گۆڤاری مێژووی کورد
1586 وتار بە سۆرانی بەردەستە.
قامیشلۆ، شارێکی باکووری ڕۆژهەڵاتی سووریا بە زۆربەی کورد، بەرامبەر نسێبین؛ لەمێژە لە ڕاستیی کردەوەدا پایتەختی ڕۆژئاوا بوو، ئێستا دەخرێتە ناو پێکهاتەی دەوڵەتی نوێی سووریا.
وتارەکە بخوێنەوە
نسێبین (نووسەیبین)، نیسیبیسی دێرین؛ شارۆچکەیەکی سنووریی کوردنشین لە پارێزگای ماردینی تورکیا، بەرامبەر قامیشلۆ، بە ڕەگ و ڕیشەی قووڵی سریانی و ڕۆمانی.
وتارەکە بخوێنەوە
مووسڵ، دووەم شاری عێراق لەسەر دیجلە؛ شارێکی گەورە بە زۆربەی عەرەب لە لێواری ناوچە کوردییە جێناکۆکان، کە لە ٢٠١٤–٢٠١٧دا لە دەستی داعش بوو و دواتر دووبارە بنیات نراوەتەوە.
وتارەکە بخوێنەوە
ماردین (مێردین)، شارە مێژووییەکەی سەر گرد لە باشووری ڕۆژهەڵاتی تورکیا؛ شارێکی کورد و عەرەب و سریانی، بە شاری کۆنی ئەرتوقییەکان بەناوبانگ.
وتارەکە بخوێنەوە
مەهاباد، شارێکی کوردی بە نزیکەی ١٦٨,٠٠٠ دانیشتوو لە باکووری ڕۆژئاوای ئێران، پایتەختی کۆماری کورتخایەنی مەهابادی ساڵی ١٩٤٦.
وتارەکە بخوێنەوە
ڕەواندز، پایتەختە شاخاوییەکەی میرنشینی سۆران و بنکەی میر محەممەد، «میرە کۆر»، لە سەرووی گەلی بەناوبانگی ڕەواندز.
وتارەکە بخوێنەوە
ئامێدی، شارۆچکەی سەر تاشەبەرد لە دهۆک، بۆ نزیکەی پێنج سەدە پایتەختی میرنشینی کوردیی بەهدینان بوو.
وتارەکە بخوێنەوە
بەدلیس (بیدلیس)، پایتەختی یەکێک لە درێژتەمەنترین میرنشینە کوردییەکان و ماڵی شەرەفخانی بەدلیسی، نووسەری شەرەفنامە.
وتارەکە بخوێنەوە
سیلوان (فەرقین)، مەیافارقینی کۆن، پایتەختی بنەماڵەی مەروانی بوو؛ پاشایەتییە مەزنە کوردییەکەی جەزیرە لە سەدەکانی 10ەم–11ەم.
وتارەکە بخوێنەوە
سیلوان (فەرقین)، مەیافارقینی کۆن، پایتەختی بنەماڵەی مەروانی بوو؛ پاشایەتییە مەزنە کوردییەکەی جەزیرە لە سەدەکانی 10ەم–11ەم.
وتارەکە بخوێنەوە
دیاربەکر (ئامەد)، ئامیدای کۆن لە پشت دیوارە بازاڵتییە ڕەشەکانی، گەورەترین شاری زۆربەکوردی تورکیا و پایتەختی کردەیی باکوورە.
وتارەکە بخوێنەوە
حەسەنکەیف (هەسکیف)، شارۆچکەیەکی 12,000 ساڵەی سەر دیجلە و بنکەی دوا ئەیوبییە کوردەکان، لە 2020دا بە بەنداوی ئلیسوی تورکیا بردرایە ژێر ئاو.
وتارەکە بخوێنەوە
ئەربیل (هەولێر)، پایتەختی هەرێمی کوردستانی عێراق، یەکێکە لە کۆنترین شارەکانی جیهان؛ لە ئەربێلای دێرین و قەڵاکەیەوە تا ڕاپرسیی ساڵی 2017.
وتارەکە بخوێنەوە
چارشەما سۆر، سەری ساڵی ئێزدی: چوارشەممەی سوور، جەژنی بەهار کە یادی تەواوبوونی ئافراندنی جیهان و دابەزینی تاوسی مەلەک دەکاتەوە بۆ بەخشینی بەرەکەتی ژیان و بەپیتی بە زەوی.
وتارەکە بخوێنەوە عەلەویەتی کوردی و ڕێیا حەقی، ڕێگەی ڕاستی: باوەڕە تایبەتەکەی عەلەوییە کوردەکان، بە شوێنە پیرۆزەکان و ڕێوڕەسمەکەی جەم و هاوشێوەییەکەی لەگەڵ ئایینە ڕەسەنە کوردییەکانی دیکە.
وتارەکە بخوێنەوە دارە پیرۆزەکان لە باوەڕی کوردیدا: ڕێزگرتنی قووڵ لە دارە پیرۆزەکان وەک نیشتەجێگەی ڕۆحەکان و هێنەری بەرەکەت، لە داری ئاواتی ڕازاوە بە قوماشەوە تا دارستانە پیرۆزەکانی جیهانی کوردی.
وتارەکە بخوێنەوە ئاوی پیرۆز و کانییەکان لە باوەڕی کوردیدا: ڕێزگرتنی قووڵ لە ئاو و کانییە پیرۆزەکان و سەرچاوە ژیانبەخشەکە، لە پاسەوانەکانی کانی لە باوەڕی فۆلکلۆریدا تا کانییە پیرۆزەکانی ئایینە زیندووەکان.
وتارەکە بخوێنەوە ئاگری پیرۆز لە باوەڕی کوردیدا: ڕێزگرتنی قووڵ لە ئاگر وەک هێمای ڕووناکی، پاکی و ئازادی، لە ڕەگ و ڕیشە کۆنە ئێرانییەکانەوە، بە ئاگری مەزنی نەورۆزدا، تا ئایینە زیندووەکان.
وتارەکە بخوێنەوە چیرۆکی بەدیهێنانی جیهانی یارسانی: چۆن ڕاستیی خودایی کە لە پێش ئەزەلدا لەناو مروارییەکدا بوو، وەک خودای خاوەندگار دەرکەوت بۆ پێکهێنانی جیهان و حەوتە پیرۆزەکە، لە گێڕانەوەی بەدیهێنانی جیهانی ئایینی یارسانیدا.
وتارەکە بخوێنەوە چیا پیرۆزەکان لە باوەڕی کوردیدا: ڕێزگرتنی قووڵ لە چیاکانی کوردستان وەک نیشتەجێگەی ڕۆحەکان و پەناگەی ئازادەکان و هێمای هێز و پیرۆزی.
وتارەکە بخوێنەوە چیرۆکی بەدیهێنانی جیهانی ئێزدی: چۆن خودای تاک لە مروارییەکی سەرەتاییەوە جیهانی پێک هێنا، حەوت بوونەوەرە پیرۆزەکەی هێنایە بوون و جیهانی سپارد بەوان، لە گێڕانەوە پیرۆزەکەی بەدیهێنانی جیهانی ئایینی ئێزدیدا.
وتارەکە بخوێنەوە خودانەکانی ئێزدی: پاسەوانە پیرۆزەکانی ئایینی ئێزدی، بەشێک لە هێزی خودای تاک، کە چاودێریی توخمەکانی سروشت و پێداویستییەکانی ژیانی ڕۆژانە دەکەن، لە مەڕوماڵاتەوە تا چاکبوونەوە.
وتارەکە بخوێنەوە کەچەلۆک لە چیرۆکە میللییەکانی کوردیدا: پاڵەوانە کوڕە کەچەلەکە، کەسە هەژار و پشتگوێخراو و بەکەمگیراوەکە کە بە زیرەکی و ئازایەتی و بەخت سەر دەکەوێت؛ شێوە کوردییەکەی پاڵەوانێکی میللیی ناوچەیی خۆشەویست.
وتارەکە بخوێنەوە مەمێ ئالان لە نەریتی کوردیدا: حەماسە زارەکیی میللیی مەزنی مەم و زین کە دەنگبێژەکان بە درێژایی سەدەکان خوێندوویانەتەوە؛ ئەو ئەفسانەیەی شاعیر ئەحمەدی خانی شاهکارە نووسراوەکەی لێ وەرگرت.
وتارەکە بخوێنەوە