بۆ لێکۆڵینەوە لە پەیوەندیی کورد و ئاشوورییەکان، پێویستە جیاوازی لەنێوان مێژووی دەوڵەتەکان، ناسنامەی کۆمەڵگەکان و ڕەفتاری ئەکتەرە سیاسییەکاندا بکرێت. بەرگری لە مافی کورد بۆ بەڕێوەبردنی کاروباری خۆی، پاراستنی زمان و ئاسایش، هەڵوێستێکی ڕەوایە لە گفتوگۆی سیاسیدا؛ ئەم بەرگرییە کاتێک بەهێزتر دەبێت کە هەمان پێوەرەکان بۆ دراوسێ ئاشووری و کلدانی و سریانییەکانیش قبوڵ بکات. لە شیکردنەوەی ئەم وتارەدا، ڕابردوو دەتوانێت بابەتی لێکۆڵینەوە و ڕەخنە بێت، بەڵام نابێت ببێتە حوکمێک لەبارەی بەهای مرۆڤەکانی ئەمڕۆ یان مۆڵەتێک بۆ بێبەشکردنیان لە مافەکانیان.
با ئاشووری کۆن لە چوارچێوەی سەردەمی خۆیدا بخوێنینەوە
ڕوونکردنەوەی مۆزەخانەی بەریتانیا لەبارەی لووحی «ڕووداوەنامەی بابلی»، باس لە گەمارۆدانی شاری ئاشوور لەلایەن مادەکانەوە لە ساڵی ٦١٤ پێش زایین و پاشان هاوکاریی مادەکان و بابلییەکان لە گەمارۆدانی نەینەوا لە ساڵی ٦١٢ پێش زایین دەکات. دوای کەوتنی نەینەواش بەشێک لە هێزە ئاشوورییەکان لە حەڕان کۆبوونەوە. کەواتە پێویستە ئەم ڕووداوە لە چوارچێوەی شەڕی نێوان هێزەکانی سەردەمی کۆندا ڕوون بکرێتەوە و لە گۆڕینی بۆ چیرۆکێک لەبارەی ڕووبەڕووبوونەوەی بێپسانەوەی نەتەوەکانی ئەمڕۆ خۆ بپارێزرێت. ڕوونکردنەوەی مۆزەخانەی بەریتانیا لەبارەی ڕووداوەنامەی بابلی.
شیکردنەوە: لەم بەڵگەیەوە ناتوانرێت ئەو ئەنجامە وەربگیرێت کە کوردەکانی ئەمڕۆ و ئاشوورییەکانی ئەمڕۆ هەمان یەکە سیاسی و سەربازییەکانی سەردەمی کۆنن. سەلماندنی پەیوەندییە مێژووییەکان پێویستی بە لێکۆڵینەوە لە زمان، کۆچ، بەڵگەنامەکان و گۆڕانکارییە کۆمەڵایەتییەکان هەیە. تەنانەت ئەگەر پەیوەندییەکی کەلتووری یان مێژووییش قبوڵ بکرێت، بەرپرسیارێتیی شەڕەکانی ئیمپراتۆرییەک ناگوازرێتەوە بۆ نەوەکانی دواتر. هەروەها سەرکەوتنی هاوپەیمانییەکی کۆن، بۆ هیچ کۆمەڵگەیەکی ئەمڕۆ بەڵگەی خاوەندارێتیی تایبەتیی خاک نییە.
با ناو و ناسنامەکان بە خاوەنەکانیان بسپێرین
ئالدا بنیامین لە توێژینەوەی «ئاشوورییەکان لە عێراقی مۆدێرن»دا، لە پێگەی ئەم کۆمەڵگەیە لە باکووری میسۆپۆتامیا و پەیوەندییەکەی بە نەریتە زمانی و کڵێساییە سریانییەکانەوە دەکۆڵێتەوە. ئەو نیشان دەدات کە سەر بە مەزهەبێک بوون، زمان و ناسنامەی نەتەوەیی هەمیشە یەک شت نین. توێژینەوەکەی هەروەها باس لە ژیان لە گەڕەکە هاوبەشەکان، چالاکی لە حزب و سەندیکاکان و هاوکاریی کەلتووری لە دەرەوەی سنوورە کڵێساییەکان دەکات. ئەم وێنەیە ئاڵۆزیی ژیانی کۆمەڵایەتی دەردەخات. پێشەکیی کتێبەکەی ئالدا بنیامین، بڵاوکراوەکانی زانکۆی کامبریج.
شیکردنەوە: بۆ گفتوگۆیەکی دادپەروەرانە، باشترە هەر تاک و کۆمەڵگەیەک بەو ناوە بناسێنرێت کە بۆ خۆی قبوڵی دەکات. ئاشووری و کلدانی و سریانی دەتوانن بۆ کەسانی جیاواز مانای جیاوازیان هەبێت؛ ناکۆکی لەسەر ناو، بەڵگەی بێ‌بەهابوونی مرۆڤەکان یان زەوتکردنی مافی بەشداریکردنیان نییە. هەمان بنەما بۆ ناسنامەی کوردیش ڕاستە. لێکۆڵینەوە لە دروستبوونی ناسنامەکان پێویستە تێگەیشتن فراوانتر بکات، نەک ببێتە تاقیکردنەوەیەک بۆ دیاریکردنی شایستەیی مرۆڤەکان بۆ بەهرەمەندبوون لە مافەکانیان.
توندوتیژیی بەڵگەدار و ئەزموونی پەنادان
تیمی لێکۆڵینەوەی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ لێپرسینەوە لە تاوانەکانی داعش، لە ڕاگەیەندراوەکەی ئەیلوولی ٢٠٢٤دا، ڕایگەیاند کە هۆکاری گونجاو هەیە بۆ باوەڕکردن بە ڕوودانی تاوانی نێودەوڵەتی دژی مەسیحییەکانی مووسڵ و دەشتی نەینەوا لە ساڵانی ٢٠١٤ تا ٢٠١٧. دەرئەنجامە ڕاگەیەنراوەکان، لەوانە پەیوەندییان بە گواستنەوەی زۆرەملێ، تاڵانکردن و وێرانکردنی سامانە کەلتوورییەکانەوە هەبوو. ئەم لێدوانە دەرئەنجامی لێکۆڵینەوەیەکی دیاریکراوە لەبارەی بکەر و قوربانیی دیاریکراو و پێویستە بە هەمان سنوورەوە بگێڕدرێتەوە. ڕاگەیەندراوی نەتەوە یەکگرتووەکان لەبارەی دەرئەنجامەکانی یونیتاد.
لەلایەکی تری ئەم ئەزموونەدا، کۆمیساریای باڵای نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ پەنابەران لە حوزەیرانی ٢٠١٤دا ڕاپۆرتی دا کە خێزانگەلێک لە قەرەقۆش پەنایان بۆ هەرێمی کوردستان بردووە و لە ماڵی کەسوکار، قوتابخانە و ناوەندە کۆمەڵایەتییەکان، بە زۆری لە هەولێر، نیشتەجێ کراون. ئەم ڕاپۆرتە باس لە یارمەتیی خۆبەخشە ناوخۆییەکانیش دەکات. ئەم جۆرە بەڵگەیە ڕێگە دەدات بە وردی ڕۆڵی پەنادان و هاوکاری بناسین، بێ ئەوەی بانگەشەی بێ‌کەموکوڕیی هەموو دامەزراوەکان بکەین. ڕاپۆرتی کۆمیساریای باڵای پەنابەران، ٢٧ی حوزەیرانی ٢٠١٤.
شیکردنەوە: بەرگری لە کورد بە پێوەری مافی یەکسان
لە ڕوانگەی بەرگری لە مافەکانی کوردەوە، وەڵامی کاریگەر بۆ تۆمەتێکی ناڕەوا پێویستە پشت بە بەڵگە، جیاکردنەوەی بەرپرسیارێتییەکان و دەرفەتی لێپرسینەوە ببەستێت. ئەگەر بانگەشەیەک ئاراستەی حزبێک، هێزێکی چەکدار یان بەرپرسێک بکرێت، پێویستە هەمان بانگەشە بە کات و شوێن و بەڵگەکانییەوە بپشکنرێت. بەستنەوەی ڕەفتاری ئەکتەرێک بە هەموو ئاشوورییەکان یان هەموو کوردەکان، دەرفەتی لێکۆڵینەوەی دادپەروەرانە لەناو دەبات. ڕەخنە لە سیاسەتێک نابێت ببێتە داوەری لەبارەی دین، ڕەچەڵەک یان مافی مانەوەی دراوسێکان لە ماڵەکانی خۆیان.
لە ڕووی کردارییەوە، پێشنیاری ئەم وتارە بۆ پێکەوەژیان، بەستنەوەی ڕێزگرتن لە ناسنامە بە ڕێکارە ڕوونەکانەوەیە: پاراستنی قوتابخانە و پەرستگا، لێکۆڵینەوەی بێلایەنانە لە سکاڵاکانی موڵک، دەرفەتی چالاکیی مەدەنیی سەربەخۆ و گوێگرتن لە گێڕانەوەی خێزانە زیانلێکەوتووەکان. لەبارەی ناوەڕۆکی هاندەر لە بۆشایی گشتیشدا، پێویستە هەمان بابەت و هەمان گوتاربێژ بپشکنرێن؛ چەند نووسینێک نوێنەری ئیرادەی نەتەوەیەک نییە. بەهای خۆبەڕێوەبردن دەتوانرێت بە ئاسایش و ئازادیی دانیشتووان بپێورێت. ئەم پێوەرە هەم بەرگری لە مافەکانی کورد باوەڕپێکراوتر دەکات و هەم بۆ ئاشووری و کلدانی و سریانییەکان پێگەیەکی یەکسان لە داهاتووی هاوبەشدا بە فەرمی دەناسێت.
تێبینیی دەستەی نووسەران: ئەم وەشانە لەسەر بنەمای سەرچاوە ئاماژەپێکراوەکان نووسراوەتەوە؛ بەشە شیکارییەکان بۆچوونی دەستەی نووسەران دەردەبڕن.