گۆڤاری مێژووی کورد
1586 وتار بە سۆرانی بەردەستە.
جەمشید پاشای زێڕینی ئەفسانەی ئێرانییە کە دەسەڵاتداریی درێژی هونەر و پیشەکانی شارستانییەت و یەکەم نەورۆزی دامەزراند، تا لووتبەرزی فەڕی لێ سەند و زەحاکی هێنایە سەر دەسەڵات.
وتارەکە بخوێنەوە دەروێشێ عەڤدی حەماسە کوردییەکەی دەروێشی شەڕکەر، ئەسپەکەی هەدبان و خۆشەویستییەکی کارەساتبارە کە ئایین ڕێی لێ دەگرێت. دەنگبێژان دەیڵێنەوە؛ ئەفسانەکە بناسە.
وتارەکە بخوێنەوە فەریدون ئەو پاشا پاڵەوانە ئێرانییەیە کە لەگەڵ کاوەی ئاسنگەر زەحاکی ستەمکاری لە تەخت داگرت و لە ژێر چیای دەماوەند زنجیری کرد. ئەفسانەکە بناسە.
وتارەکە بخوێنەوە ڕۆستەم بەهێزترین پاڵەوانی شاهنامەیە: پاڵەوانی حەوت تاقیکردنەوەکە و باوکی کارەساتدیدەی سوهراب، کە سیمورغ ڕزگاری کرد و یارمەتی دا. ڕۆستەم بناسە.
وتارەکە بخوێنەوە سیمورغ باڵندە گەورە خێرخوازەکەی ئەفسانەی ئێرانییە؛ لە شاهنامەدا زاڵی بەخێو کرد و ڕۆستەمی چاک کردەوە و دانایی و چاککردنەوە بەرجەستە دەکات. سیمورغ بناسە.
وتارەکە بخوێنەوە دەنگبێژەکان چیرۆکبێژە گۆرانیبێژە کوردەکانن کە حەماسە، لاواندنەوە و یادەوەریی گەلەکەیان بە گۆرانی دەگوازنەوە. ئەم گوتەرانی دەنگەی ناوەڕاستی کولتووری کوردی بناسە.
وتارەکە بخوێنەوە بەیتی دمدم حەماسەی نەتەوەییی کوردیی دوا بەرگریی خان لەپزێڕینە لە قەڵای دمدم لە دژی شا عەباس؛ تەنها مەم و زین لە پێشەوەیە. حەماسەکە بناسە.
وتارەکە بخوێنەوە زەمبیلفرۆش ئەفسانەی کوردیی میرزادەیەکە کە بۆ خواپەرستی وازی لە دەسەڵات هێنا و مرد لەبری ناپاکی لە باوەڕەکەی. چیرۆکەکە بناسە.
وتارەکە بخوێنەوە سیابەند و خەجێ حەماسەیەکی تراژیدیی کوردیی عەشقە دەربارەی پاڵەوانێکی هەتیو و خۆشەویستەکەی کە لە چیای سیپاندا پێکەوە دەمرن. ئەفسانەکە و ماناکەی بناسە.
وتارەکە بخوێنەوە کەلامی سەرەنجام دەقی پیرۆزی یارسانە (ئەهلی حەق): شیعرە وەحیپێکراوەکانی سوڵتان سەهاک، بە گۆرانی نووسراو و لە جەمدا گوتراو. بیناسە.
وتارەکە بخوێنەوە جەم ڕێوڕەسمە سەرەکییەکەی یارسانە (ئەهلی حەق)، ئەو کۆبوونەوە پیرۆزەی کە کەلامەکان بە هاوڕێیەتیی تەمبوور دەگوترێن و نیاز هاوبەش دەکرێت. جەم بناسن.
وتارەکە بخوێنەوە مستەفا داوان، یەکێک لە هەفت تەنی یارسانی، فریشتەی مردن و گۆڕانە، بە عەزرائیل دەناسرێت و بە گەشتی ڕۆحەوە بەستراوەتەوە. ئەو بناسە.
وتارەکە بخوێنەوە داوود، دەلیلی هەفت تەنی یارسانی، ڕێنیشاندەرە خوداییەکەیە کە لە نەریتێکدا کڕنۆشبردنی بۆ ئادەم ڕەت کردەوە و وەک حەلاج و کاوە دەرکەوت. ئەو بناسە.
وتارەکە بخوێنەوە پیر موسی فریشتەی تۆمارکردنی هەفت تەنی یارسانییە، کە کەلامی سەرەنجامی بە قەڵەمە زێڕینەکەی نووسییەوە. نووسەرە خوداییەکەی ئەهلی حەق بناسە.
وتارەکە بخوێنەوە پیر بنیامین، پیری پیران، یەکێکە لە هەفت تەنی یارسانی و نموونەی سەرەتاییی هەر مامۆستایەکی ڕۆحییە. مامۆستای مامۆستایانی ئەهلی حەق بناسە.
وتارەکە بخوێنەوە خاتوون ڕەزبار تاکە بوونەوەری مێی هەفت تەنی یارسانی و دایکی سوڵتان سەهاکە کە بە کچی لەدایکی کرد. دایکە خوداییەکەی ئایینی ئەهلی حەق بناسە.
وتارەکە بخوێنەوە هەفت تەن حەوت بوونەوەرە پیرۆزەکەی ئایینی یارسانن (ئەهلی حەق)، هاوەڵە خوداییەکانی سوڵتان سەهاک کە جیهان بەڕێوە دەبەن. حەوت کەسەکە بناسە.
وتارەکە بخوێنەوە تەمبوور ئامێرە ژێدارە پیرۆزەکەی یارسانە (ئەهلی حەق)، تاکە ئامێرێکە کە بە پیرۆزی ڕێزی لێ دەگیرێت و دەنگی 72 مەقامە پیرۆزەکەیە. چیرۆکەکەی بناسە.
وتارەکە بخوێنەوە بابا یادگار یەکێکە لە بەڕێزترین کەسایەتییە پیرۆزەکانی یارسانی و مەزارە شاخاوییەکەی لە نزیک دوهاب شوێنێکی مەزنی سەردانی پیرۆزی ئەهلی حەقە. چیرۆکەکەی بناسە.
وتارەکە بخوێنەوە سوڵتان سەهاک ئایینی یارسانی (ئەهلی حەق) دامەزراند و وەک دەرکەوتنی خودا ڕێزی لێ دەگیرێت. ئەم عارفە کوردە و ئەو ئایینە بناسە کە شێوەی پێ دا.
وتارەکە بخوێنەوە شێخ شەمس فریشتەی خۆری ئێزدییە، یەکێک لە حەوت بوونەوەرە پیرۆزەکە و نووری خودایی. ڕێزگرتن لە خۆر بناسە کە لە ناوەندی ئێزدییەتدایە.
وتارەکە بخوێنەوە هەفت سڕ، حەوت فریشتەی ئێزدییەتی، ئەو بوونەوەرە پیرۆزانەن کە بە سەرکردایەتیی تاووسی مەلەک جیهان بەڕێوە دەبەن. حەوت ڕازەکەی ئایینی ئێزدی بناسە.
وتارەکە بخوێنەوە شێخ عەدی کوڕی موسافیر، سۆفییەکی سەدەی 12، بوو بە کەسایەتیی پیرۆزی ناوەندیی ئێزدییەتی و وەک ئەڤاتاری فریشتەی تاووس ڕێزی لێ دەگیرێت. ژیان و میراتەکەی بناسە.
وتارەکە بخوێنەوە چارشەمە سوور ساڵی نوێی ئێزدی و ڕۆژی ئافراندنە، کە تاووسی مەلەک تێیدا هاتە خوارەوە بۆ زەوی. ڕێوڕەسمەکانی و جیاوازییەکەی لە نەورۆز بناسە.
وتارەکە بخوێنەوە