Amadîn di kevneşopiya Êzidî de kesayetiyeke pîroz e ku bi şifayê û rêza Şemsanî ve girêdayî ye. Vegotina civakê û ziyaretgeha belgekirî ya Solagh delîlên diyarkirî didin.

Parçeyên rengîn û çirayên rûnê yên daliqandî di hundirê ziyaretgeha spîkirî ya Şêx Şems li Lalişê de
Ziyaretgeha Şêx Şems li Lalişê, Levi Clancy, 10ê Tebaxa 2018an; çarçoveya olî ya têkildar e, ne ziyaretgeha Amadîn a Solagh. Levi Clancy · Wikimedia Commons · CC0.

Kevneşopî û civak

Danasîna Yazdayê di rapora 2019an de Amadîn wek Xua’dan, kesê rastdar, ji rêza Şemsanî û kurê Şêx Şems tomar dike. Rêzgirtina bi şifayê û gelek cihên pêşkeşkirî belge dike. Ev kevneşopiya olî ye, ne dosyaya tedawiya bijîşkî. Allison komên mîrasî yên şêx û pîran û têkiliyên bi mirîdan re rave dike. Dîroka tevlihev a olê bi tenê şaxeke tesewifê nayê kurtkirin. [1] [2]

Veguhestina zanînê

Omarkhali malbat, mamoste, civîn, performansa devkî û guhertinên nivîs û koçê lêkolîn dike. Qewl, beyt û dua cureyên cuda ne. Kevneşopiyên herêmî dikarin cuda bin. Ev lêkolîn cihê belgeyên tunebûyî yên jidayikbûn, zaroktî an nexweşên Amadîn nagire; gotina ku peyv bi peyv tê îdîakirin çavkaniyeke diyarkirî dixwaze. [3]

Solagh û wêrankirin

Rapor ziyaretgehê li Solagh a Şingalê, Neynewa, destnîşan dike. Wêneya satelîtê ya 4ê Cotmeha 2013an avahiya gilover bi banê tûj û dîwarê hewşê nîşan dide. Di 18ê Mijdara 2015an de avahî nema û dîwar pir wêran bû. 14ê Cotmeha 2014an jî wek roja wêrankirina raporkirî tê dayîn. Roja ragihandî û navbera îspatkirî ya wêneyan delîlên cuda ne. [1]

Dîrok û sînor

Pêşgotina Baba Şêx girîngiya ziyaretgehan û nûavakirinê ji bo jiyana civakê diyar dike. Dosyaya Amadîn wêneyên 2012 û 2016–2018 dihewîne. Wendabûn di jenosîda DAIŞê de belge dike, ne rewşa 2026an. Rewşa nû ya avakirinê belgeya dîrokkirî dixwaze. Dîrokên rast ên jiyanê û karîyera bijîşkî ne îspatkirî ne; wêne Lalişê nîşan dide, ne Solagh. [1] [3] [4]

Çavkanî û xwendina zêdetir

  1. Seán Fobbe and colleagues, RASHID International, Yazda and EAMENA, Destroying the Soul of the Yazidis (August 2019), especially Baba Sheikh’s preface pp. 19–20 and “Amadin” pp. 72–75; repository includes the full report, DOI 10.5281/zenodo.3826126.
  2. Christine Allison, “Yazidis i. General”, Encyclopaedia Iranica (2004; updated 2017): religious history, social organisation and orally transmitted traditions. Historical overview; its population estimates are not current figures.
  3. Khanna Omarkhali, The Yezidi Religious Textual Tradition: From Oral to Written (Harrassowitz, 2017), introduction pp. 13–29 and contents, publisher’s sample hosted by the University of Göttingen; methods, local variation and transmission.
  4. Levi Clancy, interior of Sheikh Shems’s shrine at Lalish, 10 August 2018, via Wikimedia Commons; CC0 public-domain dedication.
  5. Further reading: Khanna Omarkhali, “On the Structure of the Yezidi Clan and Tribal System and its Terminology among the Yezidis of the Caucasus”, Journal of Kurdish Studies 6 (2008), pp. 104–119; DOI 10.2143/JKS.6.0.2038092. Publisher’s bibliographic record.