تۆماری ئێلولمێش شوێنێک لە ڕیزبەندی و ماوەی جیاوازی فەرمانڕەوایی دەپارێزێت، نە ژیاننامەی فراوان یان بەرواری سەلمێنراوی دەستپێک.
ناو و ڕیزبەندی
ئۆکسفۆرد Silulumec دەنووسێت؛ c نیشانەی šە. دوای شولمە و پێش ئینیماباکێشە، واتە چوارەمین فەرمانڕەوای ناوبراوی ئەم ڕیزە، نە بەبێ مەرج پێنجەم. دەقی پێکهاتوو شەش ساڵ، دەستنووسی G حەوت و Mi ناوی Silulu دەدات. [1] ئەمانە جیاوازیی دەقن، نە چەند ناوی فەرمیی سەلمێنراو.
منشورەکە چی دەڵێت؟
منشوری ئەشمۆلیان نزیکەی 1800 پ.ز.ە، چەند سەدە دوای گوتییەکانی کۆتایی هەزارەی سێیەم. چوار ڕووی هەر یەک دوو ستوونی سومەریی هەیە. مۆزەخانە تێکەڵەی ئەفسانە و زانیاریی مێژوویی و گواستنەوەی پاشایەتی بە بڕیاری خوداکان دەخاتە ڕوو. [2] ناو لە لیستدا بڕیاری شەرعیەتی هەمووان نییە؛ بەرواری شت بەرواری فەرمانڕەوایی نییە.
کاتی ناسەلمێنراو
ئۆکسفۆرد کۆی جیاوازی 124 ساڵ و 40 ڕۆژ و 25 ساڵ تۆمار دەکات. [1] ڤان دێ میرۆپ فەرمانڕەوایی هاوکاتی شارە جیاوازەکان لەگەڵ دەسەڵاتی خۆجێیی باس دەکات؛ ڕۆڵی گوتی لە ڕووخانی ئەکەد نادیارە. [3] کۆکردنەوەی ساڵەکان دەستپێکی 2159 پ.ز. ناسەلمێنێت. تۆمارەکە زادگا، خێزان، شەڕ و بیناسازی دیاری ناکات.
زاگرۆس و مێژووی کوردی
گوتیوم بەشێکی مێژووی کۆنی میزۆپۆتامیا و بەرزاییە دراوسێکانە. ناوی ناوچە و دانیشتووان بە پێی دەوروبەر دەگۆڕا؛ زمانەکە زیاتر لە ناوی کەسان ناسراوە. [3] هاوپۆشی لەگەڵ کوردستان یان لێکچوونی ناو، کوردی‌قسەکردن یان ڕەچەڵەکی ڕاستەوخۆ ناسەلمێنێت. تۆماری ورد بەبێ ژیاننامەی باوباپیرانی داهێنراو یارمەتیی مێژووی ناوچە دەدات.
سەرچاوەکان و خوێندنەوەی زیاتر
- University of Oxford, ETCSL 2.1.1, The Sumerian King List, lines 308–334; Silulumec, manuscript Mi name and G reign variant.
- Ashmolean Museum, Sumerian King List, AN1923.444; object date, probable Larsa origin, physical description and political interpretation.
- Marc Van De Mieroop, Gutians, Encyclopaedia Iranica XI/4 (2002), pp. 408–410; chronology, terminology and limited linguistic evidence.
- Gts-tg, Sumerian King List, 15 March 2017, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0; independent photograph of the Ashmolean prism.