Sidiq Kemanger kî ye?
Sidiq Kemanger mamoste û çalakvanekî Kurd ê Îranê ye ku di 1967 de li parêzgeha Kurdistanê ji dayik bû û bû yek ji girtiyên siyasî yên herî demdirêj li Îranê. Di 2008 de ji ber çalakiya xwe ya perwerdeyî ya Kurdî cezayê mirinê wergirt; paşê ev ceza bû cezayê 28 salan zindanê. Ew di parastina perwerdeya bi zimanê Kurdî li Îranê de çalak bûbû û endamê çend rêxistinên çandî û siyasî yên Kurdî bû.
Dosyeya wî bala navneteweyî ya berbiçav ji rêxistinên mafên mirovan kişand — di nav de Amnesty International ku ew wek girtiyekî wijdanî bi nav kir — û ji civakên siyasî yên Kurd li cîhanê. Zindankirina wî ji ber fêrkirin û parastina perwerdeya bi zimanê Kurdî yek ji eşkeretirîn nîşaneyên dijminahiya dewleta Îranê li dijî mafên çandî yên Kurdan temsîl dike.
Dosyeya wî bû semboleke berdêla mirovî ya tepisandina çanda Kurdî — mamosteyek ku tenê ji ber xwestina fêrkirin û parastina çanda Kurdî bi dehsalan hate zindankirin.
Xalên Sereke
• Di 1967 de li parêzgeha Kurdistanê ya Îranê ji dayik bû.
• Mamosteyê Kurd ku di 2008 de ji ber çalakiya perwerdeyî ya Kurdî cezayê mirinê wergirt; paşê ceza bû 28 salan zindanê.
• Yek ji girtiyên siyasî yên herî demdirêj li Îranê ye; girtiyê wijdanî yê naskirî ji aliyê Amnesty International ve ye.
• Semboleke berdêla mirovî ya tepisandina çanda Kurdî li Îranê ye.
Agahiyên Kurt
Naverok
Jiyana destpêkê
Di 1967 de li parêzgeha Kurdistanê ya Îranê ji dayik bû. Ew bû mamoste û di rêxistinên çandî û perwerdeyî yên Kurdî de çalak bû. Li welatek ku Kurdî bi fermî wek zimanê perwerdeyê nayê naskirin, perwerdeya bi zimanê Kurdî diparast.
Çarçoveya Dîrokî
Îran destûrê nade perwerdeya bi zimanê Kurdî — Kurdî zimanekî fermî nîne û xwendina dibistanê ya bi Kurdî neqanûnî ye. Çalakvanên çandî yên mafên zimanî yên Kurdan diparêzin di bin qanûnên ku vê parastinê wek gefeke ewlehiya neteweyî an yekparçeyiya axê dibînin de rastî zindankirinê tên.
Destkeft
Sembola mafên perwerdeyî yên Kurdan
Zindankirina Sidiq Kemanger ji ber çalakiya perwerdeyî ya Kurdî ew kiriye yek ji sembolên herî naskirî li asta navneteweyî yên tepisandina mafên çandî yên Kurdan li Îranê. Nasandina wî wek girtiyekî wijdanî ji aliyê Amnesty International ve dosyeya wî xiste ber çavê cîhanê.
Amadebûna wî ya qebûlkirina zindankirinê li şûna terikandina parastina perwerdeya bi zimanê Kurdî awayekî wêrekiya exlaqî temsîl dike ku ew kiriye çavkaniyeke îlhama parêzvanên mafên çandî yên Kurdan li cîhanê.
Rêzeya demî
Nîqaş
Nasnameya wî ya Kurdî û zindankirina wî ji ber parastina çandê hatine piştrastkirin û ji aliyê rêxistinên mafên mirovan ve li asta navneteweyî hatine belgekirin.
Mîras
Sidiq Kemanger semboleke berdêla mirovî ya tepisandina çanda Kurdî ye — mamosteyek ku dixwest bi Kurdî perwerde bike û ji ber wê bi dehsalan di zindanê de ma. Dosyeya wî xalek referansê di parastina navneteweyî ya mafên mirovan ji bo mafên çandî yên Kurdan li Îranê de ye.
Têkilî
Îzzedîn Huseynî — rêberê olî yê Kurd ê Îranê ku ew jî li dijî Komara Îslamî derket
Ehmed Muftîzade — girtiyê siyasî yê Kurd ê Îranê ji nifşa berê
Emîr Hesenpûr — zanyarê ku tepisandina mafên zimanî yên Kurdan belge kir
Pirsên pir tên pirsîn
Sidiq Kemanger kî ye?
Sidiq Kemanger (jidayikbûyî 1967) mamosteyekî Kurd ê Îranê ji parêzgeha Kurdistanê ye ku di 2008 de ji ber çalakiya perwerdeyî ya Kurdî cezayê mirinê wergirt. Cezaya wî paşê bû 28 salan zindanê û ev yek ew kir yek ji girtiyên siyasî yên herî demdirêj li Îranê.
Sidiq Kemanger Kurd bû?
Erê. Ew ji parêzgeha Kurdistanê ya Îranê bû û bi taybetî ji ber parastina mafên çandî û perwerdeyî yên Kurdan hate zindankirin.
Çima hate zindankirin?
Ji ber endamtiya xwe di rêxistinên çandî û siyasî yên Kurdî de û parastina perwerdeya bi zimanê Kurdî li Îranê hate zindankirin. Dewleta Îranê ev parastina çandî wek gefeke ewlehiyê dît.
Çavkanî
Beşdarên Wikipedia. 'Sediq Kamangar.' Wikipedia. Di 2025 de hatiye dîtin.