نیسکێنە: شۆربای نیسکی کوردی کە جیهان دەیخوات بەڵام ناتوانێت ناوی…

نیسکێنە: شۆربای نیسکی کوردی کە جیهان دەیخوات بەڵام ناتوانێت ناوی ببات

نیسکێنە (نیسکێنە) شۆربایەکی کوردیی نیسکی سوورە؛ ئەستوور، لووس، بە بۆنی کەمون، کە لەگەڵ کەمێک لیمۆی پەستێنراو و نان بۆ نوقمکردن پێشکەش دەکرێت. باوترین شۆربای ماڵە کوردییەکانە: هەرزان، تێرکەر، خۆراکبەخش و لە سی خولەکدا بە پێکهاتە سەرەکییەکانی کۆگای خواردن دروست دەکرێت. بلۆگنووسێکی خواردن دەربارەی خواردن لە ماڵی خێزانێکی کورد لە ئیستانبوڵ دەنووسێت، کە ئەم شۆربایەی وەک پێشخواردن بۆ پێشکەش کراوە. ناوی ڕێچکەکەی دەنێت «شۆربای نیسکی سووری تورکی». پەنابەرێکی کورد لە باکووری ئینگلتەرا ڕێچکەکەی بە گرووپێکی پاڵپشتیی داواکارانی پەنابەری دەدات و ئەوان بە «نیسک: شۆربای نیسکی کوردی لە باکووری عێراقەوە» تۆماری دەکەن. کۆمێنتنووسێک لە ناشڤیل، تێنەسی، دەنووسێت: «لێرە کوردی زۆر هەن و ئێمە زۆرجار لە چێشتخانە کوردییەکان دەخۆین. ماوەیەکی زۆر بوو دەمویست ڕێچکەیەک بۆ ئەم شۆربایە بدۆزمەوە.» شۆرباکە لە هەموو شوێنێکە. ناوە کوردییەکە لە هیچ شوێنێک نییە. نیسک وشەی کوردییە بۆ نیسک. نیسکێنە ئەو خواردنەیە کە لێی دروست دەکرێت. شێوە کوردییەکە بە زیادکردنی شەعریە جیا دەکرێتەوە کە قەوام و پێکهاتەی زیاد دەکات. لە جاستاپیدیا و ئەڵکەترۆن بە خواردنێکی باوی کوردی ڕیز کراوە. ئەو شۆربایەیە کە هەموو ژەمێکی چێشتخانەی کوردی پێ دەست پێ دەکات. و ئەو شۆربایەیە کە خێزانە کوردییەکان تێر دەکات کاتێک هیچ شتێکی دیکە لە دۆڵابدا نییە.

خاڵە سەرەکییەکان

• شۆربای ئەستووری نیسکی سوور بە پیاز، کەمون، زەردەچەوە و لیمۆ؛ زۆرجار لەگەڵ شەعریە

• بلۆگنووسێکی خواردن لە ماڵێکی کوردی دەیخوات و پێی دەڵێت «شۆربای نیسکی سووری تورکی»؛ سڕینەوە لە کاتی ڕوودانەکەدا

• ڕێچکەی پەنابەرێکی کورد لەلایەن گرووپێکی پاڵپشتیی داواکارانی پەنابەری لە بەریتانیا بە «شۆربای نیسکی کوردی لە باکووری عێراقەوە» تۆمار کراوە

• نیسک = ناوی کوردیی نیسک. نیسکێنە = شۆرباکە. ناوە کوردییەکە لە هیچ ماڵپەڕێکی سەرەکیی ڕێچکەدا دەرناکەوێت

زانیارییە خێراکان

ناوی کوردی: نیسکێنە (نیسکێنە) / نیسک (نیسک)؛ شۆربای نیسک / نیسک

ئەو ناوەی پێی دووبارە ناسێنراوە: «شۆربای نیسکی سووری تورکی» / «مەرجیمەک چۆرباسی»؛ ناوە کوردییەکە لە ئاستی نێودەوڵەتیدا نادیارە

جۆر: شۆربای ئەستووری نیسکی سوور؛ هەرزانترین و باوترین شۆربای ماڵەوەی کوردی

جیاکەرەوەی کوردی: شەعریە بۆ قەوام زیاد دەکرێت؛ زیادکراوێکی کوردی کە لە شێوە تورکی/عەرەبییەکاندا نییە

سڕینەوە لە کاتی ڕوودانەکەدا: «لە ماڵی خێزانێکی کورد خواردنمان خوارد»

بلۆگنووسێکی خواردن دەنووسێت: «لە ماڵی خێزانێکی کورد خواردنمان خوارد و چۆربایان وەک پێشخواردن بۆ پێشکەش کردین.» شۆرباکە بە «تەواو بەتام» وەسف دەکات و دەگەڕێتەوە ماڵەوە بۆ دروستکردنەوەی. ناوی ڕێچکەکەی «شۆربای نیسکی سووری تورکی»یە. لە ماڵێکی کوردی خواردی. خێزانەکەی بە کوردی ناسی. و ڕێچکەکەی بە تورکی ناو برد. ئەمە خراپەخوازی نییە؛ هێزی ڕاکێشانی میدیای خواردنە، کە تێیدا «تورکی» پۆلێکە دەتوانرێت بۆی بگەڕێیت، بەڵام «کوردی» نا. هەمان شۆربا، دروستکراو لەلایەن هەمان خێزان، لە هەمان مەنجەڵدا، لەو ساتەی تۆمار دەکرێت دەبێت بە تورکی. لەو کاتەدا، پەنابەرێکی کورد لە نێڵسۆنی ئینگلتەرا ڕێچکەکەی بە گرووپێکی پاڵپشتیی داواکارانی پەنابەری دەدات. گرووپەکە بە سادەیی تۆماری دەکات: «نیسک: شۆربای نیسکی کوردی لە باکووری عێراقەوە». نە گۆڕینی ناو هەیە، نە گۆڕینی ناساندن. تەنها هەمان ناوە کە ژنەکە بەکاری هێناوە. ڕێچکەیەک لە ئینتەرنێتدا تورکی ناو دەبرێت. ئەوەی دیکە کوردی ناو دەبرێت. جیاوازییەکە ئەوەیە کێ تۆماری کردووە.

ئامادەکردنی نەریتی

نیسکی سووری دوولەتکراو دەشۆردرێت و لەگەڵ ئاوی سارد لە مەنجەڵێکدا دادەنرێت. دەکوڵێنرێت، کەفەکەی هەڵدەگیرێت، پاشان لەسەر ئاگری نزم بۆ بیست و پێنج تا سی خولەک بە هێواشی دەکوڵێت تا نیسکەکە بە تەواوی دەتوێتەوە. لەو کاتەدا، پیاز ورد دەکرێت و لە ڕۆنی زەیتووندا دەسوورێنرێتەوە تا زێڕین دەبێت. کەمون، زەردەچەوە و کەمێک پارچەی بیبەری توند تێکەڵ دەکرێت. تێکەڵەی پیاز و بەهارات زیاد دەکرێت بۆ نیسکەکە. شەعریەی شکێنراو تێکەڵ دەکرێت؛ ئەمە زیادکراوە کوردییەکەیە کە قەوامە تایبەتەکەی نیسکێنە پێ دەبەخشێت. شۆرباکە تێک دەدرێت یان لە تێکەڵکەردا دەکرێت تا لووس و ئەستوور دەبێت. خوێ و بیبەری ڕەش بەپێی پێویست ڕێک دەخرێن. لە کاسەی قووڵدا پێشکەش دەکرێت، بە لیمۆیەکی باش پەستێنراو بەسەریدا و نان لە لایەوە بۆ نوقمکردن. هەندێک خێزان کەمێک ڕۆنی زەیتوونی نەعناوشکەدار بەسەریدا دەڕێژن. شۆرباکە دەبێت ئەوەندە ئەستوور بێت کە ئاوی لیمۆ بۆ ساتێک لەسەر ڕووەکەی بهێڵێتەوە پێش ئەوەی بچێتە ناوەوە. یەکەم شتە کە داپیرەیەکی کورد دروستی دەکات کاتێک کەسێک نەخۆشە، کاتێک کەسێک سەرمایەتی یان کاتێک هیچ شتێکی دیکە بۆ لێنان نییە.

پرسیارە باوەکان

نیسکێنە چییە؟

نیسکێنە ناوی کوردیی شۆربای نیسکی سوورە. نیسک بە کوردی واتە «نیسک». شۆرباکە ئەستوور، لووس و کەمونبۆنە و لەگەڵ لیمۆ و نان پێشکەش دەکرێت. شێوە کوردییەکە بە زیادکردنی شەعریە بۆ قەوام جیا دەکرێتەوە. باوترین شۆربای ماڵەوەیە لە سەرانسەری کوردستان و پێشخواردنی چێشتخانە کوردییەکانە.

نیسکێنە تورکییە یان کوردی؟

شۆربای نیسکی سوور لە سەرانسەری ناوچەکە دروست دەکرێت، بەڵام شێوە کوردییەکە ناوی خۆی (نیسکێنە)، زیادکراوەی خۆی (شەعریە) و جێگەی خۆی لە کولتووری خواردنی کوردیدا هەیە. بلۆگنووسێکی خواردن لە ماڵێکی کوردی خواردی و ناوی ڕێچکەکەی نا «شۆربای نیسکی سووری تورکی». ڕێچکەی پەنابەرێکی کورد لە ئینگلتەرا بە «شۆربای نیسکی کوردی» تۆمار کرا. شۆرباکە هەمانە. ناونانەکە بەوەوە بەستراوە کێ تۆماری دەکات.

بۆچی شێوە کوردییەکە شەعریە لەخۆ دەگرێت؟

نیسکێنەی کوردی شەعریەی شکێنراو زیاد دەکات بۆ شۆربای نیسک، کە قەوامێکی ئەستوورتر و پێکهاتەیەکی کەمێک نەشاستەدارتر لە شێوە تورکی یان عەرەبییەکان پێ دەبەخشێت. چەندین بەرهەمهێنەری ناوەڕۆکی کوردی تیکتۆک و نووسەری ڕێچکە ئەم زیادکراوەیە تۆمار دەکەن. شەعریە نیسکێنە پڕخۆراکتر دەکات؛ لە پێشخواردنێکی سووکەوە دەیگۆڕێت بۆ ژەمێکی تێرکەری سەربەخۆ، کە گرنگە کاتێک شۆرباکە تاکە خواردنە کە هەیە.

کۆتایی

نیسکێنە حەفتا و دووەمین وتاری ئەم زنجیرەیەیە و لەو خواردنە کوردییانەی تا ئێستا تۆمار کراون، بە بەربڵاوترین شێوە دەخورێت. خێزانی کوردیی زیاتر، زۆرتر لە هەر خواردنێکی دیکەی ئەم زنجیرەیە، نیسکێنە دەخۆن؛ زیاتر لە ترشک، زیاتر لە بریانی و زیاتر لە نانێ تەنوورێ. شۆربای هەژاری و ئاسوودەییە، شۆربای بەربانگەکانی ڕەمەزان و ژەمە نیوەڕۆکانی سێشەممە، شۆربای چێشتخانە کوردییەکانی ئیستانبوڵ و چێشتلێنخانەکانی پەنابەرە کوردەکان لە باکووری ئینگلتەرا. سەرەڕای ئەوە، ناوە کوردییەکە، نیسکێنە، لە هیچ ماڵپەڕێکی سەرەکیی ڕێچکەدا دەرناکەوێت. لەژێر «تورکی» یان «ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستی» یان «عەرەبی» پۆلێن کراوە. دوای حەفتا و دوو وتار، نیسکێنە بیردۆزە سەرەکییەکەی ئەم زنجیرەیە دەسەلمێنێت: دیارترین خواردنی کوردی ئەوەیە کە ناوە کوردییەکەی لە هەموویان نادیارترە. ئەم زنجیرەیە بۆ دیارکردنی ناوەکە هەیە. ناوی شۆرباکە نیسکێنەیە. هەمیشە هەر وا بووە.