مهمد اوزون (۱۹۵۳–۲۰۰۷) اهل سیورک رمان‌نویس، مقاله‌نویس و مترجم بود. رمان‌های کرمانجی‌اش در سوئد صدای خاطره را به اندیشهٔ چندزبانه پیوند می‌داد.
از سیورک تا سوئد
اوزون در ۱۹۵۳ در سیورک به دنیا آمد. ناشر او زندان، کومال و مجلهٔ رزگاری را مستند می‌کند. [1] در مصاحبهٔ ۲۰۰۲ رفتن به سوئد را به ۱۹۷۷ تاریخ زد. کردی زبان کودکی، ترکی زبان مدرسه و سوئدی زبان فکری بعدی او بود. رمان‌ها را کردی می‌نوشت و در قالب‌های دیگر چندزبانه کار می‌کرد. [2]
کتاب‌ها و صداها
کتاب‌شناسی ناشر رمان‌ها را با Tu در ۱۹۸۵ آغاز می‌کند و مقاله و گزیده‌ها را هم دارد. [1] اوزون Hawara Dîcleyê را رمان صداها پیرامون راوی بیرو و تجربه‌های فراموش‌شده توصیف کرد. [2] بوخنسکا ضرب‌المثل، بیان فشرده و زمینهٔ اجتماعی اجرای دنگبێژ را در نثرش بررسی می‌کند. نقد سادگی و شخصیت‌ها و تلاش برای ساختن خوانندگان تازهٔ کردی نیز مطرح است. [3]
| سال | عنوان |
|---|---|
| 1985 | Tu |
| 1987 | Mirina Kalekî Rind |
| 1991 | Rojek ji Rojên Evdalê Zeynikê |
| 1995 | Bîra Qederê |
| 1998 | Ronî Mîna Evînê–Tarî Mîna Mirinê |
ترجمه و آزادی
سلیم تمو خواندن Evdalê Zeynikê در ۱۹۹۴ و ترجمه‌اش یازده سال بعد را به یاد می‌آورد؛ واژه‌نامه و ارجاع و گفت‌وگو با اوزون بخشی از کار بود. [4] بنیاد سگرشتدت قلم آزادی ۲۰۰۱ را برای ادبیات و آزادی بیان کردی به او داد. [5] آکادمی سوئد در ۲۰۰۲ هیئت‌ها و حضور در دادگاهش را ثبت کرد. [6]
بازگشت و یادبود
ناشر بازگشتش را ۲۰۰۶ و مرگ در دیاربکر را ۱۱ اکتبر ۲۰۰۷ می‌داند. [1] KHRP از او به‌عنوان حامی، عضو هیئت پشتیبانان و مدافع حقوق فرهنگی و زبانی یاد کرد. [7] یادمان و گور مکان‌های یادآوری عمومی‌اند؛ کتاب و مصاحبه و خاطرات مترجم مسیرهای شناخت کار ادبی او هستند.
منابع و مطالعه بیشتر
- Sel Yayıncılık, Mehmed Uzun; publisher’s biography and bibliography of novels, essays, anthologies and other works.
- Özge Gözke, Kürtçeyi Edebiyatla Yaşatmaya Çalışıyorum, Bianet, 18 April 2002; direct interview with Uzun about language, novels and readers.
- Joanna Bocheńska, From Dengbêj to Modern Writer, Iranian Studies 55/4 (2022), 899–927; oral performance, literary language and critical readings of Uzun and Mehmet Dicle.
- Selim Temo, Mehmed Uzun: Benim Yazarım, Gazete Duvar, 13 October 2021; revised republication of his February 2008 translator’s memoir.
- Stiftelsen Torgny Segerstedts Minne, Frihetspennan; official 2001 award citation for Mehmed Uzun.
- Swedish Academy, annual gathering of 2002; institutional account of delegations and attendance at Uzun’s proceedings.
- Kurdish Human Rights Project, KHRP Mourns Death of Mehmet Uzun (2007); contemporary tribute and his role as a patron.