نوشته‌هایی دربارهٔ تاریخ کرد
1586 مقاله به فارسی در دسترس است.
ابوالفدا (1273-1331)، جغرافی‌دان و تاریخ‌نگار کردِ ایوبی و حاکم حماه، «تقویم البلدان» در جغرافیا و «تاریخ مختصر بشر» را نوشت؛ دهانه‌ای در ماه به نام اوست.
خواندن مقاله صفی‌الدین اردبیلی (حدود 1252-1334)، عارف صوفی کردِ اردبیل، طریقت صفویه را بنیان نهاد که نوادگان او بعدها امپراتوری صفوی را تأسیس کردند و ایران را برای همیشه دگرگون ساختند.
خواندن مقاله فخرالدین اخلاطی (درگذشتهٔ 1260) دانشوری کرد از اخلاط در نزدیکی دریاچهٔ وان و از چهره‌های فکری مهم کردِ سدهٔ 13 در جزیرهٔ قرون وسطی بود.
خواندن مقاله آمادین قدیسی کرد و ایزدی در سدهٔ 13 بود که در آیین ایزدی به‌عنوان شفابخش، به‌ویژه برای بیماری‌های معده، تکریم می‌شود و نمایندهٔ سنت غنی چهره‌های مقدس کرد ایزدی است.
خواندن مقاله شیخ اوبکر قدیسی کرد و ایزدی در سدهٔ 13 بود که در آیین ایزدی گرامی داشته می‌شود؛ بخشی از سنت غنی چهره‌های مقدس ایزدی که ستون‌های معنوی فرهنگ کردی بوده‌اند.
خواندن مقاله شیخ مند، قدیس کرد و ایزدی و فرمانده نظامی ایوبی در سدهٔ 13، به‌سبب فرماندهی هنگ هکاریه در ارتش ایوبی، عنوان امیر کردها را از صلاح‌الدین دریافت کرد.
خواندن مقاله شمس‌الدین شهرزوری (درگذشته پس از 1288)، فیلسوف اشراقی کرد، نزهة‌الارواح را نوشت؛ جامع‌ترین تاریخ فلسفه به زبان عربیِ قرون وسطا.
خواندن مقاله خاتونا فخرا، بانوی مقدسِ کرد و ایزدیِ سدهٔ 13، در آیینِ ایزدی به‌عنوانِ حامیِ زنان، کودکان و زایمان تکریم می‌شود و زیارتگاهی در معبدِ مقدسِ لالش دارد.
خواندن مقاله حسام‌الدین چلبی (حدود 1225-1284)، عارف صوفی کرد و شاگرد مولانا، الهام‌بخش آفرینش مثنوی شد و در مقام پیشوای طریقت مولویه جانشین مولانا شد.
خواندن مقاله ابن‌حاجب، درگذشتهٔ 1249، نحوی و فقیهِ مالکیِ کرد، متن‌هایی تأثیرگذار در دستورِ زبانِ عربی و آثاری فقهی نوشت که به آموزشِ اسلامی در سراسرِ جهانِ سده‌های میانه شکل دادند.
خواندن مقاله ابن صلاح (1181-1245)، محدث کرد و شافعی‌مذهب از شهرزور در کردستان عراق، «مقدمه‌ای بر علم حدیث» را نوشت که متن بنیادی روش‌شناسی حدیث در اسلام است.
خواندن مقاله سیف‌الدین آمدی (1156-1233)، فقیهی از آمِد، دیاربکر، میان کلام و فقه اسلامی پیوند برقرار کرد و یکی از دانشمندان دوران ایوبی با گسترده‌ترین بلندپروازی‌های فکری بود.
خواندن مقاله ابن ازرق فارقی، حدودِ 1116-1176، تاریخ‌نگارِ کرد و کارگزارِ ارتقیان، «تاریخِ میافارقین و آمد» را نوشت؛ منبعی اساسی برای تاریخِ کردی و جزیرهٔ قرونِ وسطی.
خواندن مقاله فخرالنساء شهده البغدادیه (درگذشته در 1112)، محدثه، خوشنویس و دانشمندی کرد بود که مؤسسهٔ آموزشی مهمی در بغداد تأسیس کرد و لقب مایهٔ افتخار زنان گرفت.
خواندن مقاله علی حریری (حدود 1009-1079)، نخستین شاعر شناخته‌شده‌ای که به کردی کرمانجی نوشت، با شعر صوفیانه در ستایش عشق و کردستان، پیشگام سنت ادبی کلاسیک کردی شد.
خواندن مقاله شاه‌حسین، با دورهٔ فرمانرواییِ 1417-1424، آخرین اتابکِ بزرگِ کردِ هزاراسپیِ لرستان بود که در واپسین سال‌های دودمانی سه‌سده‌ای حکومت کرد، تا آنکه شاهرخ، فرمانروای تیموری، در 1424 به حکومتِ کردها پایان داد.
خواندن مقاله مظفرالدین افراسیاب دوم، با دورهٔ حکومت 1340-1355، اتابک کرد هزاراسپی لرستان، از ایذج، پایتخت کوهستانی دودمانش، در برابر حملهٔ آل مظفر دفاع کرد و فرمانروایی کردی را حفظ کرد.
خواندن مقاله یوسف‌شاه دوم (رکن‌الدین)، اتابک کردِ هزاراسپی در 1330-1340، با ضمیمه‌کردن شوشتر، هویزه و بصره قلمرو دودمان را گسترش داد و حکومت کردی را به عمق خوزستان و عراق رساند.
خواندن مقاله شمس‌الدین آلپ ارغون (حکومت: 1259-1274)، اتابک کردِ هزاراسپیِ لرستان، فرمانروایی خود را پس از ویرانی مغولان بازسازی کرد و با مهارت با سیادت ایلخانان تعامل داشت.
خواندن مقاله نصرت‌الدین، اتابک کردِ هزاراسپی لرستان با دورهٔ فرمانروایی 1252–1257، امارت زاگرس جنوبی را در یکی از خطرناک‌ترین دوره‌های گسترش مغول در جهان اسلام حفظ کرد.
خواندن مقاله عمادالدین بن هزاراسپ (حکومت: 1248-1251)، اتابک کردِ هزاراسپی لرستان، امارت کردی خاندانش را در سال‌های پرتلاطم آغاز فرمانروایی عالی مغولان حفظ کرد.
خواندن مقاله ملک هزاراسپ (دورهٔ حکومت: 1204-1248)، اتابک کردِ هزاراسپیِ لرستان، در برابر مغولان با خوارزمشاه متحد شد و نام خود را به دودمانی داد که سه سده دوام آورد.
خواندن مقاله ابوطاهر بن علی (دورهٔ فرمانروایی: 1115-1153) دودمان کردی هزاراسپی را در لرستان بنیان گذاشت و سه قرن حکومت بومی کردی را در سراسر کوه‌های زاگرس جنوبی برقرار کرد.
خواندن مقاله الناصر داوود، فرزند المعظم عیسی، مدت کوتاهی بر دمشق حکومت کرد و سپس به‌عنوان امیری دانشور از خاندان کرد ایوبی که در کشاکش سیاست دوام آورد، فرمانروایی کرک در شرق اردن را بر عهده گرفت.
خواندن مقاله