Xizmeta ayînê, xwarina parvekirî, stranên pîroz û veguhestina zanînê.

Çêkerê tembûrê bi kirasê keskê vekirî li atolyeyê radiweste; laşên darîn ên amûran li dîwaran û hacet li ser maseyê ne
Atolye li Kerend-e Gharb, parêzgeha Kirmanşahê, 2020. DTH-BD-NVT, CC BY-SA 4.0. Çêkirina amûran e, ne cema ayînî; navê mamoste nehatiye dayîn. © DTH-BD-NVT · 2020 · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons.

Civîn û erk

Cem ayîneke sereke ya Yarsanan e, ku Ehlê Heq û li Iraqê Kakaî jî tên gotin. Kreyenbroek mîraseke olî ya bi giranî devkî vedikole. [2] Hamzeh’ee rêber, nûner, xwîner û xizmetkar ji xeleka rûniştî cuda dike. Hejmara beşdaran bi jimartina berpirsan û ayîna tevlêbûnê ve girêdayî ye. Wekhevî erkên cuda ji holê ranake. [1]

Niyaz û deng

Xwarina pîrozkirî û av tên parvekirin. Hamzeh’ee behsa parên qurbanê li ser nanê dike, ji bo kesên derveyî xelekê jî. Heke muzîkjen an xwîner tune be, cem dikare bê muzîk jî were kirin. [1] Kreyenbroek solo û dengê komê bi tembûrê, çepik û hêdîbûna dawiyê vedibêje. Ew stranên kurt ji metnên dirêj cuda dike; Goranîya edebî girîng e lê ne tenê ziman e. [2] Veisi Hasar cûdahiya metnan û zehmetiya kanoneke dawî ya yekgirtî vedikole. [4]

Fêrbûn û çarçove

Hooshmandrad bi nozdeh salan xebata Guranê melodî, metn, beden, rêzik û têkiliya mamosteyan bi hev ve girêdide. Sina wa sina veguhestina kesane û bedenî rave dike. [3] Cema pêşîn a Xwedê û Heftan kosmolojiya pîroz e. [2] Vegotinên herêmî û berawirdên Elewiyan rêzikên yeksan ji bo hemûyan nînin. [1] [3]

Çavkanî û xwendina zêdetir

  1. M. Reza Fariborz Hamzeh’ee, Jam (Religious Ceremony), Encyclopaedia Iranica XIV/4 (2008), pp. 428–430, updated 2012; fieldwork on roles, offerings, participation and music.
  2. Philip G. Kreyenbroek, The Religious Textual Heritage of the Yārsān (Ahl-e Haqq), Oral Tradition 35/2 (2022), pp. 331–340; ritual, languages and textual categories.
  3. Partow Hooshmandrad, Religious Musical Knowledge and Modes of Transmission among the Kurdish Ahl-e Haqq of Gurān, Oral Tradition 35/2 (2022), pp. 341–362; fieldwork, embodied knowledge and sina wa sina.
  4. Rahman Veisi Hasar, Canonization and Sacred Text in the Yārsān Religion, Iranian Studies 57/1 (2024), pp. 47–72, DOI 10.1017/irn.2023.65; research abstract.
  5. DTH-BD-NVT, tanbur-maker’s workshop, Kerend-e Gharb, Kermanshah Province, 2020; own-work photograph, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons.