بانگەوازی لە پەرلەمانی عێراق لە هێرشی شنگالی ئابی 2014 سەرنجی جیهانی ڕاکێشا. دواتر بۆ ئاوارە، دیل و ڕزگاربووان کاری کرد و خەڵاتی مافی مرۆڤی وەرگرت.

ڤیان دەخیل بە پالتۆی نەخشداری خۆڵەمێشی لە ستۆدیۆی VOA و وێنەی کۆنگرێسی ئەمریکا لە شاشەکانی دواوە
سەردانی بەشی کوردیی VOA،11 کانوونی یەکەمی 2014. وێنە VOA Kurdish؛ پۆرترێتی ستۆدیۆیە، نە وێنەی وتاری پەرلەمان یان ڕووداوی هەلیکۆپتەر. VOA Kurdish · 11 December 2014 · Wikimedia Commons · Public domain: VOA.

بانگەواز لە پەرلەمانی عێراق

دەخیل بە داواکاریی هەستداری لە نوێنەرانی عێراق لە هێرشی دەوڵەتی ئیسلامی بۆ سەر ئێزیدییەکان لە ئابی 2014 ناسرا. ڕاگەیاندنی خەڵاتی جنێڤی 2016 وتار و هەڵمەتی دواتری باس دەکات. [1] لە دەزگای یاسادانانی نیشتمانی بۆ کۆمەڵێکی لە مەترسیی دەستبەجێدا قسەی دەکرد. بانگەوازەکە دۆخی فریاکەوتنی دیار کرد و هەواڵەکانی ناوچەی کردە داوای هەنگاو. کاری دواتر بەردەوامیی ئەم داواکارییە تۆمار دەکات.

ئامانجی جیاوازی دەستێوەردان

تۆماری کۆشکی سپی لە 7 ئابی 2014 پاراستنی ئەمریکییەکان نزیک هەولێر لە یارمەتیی مرۆیی سڤیلانی شنگال جیا دەکاتەوە. داوای حکومەتی عێراق، فڕێدانی خۆراک و ئاو و مۆڵەتی هێرشی ئاسمانیی ئامانجدار ئەگەر پێویست بێت بۆ شکاندنی گەمارۆ تۆمار دەکات. [2] بانگەوازی دەخیل بەشێک لەم هەڵمەتەیە؛ بەڵگەکە ناسەلمێنێت وتارەکە بە تەنها هۆکاری دەستێوەردان بوو. کاریگەریی گشتی، بڕیاری سەربازی و ڕزگارکردن جیاوازن.

برینداربوون لە هەوڵی ڕزگارکردن

VOA لە کانوونی یەکەمی 2014 دەخیل بە گۆچانەوە باس دەکات، دوای برینداربوونی لە ڕووداوی هەلیکۆپتەر لە شنگال لە هەوڵەکانی ڕزگارکردن. [3] ڕووداوەکە داکۆکیی گشتی بە مەترسیی ڕاستەقینە دەبەستێتەوە. خێزانی ئاوارە، تیمی فڕۆکە و یارمەتیدەرانی ناوخۆش بەشداربووی هەمان قەیران بوون. وێنەکە لە سەردانی دواتری VOAیە، نە ڕووداوەکە.

واشنتن لە کانوونی یەکەمی 2014

VOA لە 11 کانوونی یەکەمی 2014 چاوپێکەوتنەکانی لەگەڵ یاسادانەر و بەرپرسانی ئەمریکا ڕاگەیاند. داوای یارمەتی بۆ دیلان، خێزانی ماوەی شنگال و ئاوارەکان لەبەردەم زستان کرد؛ پلانی شیاندنەوەی بۆ ژن و کچانی هەڵهاتوو لە دیلی باس کرد. [3] ئەمانە داواکاری و پلانی ئەو بەروارەن، نە بەڵگەی جێبەجێکردنی هەموویان. پەناگە، چاکبوونەوە و سەرنجی بەردەوام بەشی کاری دواتری بوون.

دوو خەڵات و ساڵی جیاواز

RAW in WAR دەخیل بە براوەی خەڵاتی ئەنّا پۆلیتکۆڤسکایای 2014 ناساندووە. وتاری وەرگرتنی بە شێوەی نامە بۆ ئەنّا جەخت لە گەڕاندنەوەی دیلان، دۆزینەوەی ونبووان و پاراستنی داهاتوو دەکات. [4] دامەزراوەی لانتۆس خەڵاتگری 2016 ی دەناسێنێت؛ مەراسیمەکە 8 شوباتی 2017 لە واشنتن بوو. [5] ساڵی خەڵات و ساڵی بەخشین جیاوازن. تۆمارەکان پێزانین و ئەولەویەتەکان دەسەلمێنن، نە ژمارەی سەربەخۆی هەموو ڕزگارکراوان.

ڕزگاربووان و لێپرسینەوە

Geneva Summit لە 2016 خەڵاتی مافی ژنانی بۆ دەخیل و دەروونناس یان ئیلهان کیزیلهان ڕاگەیاند بۆ کاریان لەگەڵ ژنانی ئێزیدی و ڕزگاربووانی دیکە. دەخیل داوای ئازادکردن و پاراستنی دیلانی کرد. [1] بەریتانیا لە 1 ئابی 2023 دوای دادگاییەکانی ئەڵمانیا کرداری جینۆسایدی دژی ئێزیدییەکانی دانپێدانا. [6] ئەمە چوارچێوەیەکی دواترە، نە ئەنجامی دەخیل بە تەنها. ئەزموونی ڕزگاربووان و تۆماری دادگا سەرچاوەی جیاوازی مێژوون.

سەرچاوەکان و خوێندنەوەی زیاتر

  1. Geneva Summit for Human Rights and Democracy, Geneva Summit Announces 2016 International Women’s Rights Award, 18 February 2016. Organisers’ announcement and Dakhil’s comments.
  2. David Hudson, President Obama Makes a Statement on the Crisis in Iraq, White House archive, 7 August 2014.
  3. Voice of America, Iraq’s Only Yazidi Lawmaker Seeks US Help, 11 December 2014. Contemporary interview report; title reflects its date.
  4. RAW in WAR, Vian Dakhil (Iraq) 2014: Winner of the Anna Politkovskaya Award, including her acceptance address.
  5. Lantos Foundation, 2016 Lantos Human Rights Prize Recipient: Vian Dakhil. Ceremony held 8 February 2017.
  6. Foreign, Commonwealth & Development Office, UK acknowledges acts of genocide committed by Daesh against Yazidis, 1 August 2023.