گۆڤاری مێژووی کورد
وتارەکانی پۆلی «هونەر و کولتووری کوردی».
460 وتار بە سۆرانی بەردەستە.
فەراوەهەر، هێمای بازنە باڵدارەکەی ئایینی زەردەشتی؛ ڕەچەڵەکە کۆنەکانی، مانا جێی مشتومڕەکانی و بووژانەوەی ئەمڕۆی وەک نیشانەی ناسنامەی گەلە ئێرانییەکان.
وتارەکە بخوێنەوە بیژەن و مەنیژە، چیرۆکە گەورەکەی خۆشەویستیی شاهنامە؛ پاڵەوانێکی ئێرانی، شازادەیەکی تورانی، بەندیخانەیەکی چاڵ و ڕزگارکردنێکی ئازایانە بە سەرکردایەتیی ڕۆستەم.
وتارەکە بخوێنەوە ئەسفەندیار، شازادە برین‌نەهاتووەکەی شاهنامە و پاڵەوانی باوەڕی زەردەشت، بەهۆی بەڵێن‌شکاندنی باوکیەوە تووشی دووئێلێکی کوشندە لەگەڵ ڕۆستەم بوو.
وتارەکە بخوێنەوە کەیخوسرەو، نموونەی پاشا دادپەروەرەکەی شاهنامە و کوڕی سیاوەش، تۆڵەی باوکی کردەوە و لە شەڕە گەورەکەی دژ بە توران سەرکەوت؛ دواتر لە چیاکاندا ون بوو.
وتارەکە بخوێنەوە سیاوەش، شازادە پاکەکەی شاهنامە، بێزیان بە ئاگردا تێپەڕی، بەڵام لە دوورەوڵاتیدا خیانەتی لێ کرا و شەهید بوو؛ لە خوێنە ڕژاوەکەی گوڵێک ڕوا.
وتارەکە بخوێنەوە سۆهراب، کوڕە تراژیدییەکەی ڕۆستەمی پاڵەوان لە شاهنامەدا، کە باوکی خۆی بە نەزانی لە شەڕی تاک بە تاکدا کوشتی: دڵتەزێنترین چیرۆکی حەماسەی گەلە ئێرانییەکان.
وتارەکە بخوێنەوە ئەمەشە سپەنتەکان، حەوت نەمرە بەخشندەکەی ئایینی زەردەشتی: دەرکەوتنە پیرۆزەکانی ئەهورا مەزدا کە پەروەردگاری دانا جیهانی لە ڕێگەیانەوە خوڵقاند و بەڕێوەی دەبات.
وتارەکە بخوێنەوە ئەهریمەن، یان ئەنگرا مەینیو، ڕۆحە وێرانکەرەکەی ئایینی زەردەشتی، نەیارە گەردوونییەکەی ئەهورا مەزدا و هێزە تاریکەکەی پشت زەحاکی ستەمکاری ماردارە.
وتارەکە بخوێنەوە ئەهورا مەزدا، پەروەردگاری دانا، خودای باڵای ئایینی زەردەشتی، خوڵقێنەری هەموو چاکە و نەیاری ئەهریمەنە، و ڕەنگدانەوەی قووڵی لە جیهانی کوردی و ئێزدیدا هەیە.
وتارەکە بخوێنەوە زەردەشت، یان زەرەتوشترا، پێغەمبەرە کۆنە ئێرانییەکە کە ئەهورا مەزدای پەروەردگاری دانا و ململانێی چاکە و خراپەی فێر کرد؛ کورد ئەمڕۆ ئایینەکەی دەبووژێننەوە.
وتارەکە بخوێنەوە ئەناهیتا خوداوەندەی مەزنی ئێرانیی ئاوەکان، پیتوبەڕەکەت و سەروەرییە؛ لە تەنیشت میترا پەرستراوە و لە کانییە پیرۆزەکانی کوردستاندا دەنگ دەداتەوە. ئەفسانەکە بناسە.
وتارەکە بخوێنەوە میترا، یان میهر، خودای کۆنی ئێرانیی پەیمان، ڕووناکی و خۆرە؛ لە میهرگان و یەلدا ڕێزی لێ دەگیرێت و لە ڕێزگرتنی کوردی لە خۆردا دەنگ دەداتەوە. ئەفسانەکە بناسە.
وتارەکە بخوێنەوە زاڵ پاڵەوانە سپیپرچەکەی شاهنامەیە کە لە کاتی لەدایکبووندا بەجێ هێڵرا و سیمرغ پەروەردەی کرد و بووە باوکی ڕۆستەم. ئەفسانە ئێرانییەکە بناسە.
وتارەکە بخوێنەوە شاهنامە، کتێبی پاشاکانی فیردەوسی، حەماسەی مەزنی ئێرانییە لە پشتی زەحاک، کاوە، فەریدون و ڕۆستەم. شیعرەکە و میراتە کوردییەکەی بناسە.
وتارەکە بخوێنەوە جەمشید پاشای زێڕینی ئەفسانەی ئێرانییە کە دەسەڵاتداریی درێژی هونەر و پیشەکانی شارستانییەت و یەکەم نەورۆزی دامەزراند، تا لووتبەرزی فەڕی لێ سەند و زەحاکی هێنایە سەر دەسەڵات.
وتارەکە بخوێنەوە دەروێشێ عەڤدی حەماسە کوردییەکەی دەروێشی شەڕکەر، ئەسپەکەی هەدبان و خۆشەویستییەکی کارەساتبارە کە ئایین ڕێی لێ دەگرێت. دەنگبێژان دەیڵێنەوە؛ ئەفسانەکە بناسە.
وتارەکە بخوێنەوە فەریدون ئەو پاشا پاڵەوانە ئێرانییەیە کە لەگەڵ کاوەی ئاسنگەر زەحاکی ستەمکاری لە تەخت داگرت و لە ژێر چیای دەماوەند زنجیری کرد. ئەفسانەکە بناسە.
وتارەکە بخوێنەوە ڕۆستەم بەهێزترین پاڵەوانی شاهنامەیە: پاڵەوانی حەوت تاقیکردنەوەکە و باوکی کارەساتدیدەی سوهراب، کە سیمورغ ڕزگاری کرد و یارمەتی دا. ڕۆستەم بناسە.
وتارەکە بخوێنەوە سیمورغ باڵندە گەورە خێرخوازەکەی ئەفسانەی ئێرانییە؛ لە شاهنامەدا زاڵی بەخێو کرد و ڕۆستەمی چاک کردەوە و دانایی و چاککردنەوە بەرجەستە دەکات. سیمورغ بناسە.
وتارەکە بخوێنەوە دەنگبێژەکان چیرۆکبێژە گۆرانیبێژە کوردەکانن کە حەماسە، لاواندنەوە و یادەوەریی گەلەکەیان بە گۆرانی دەگوازنەوە. ئەم گوتەرانی دەنگەی ناوەڕاستی کولتووری کوردی بناسە.
وتارەکە بخوێنەوە بەیتی دمدم حەماسەی نەتەوەییی کوردیی دوا بەرگریی خان لەپزێڕینە لە قەڵای دمدم لە دژی شا عەباس؛ تەنها مەم و زین لە پێشەوەیە. حەماسەکە بناسە.
وتارەکە بخوێنەوە زەمبیلفرۆش ئەفسانەی کوردیی میرزادەیەکە کە بۆ خواپەرستی وازی لە دەسەڵات هێنا و مرد لەبری ناپاکی لە باوەڕەکەی. چیرۆکەکە بناسە.
وتارەکە بخوێنەوە سیابەند و خەجێ حەماسەیەکی تراژیدیی کوردیی عەشقە دەربارەی پاڵەوانێکی هەتیو و خۆشەویستەکەی کە لە چیای سیپاندا پێکەوە دەمرن. ئەفسانەکە و ماناکەی بناسە.
وتارەکە بخوێنەوە کەلامی سەرەنجام دەقی پیرۆزی یارسانە (ئەهلی حەق): شیعرە وەحیپێکراوەکانی سوڵتان سەهاک، بە گۆرانی نووسراو و لە جەمدا گوتراو. بیناسە.
وتارەکە بخوێنەوە