هاوسەرۆکی شارەوانیی دیاربەکر بوو ــ و شارەکەی لە ڕووی کەلتووری و سیاسییەوە گۆڕی ــ پێش ئەوەی دەوڵەتی تورکیا لە ساڵی 2016 لە پۆستەکەی لای ببات و زیندانیی بکات.
وتارەکە بخوێنەوە پەروین بولدان (لەدایکبووی 1965)، سیاسەتمەداری کوردی تورکیا لە ئیزمیر، هاوسەرۆکی HDPی تورکیا بوو ــ یەکێک لە ژنە کوردە خاوەن بەرزترین پۆستەکانی مێژووی سیاسیی تورکیا و داکۆکیکەرێکی بێماندووبوونی مافەکانی کورد و ژنان.
وتارەکە بخوێنەوە بەرهەم ساڵح، لەدایکبووی 1960، سیاسەتوان و ئابووریناسێکی کوردی عێراق لە PUK، لە 2018-2022 سەرۆککۆماری عێراق بووە و سەرۆکوەزیرانی هەرێمی کوردستانیش بووە؛ یەکێک لە ناسراوترین دەوڵەتمەدارە کوردەکان لە ئاستی نێودەوڵەتیدا.
وتارەکە بخوێنەوە زەکیە حەقی، لەدایکبووی 1939، دادوەر و سیاسەتوانێکی کوردی عێراق، یەکەم ژن بوو کە لە مێژووی عێراقدا دادوەری بکات و دواتر بوو بە یەکێک لە یەکەم ئەندامە ژنەکانی ئەنجوومەنی حوکمی عێراق لە دوای 2003.
وتارەکە بخوێنەوە مەلا بەختیار (لەدایکبووی 1953)، ئەندامێکی باڵای مەکتەبی سیاسیی یەکێتیی خەڵکی سلێمانی، بە درێژایی چوار دەیە یەکێک بووە لە کاریگەرترین کەسایەتییە سیاسییەکانی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان.
وتارەکە بخوێنەوە کۆسرەت ڕەسووڵ عەلی (لەدایکبووی 1950)، سیاسەتمەدارێکی کوردی عێراق و ئەندامی یەکێتی و فەرماندەی پێشمەرگە، وەک جێگری سەرۆکی هەرێمی کوردستان کاری کردووە و کەسایەتییەکی باڵای سەربازی و سیاسیی مێژووی کورد لە عێراقدایە.
وتارەکە بخوێنەوە ساڵح موسلیم، لەدایکبووی 1951، هاوسەرۆکی حیزبی یەکێتیی دیموکرات (PYD) لە کوردستانی سووریا، یەکێک لە داڕێژەرە سەرەکییەکانی بەڕێوەبەرایەتیی خۆبەڕێوەبەری ڕۆژاوا بوو کە لە ماوەی شەڕی ناوخۆی سووریادا دامەزرا.
وتارەکە بخوێنەوە عەبدوڵڵا موهتەدی، لەدایکبووی 1947، سکرتێری گشتیی کۆمەڵە (ڕێکخراوی کوردستانی حیزبی کۆمۆنیستی ئێران)، بۆ چەندین دەیە لە تاراوگەی کوردستانی عێراقەوە سەرکردایەتیی یەکێک لە گرنگترین ڕێکخراوە چەپگەرایە کوردییەکانی کردووە.
وتارەکە بخوێنەوە سدیق کەمانگەر، لەدایکبووی 1967، مامۆستایەکی کوردی ئێران و خەڵکی پارێزگای کوردستان، سەرەتا بە ئێعدام و پاشان بە 28 ساڵ زیندانی سزا درا؛ بەهۆی چالاکییە پەروەردەییە کوردییەکانییەوە بوو بە یەکێک لەو زیندانییە سیاسییانەی ئێران کە درێژترین ماوەیان لە زینداندا بەسەر بردووە.
وتارەکە بخوێنەوە