Banga wê li parlamenta Iraqê di êrişa Şingalê ya Tebaxa 2014 de bala cîhanê kişand. Wê ji bo koçber, dîl û rizgarbûyan xebitî û xelatên mafên mirovan girtin.

Viyan Dexîl bi paltoyeke gewr a nexşedar li studyoya VOA, bi wêneya Kongreya Amerîkayê li ekranên paş wê
Serdana servîsa kurdî ya VOA,11 Kanûna 2014. Wêne VOA Kurdish; portreya studyoyê ye, ne wêneya axaftina parlamentê an qezaya helîkopterê. VOA Kurdish · 11 December 2014 · Wikimedia Commons · Public domain: VOA.

Banga ji parlamenta Iraqê

Dexîl bi banga xwe ya hestyar ji parlementerên Iraqê di êrişa Dewleta Îslamî li Êzidiyan a Tebaxa 2014 de hate nasîn. Daxuyaniya xelata Cenevreyê ya 2016 axaftin û kampanyaya paşê vedibêje. [1] Ew di saziya yasadanînê ya neteweyî de ji bo civakeke di xetera lezgîn de diaxivî. Bangê rewşa awarte xuyakir û nûçeyên herêmê veguherandin daxwaza kiryarê. Xebata paşê berdewamiya vê daxwazê belge dike.

Armancên cuda yên destwerdanê

Tomara Qesra Spî ya 7 Tebaxa 2014 parastina Amerîkiyan li nêzîkî Hewlêrê ji alîkariya sivîlên li Şingalê cuda dike. Daxwaza hikûmeta Iraqê, avêtina xwarin û avê û destûra êrişên hewayî yên hedefdar heke pêwîst bin ji bo şikandina dorpêçê tomar dike. [2] Banga Dexîl beşek ji vê seferberiyê ye; belge nîşan nade ku tenê axaftinê destwerdan çêkir. Bandora raya giştî, biryarên leşkerî û rizgarkirinê pêkhateyên cuda ne.

Birîndarbûn di rizgarkirinê de

VOA di Kanûna 2014 de Dexîl bi darbestê diçû vedibêje, piştî ku di qezaya helîkopterê ya li Şingalê di hewldanên rizgarkirinê de birîndar bû. [3] Ev bûyer parastina mafan bi xetera pratîk ve girê dide. Malbatên koçber, ekîb û alîkarên herêmî jî beşdarên heman rewşa awarte bûn. Wêneya li vir ji serdana paşê ya VOA ye, ne ji qezayê.

Washington di Kanûna 2014 de

VOA di 11 Kanûna 2014 de civînên wê bi yasadaner û berpirsên Amerîkî re ragihand. Wê alîkarî ji bo dîlan, malbatên li Şingalê mayî û koçberên ber bi zivistanê ve xwest û planên rehabilîtasyonê ji bo jin û keçên ji dîlbûnê reviyayî got. [3] Ev daxwaz û planên wê demê ne, ne delîla ku hemû pêk hatin. Cihêmayîn, başbûn û bala berdewam piştî rizgarkirina destpêkê di bernameya wê de bûn.

Du xelat û du salên cuda

RAW in WAR wê wek xelatgira Anna Politkovskaya ya 2014 tomar dike. Axaftina qebûlkirinê bi şêweya nameyekê ji Anna re vegera dîlan, dîtina windayan û parastina pêşerojê girîng dike. [4] Weqfa Lantos wê xelatgira 2016 dinavîne; merasîm di 8 Sibata 2017 de li Washingtonê bû. [5] Sala xelatê û merasîmê cuda ne. Tomar qedirgirtin û pêşîniyan belge dikin, ne jimara serbixwe ya hemû kesên rizgarkirî.

Rizgarbûyî û berpirsiyarî

Geneva Summit di 2016 de xelata mafên jinan ji Dexîl û derûnnas Jan Ilhan Kizilhan re ji bo xebata bi jinên Êzidî û rizgarbûyên din ragihand. Dexîl serbestberdan û parastina dîlan xwest. [1] Brîtanyayê di 1 Tebaxa 2023 de piştî dozên dadgehên Alman kiryarên jenosîdê li dijî Êzidiyan nas kir. [6] Ev çarçoveya paşê ye, ne encama tenê Dexîl. Ezmûnên rizgarbûyan û tomarên dadgehê çavkaniyên cuda yên dîrokê ne.

Çavkanî û xwendina zêdetir

  1. Geneva Summit for Human Rights and Democracy, Geneva Summit Announces 2016 International Women’s Rights Award, 18 February 2016. Organisers’ announcement and Dakhil’s comments.
  2. David Hudson, President Obama Makes a Statement on the Crisis in Iraq, White House archive, 7 August 2014.
  3. Voice of America, Iraq’s Only Yazidi Lawmaker Seeks US Help, 11 December 2014. Contemporary interview report; title reflects its date.
  4. RAW in WAR, Vian Dakhil (Iraq) 2014: Winner of the Anna Politkovskaya Award, including her acceptance address.
  5. Lantos Foundation, 2016 Lantos Human Rights Prize Recipient: Vian Dakhil. Ceremony held 8 February 2017.
  6. Foreign, Commonwealth & Development Office, UK acknowledges acts of genocide committed by Daesh against Yazidis, 1 August 2023.