محەممەد سەعید ڕەمەزان ئەلبووتی کێ بوو؟
محەممەد سەعید ڕەمەزان ئەلبووتی لە 1929 لە جیلخا لە ناوچەی بۆتان لە باشووری ڕۆژهەڵاتی تورکیا لەدایک بوو؛ ناوچەیەک کە لە مێژوودا خاکی کوردی بووە. لە دیمەشق گەورە بوو و بوو بە ڕێزلێگیراوترین زانای ئیسلامیی سوننە لە سووریای سەدەی 20دا. دەیان دەقی ئیسلامی نووسی، کە بەناوبانگترینیان «فیقهی سیرە»یە، و بۆ ماوەی چەندین دەیە پرۆفیسۆر بوو لە زانکۆی دیمەشق.
لە 21ی ئازاری 2013 کوژرا، کاتێک هێرشبەرێکی خۆکوژ بە بۆمب لە کاتی وانەیەکی ئایینیدا هێرشی کردە سەر مزگەوتی ئەلئیمان لە دیمەشق؛ یەکێک لە گەورەترین لەدەستدانەکان بۆ زانستی ئیسلامیی سوننە لە سەرەتای سەدەی 21دا.
خاڵە سەرەکییەکان
• لە ناوچە کوردییەکەی بۆتان لە تورکیا لەدایک بوو؛ بنەماڵەکەی چوونە دیمەشق.
• ڕێزلێگیراوترین زانای ئیسلامیی سوننەی سووریا لە سەدەی 20دا.
• نووسەری «فیقهی سیرە»؛ یەکێک لە بەربڵاوترین دەقە ئیسلامییە خوێندراوەکانی سەردەمەکە.
• ڕەخنەگری سەلەفییەت لە کتێبە کاریگەرەکەی «ئەڵلامەزهەبییە»دا.
• لە تەقینەوەی مزگەوتێک لە دیمەشق کوژرا، لە 21ی ئازاری 2013.
زانیارییە خێراکان
پێڕستی ناوەڕۆک
سەرەتای ژیان
لە 1929 لە جیلخا لە ناوچەی بۆتان لەدایک بوو. باوکی زانایەکی ئایینیی کورد بوو. بنەماڵەکە لە دەیەی 1930دا چوونە دیمەشق. لە ئەلئەزهەر لە قاهیرە و زانکۆی دیمەشق خوێندی و بوو بە پرۆفیسۆری زانکۆی دیمەشق.
چوارچێوەی مێژوویی
دیمەشق ناوەندی زانستی ئیسلامیی سوننە بوو، کە زانایان لە بنەچەی جۆراوجۆر ــ تورک، کورد و عەرەب ــ بەشدارییان لە نەریتێکی فکریی دەوڵەمەنددا دەکرد. بنەچە کوردییەکەی ئەلبووتی ئەوی خستە ناو ئەو ڕیزە درێژەی زانایانی کورد کە دوور لە نیشتمانی خۆیان شێوەیان بە زانستی ئیسلامی دا.
دەستکەوتەکان
فیقهی سیرە و زانستی ئیسلامی
«فیقهی سیرە» ــ خوێندنەوەیەکی فیقهیی ژیاننامەی پێغەمبەر ــ یەکێکە لە بەربڵاوترین دەقە ئیسلامییە خوێندراوەکانی کۆتایی سەدەی 20، کە بۆ چەندین زمان وەرگێڕدراوە و لە قوتابخانە ئایینییەکانی سەرانسەری جیهاندا بەکار دەهێنرێت.
کتێبەکەی «ئەڵلامەزهەبییە» ــ کە ڕەخنە لە کردەوەی سەلەفییەکان لە وازهێنان لە مەزهەبە فیقهییە نەریتییەکان دەگرێت ــ یەکێک بوو لە کاریگەرترین بەشدارییەکان لە مشتومڕی ناوخۆیی نوێی سوننەدا.
ڕیزبەندیی کاتی
مشتومڕەکان
پشتگیریی ئەو بۆ حکومەتی ئەسەد لە کاتی شەڕی ناوخۆی سووریا جێی ناکۆکییەکی قووڵ بوو. بنەچە کوردییەکەی لە ڕێگەی شوێنی لەدایکبوونی لە ناوچەی بۆتان سەلمێنراوە.
میرات
گەورەترین بەشداریی کوردی لە زانستی ئیسلامیی سوننەی سەدەی 20دا؛ زانایەک کە کتێبەکانی لە قوتابخانە ئیسلامییەکانی سەرانسەری جیهاندا دەخوێندرێنەوە. مردنە توندوتیژەکەی لە مزگەوتێکی دیمەشق یەکێک بوو لە گەورەترین لەدەستدانەکان بۆ زانستی ئیسلامی لە گۆڕانی سەدەدا.
پەیوەندییەکان
ئەحمەد کوفتارۆ ــ سەرکردەیەکی دیکەی ئیسلامیی کورد کە لە دیمەشق بوو
مەلای جزیری ــ شاعیری کلاسیکیی کورد لە هەمان ناوچەی بۆتان
پرسیارە باوەکان
محەممەد سەعید ڕەمەزان ئەلبووتی کێ بوو؟
ئەلبووتی (1929-2013) بە بنەچە کورد بوو لە ناوچەی بۆتان لە تورکیا. بوو بە ڕێزلێگیراوترین زانای ئیسلامیی سوننەی سووریا و نووسەری «فیقهی سیرە»، و لە تەقینەوەی مزگەوتێک لە دیمەشق لە 21ی ئازاری 2013 کوژرا.
فیقهی سیرە چییە؟
خوێندنەوەیەکی فیقهیی ژیاننامەی پێغەمبەر محەممەد؛ یەکێک لە بەربڵاوترین دەقە ئیسلامییە خوێندراوەکانی کۆتایی سەدەی 20، کە بۆ چەندین زمان وەرگێڕدراوە و لە قوتابخانە ئایینییەکانی سەرانسەری جیهاندا بەکار دەهێنرێت.
سەرچاوەکان
بەشداربووانی ویکیپیدیا. 'Muhammad Said Ramadan al-Bouti.' Wikipedia. سەردانکراوە لە 2025.