Destpêk
Şexad kesayetiya xerab a sereke ya mirina Rustem e, kesayetiya tarî ya ku hesûdî û xiyaneta wê hilweşîna lehengê herî bi hêz ê Şahnameyê anî. Ew birayê Rustem ê ji bav bû, ji Malbata Zal hatibû dinyayê lê bi dilekî hesûd hatibû nifirandin. Şexad komplo kir ku lehengê ku hemû şikûha ku wî bi xwe dixwest bidest xistibû hilweşîne; bi xiyaneta xwe li cihê ku ti dijmin di şerê eşkere de nedikarî bigihêje serket.
Çîroka Şexad yek ji çîrokên tevahiya destanê yên herî tarî û dilêş e; dibêje ku Rustemê têknebir, ku di temenekî dirêj ê lehengiyê de li ser her dijmin û cinawerî serketibû, ne di şerekî şikûhdar de, lê bi xiyaneta birayê xwe bi dawî hat. Şexad digel Padîşahê Kabûlê xefikeke mirinê çêkir, çaleke veşartî ya tijî rimên jehrkirî, ku Rustemê bêhay û hespê wî yê dilsoz Rexş tê de bikevin. Lê di mirinê de jî lehengê mezin bi tevahî têk neçû; bi hêza xwe ya dawî tola xwe ji birayê xayîn ê ku ew hilweşandibû hilda.
Mîna hemû kesayetiyên Pirtûka Padîşahan, Şexad beşek ji mîrata destanî ya hevpar a gelên Îranî ye, kevneşopiyeke ku Kurd bi Faris, Lur û yên din ên cîhana Îranî re parve dikin. Nasîna Şexad nasîna yek ji kesayetiyên herî tarî yên destanê û yek ji beşên wê yên herî trajîk e, xiyaneta ku lehengê herî mezin xist xwarê. Navê wî hetahetayî bi xiyanet û hesûdiyê ve girêdayî ye, birayê ku hesûdiya wî nedikarî şikûha kesekî din qebûl bike û kiryara wî ya tarî di Şahnameyê de dawiya serdemeke lehengiyê nîşan da.
Naverok
Şexad Kî Ye?
Şexad, ku Şoxad jî tê nivîsîn, kesayetiyeke Şahnameyê ye, birayê lehengê mezin Rustem ê ji bav û amûra mirina wî. Ew kurê Zal, serwerê Malbata Nerîman û bavê Rustem, bû, ji jineke bi maqamê kêmtir hatibû dinyayê; ji ber vê yekê birayê pehlewanê herî bi hêz ê Îranê ê ji bav bû. Lê dema Rustem şikûha malbata xwe û lehengê herî mezin ê serdemê bû, hesûdiya maqamê bilind ê birayê wî Şexad dixwar; di dawiyê de fersend dît ku bedniyetiya xwe pêk bîne. Bi Padîşahê Kabûlê re komplo kir û mirina Rustem a bi xiyanet di çaleke rimên jehrkirî de çêkir, lê lehengê ku li ber mirinê bû di bersivê de ew kuşt. Şexad wek xayînê Rustem tê bîranîn, birayê hesûd ê ku xiyaneta wî hilweşîna lehengê herî mezin ê Şahnameyê anî.
Birayekî Ku Hesûdî Ew Dixwe
Reha xiyaneta Şexad, wek destan wê nîşan dide, hesûdî bû: hesûdiyeke ku ew dixwar ji birayê wî Rustem, ku Şexad nedikarî navdariya wî ya mezin û maqamê wî yê bilind qebûl bike. Şexad ji heman malbata birûmet, neseba Zal û Sam ê bi hêz, hatibû dinyayê lê maqamê wî kêmtir bû. Hemû jiyana xwe di bin siya şikûha bêhempa ya birayê xwe de jiya û ev sî hêrseke tal di wî de çêkir.
Destan Şexad wek zilamekî bi hesûdiyê jehrbûyî nîşan dide ku dinihêre Rustem hemû rûmet, şikûh û heza ku wî bi xwe dixwest lê tu carî bidest nexistibû werdigire. Dema Rustem parêzvanê Îranê û lehengê herî mezin ê serdemê bû û bi her serkeftineke nû navê wî li welêt deng vedida, Şexad tenê maqamekî biçûk û nenas hebû. Her nûçeya şikûha dawî ya birayê wî hêrsa wî zêde dikir heta bû kineke mirinê. Di vê wêneya hesûdiya ku mirov dixwe de Şahname yek ji hestên mirovan ên herî tarî lêkolîn dike, hesûdiya ku nikare mezinahiya kesekî din qebûl bike û dipije heta bibe xwesteka hilweşandinê. Hesûdiya Şexad tovê tevahiya trajediyê ye, xerabûna hundirî ya ku wî amade dike xiyanetê li birayê xwe û lehengê herî mezin ê gelê xwe bike. Destan di wî de nîşan dide ku hesûdî, dema tê berdan da ku dipije, dikare zilamekî bike xayîn û kujer, û hilweşîna lehengê herî bi hêz jî dikare ne ji dijminekî, lê ji dilê jehrbûyî yê kesekî ji xwîna wî bi xwe bê.
Xalên Sereke
Şexad di Şahnameyê de birayê Rustem ê ji bav û sedema mirina wî ye.
Ew kurê Zal bû, ji jineke bi maqamê kêmtir hatibû dinyayê û hesûdiya Rustem ew dixwar.
Bi Padîşahê Kabûlê re komplo kir da ku mirina Rustem çêbike.
Rustem bi xapandin xist çaleke veşartî ya tijî rimên jehrkirî.
Rustemê ku li ber mirinê bû berî mirina xwe Şexad bi tîreke dawî kuşt.
Ew beşek ji mîrata destanî ya hevpar a Îranî ye ku Kurd bi yên din re parve dikin.
Agahiyên Kurt
Nav: Şexad (Şoxad jî)
Rol: Xayînê Rustem di Şahnameyê de
Bav: Zal, ji Malbata Nerîman
Têkiliya bi Rustem re: Birayê ji bav, ji jineke bi maqamê kêmtir
Hevalbend: Padîşahê Kabûlê
Sedema kiryarê: Hesûdiya şikûh û maqamê Rustem
Plana wî: Çaleke veşartî ya tijî rimên jehrkirî
Qurbanî: Rustem, hespê wî Rexş û birayê wî Zeware
Dawiya wî: Bi tîra dawî ya Rustemê li ber mirinê hat kuştin
Mîrat: Kevneşopiya destanî ya hevpar a Îranî
Komploya Digel Kabûlê
Hesûdiya Şexad di hevalbendiya bi Padîşahê Kabûlê re fersenda xwe dît. Li gor destanê Şexad bi dîwana Kabûlê ve girêdayî bû; li wir, dûrî keleha mezin a Rustem li Sîstanê, wî û Padîşahê Kabûlê bi hev re komploya xwe li dijî leheng ava kirin. Her duyan planeke xayînane çêkirin da ku Rustem bimire, ne bi dijberiyeke eşkere ku ti kes nikarî hêvî bike li dijî pehlewanê têknebir serkeve, lê bi dizî û fêlbaziyê.
Komplo bi baldariyeke mirinê hat amadekirin. Şexad dê Rustem bi xapandin bikişîne Kabûlê, bi girêdanên biratiyê û dîmena mêvanperweriyê, da ku lehengê bêhay ku nikarî bi hêsanî xiyaneta birayê xwe bawer bike bê tevahiya parêzvanên xwe bê. Li wir xefikeke mirinê hat amadekirin: rêzek çalên kûr li ser rêya ku Rustem û hespê wî dê derbas bibin hatin kolandin, binên wan bi rim û tîxên tûj û jehrkirî hatin tijîkirin û paşê hatin veşartin da ku ti çav wan nebîne. Tevahiya planê bi pêbaweriya Rustem, nebûna wî ya birûmet a gumanê ji xiyaneta kesên ji xwîna xwe û veşartina bi baldarî ya çalên mirinê ve girêdayî bû. Di vê komploya Şexad û Padîşahê Kabûlê de destan xiyanetê bi awayê wê yê herî hesabkirî û sar nîşan dide, plankirina mirina lehengekî mezin bi xapandin û xefikeke veşartî, ji ber ku ti hêzeke bi rûmet nikarî wî xwar bixe. Ew yek ji planên herî tarî yên tevahiya Şahnameyê ye, û ji ber ku birayê leheng bi xwe ew çêkiriye hîn tirsnaktir e.
Çala Riman
Xefik wek Şexad plan kiribû xebitî. Birayê wî Rustem bi xapandin kişand Kabûlê û bi hemû nîşanên germî û mêvanperweriyê hate pêşwazîkirin. Di dawiyê de Rustem hate derxistin; dema siwar bû ew û hespê wî yê dilsoz Rexş rastî çalên veşartî hatin. Hespê mezin xeter hîs kir û dudil bû, lê xefik pir baş hatibû amadekirin; hesp û siwar bi hev re ketin çaleke tijî rimên tûj û jehrkirî. Bi vî awayî lehengê Îranê yê herî bi hêz, ku ji her xeteriya jiyaneke dirêj a lehengiyê xilas bibû, di dawiyê de bi xiyaneta birayê xwe ket, digel Rexşê xwe yê hezkirî di çala mirinê de bi birînên ku dê ew bikujin.
Ketina çala riman yek ji demên herî xemgîn ên tevahiya Şahnameyê ye, wêneya tirsnak a lehengê herî mezin, ku di şerê eşkere de têknebir bû, lê xefikeke veşartî û xiyaneta kesekî ji xwîna wî ew hilweşandin. Digel wî hespê wî yê dilsoz Rexş, hevalê hemû kiryarên wî, jî mir û di trajediya firehtir de birayê wî Zeware jî bi xiyaneta Şexad hate kuştin. Rustem li ser dêw, cinawer û şervanên herî bi hêz serketibû; lê ku dawiya wî ne di şerekî şikûhdar de, lê di çaleke veşartî de, bi xiyaneta birayê xwe, hat, xem û taliyeke taybet dide mirina wî. Destan ji vê dawiya tarî û xemgîn nareve, lê wê bi tevahiya trajediya wê pêşkêş dike: hilweşîna leheng bi xiyanetê, li şûna şerekî birûmet, dawiyeke tarî ya jiyaneke xwedî şikûheke bêhempa. Çala riman yek ji wêneyên mezin û tirsnak ên Pirtûka Padîşahan e.
Tolhildana Dawî ya Rustem
Lê di mirina xwe de jî Rustem ê mezin bi tevahî têk neçû û destan kiryareke dawî ya tolhildanê li dijî birayê ku ew hilweşandibû dide wî. Lehengê ku li binê çalê bi birînên mirinê birîndar bû û dizanî dawiya wî nêzîk e biryar da tola xwe ji Şexad hilde. Bi fêlekê ji birayê xwe yê xayîn kevana xwe û du tîr xwest, da ku, wek wî got, dema li ber mirinê ye xwe ji her heywanekî kovî biparêze.
Şexad, belkî difikirî ku daxwaza zilamekî li ber mirinê bêzirar e an nikarî xwesteka dawî ya birayê xwe red bike, kevan û tîr anîn. Lê bi girtina wan ji aliyê Rustem ve, Şexad bi tirseke ji nişka ve hat girtin, reviya û hewl da li pişt qurmê dareke mezin xwe veşêre. Rustemê ku li ber mirinê bû bi hêza xwe ya lawazbûyî ya dawî kevan kişand û tîrek bi hêzeke ew qas mezin berda ku bi tevahî di nav qurmê darê re derbas bû û Şexad li aliyê din lêda, li cihê veşartina wî birayê xayîn bi darê ve girê da û kuşt. Bi vî awayî Şexad bi destê heman birayê ku wî xiyanet lê kiribû mir, bi tîra dawî ya Rustemê li ber mirinê hate kuştin. Ev kiryara dawî ya tolhildanê, lehengê li ber mirinê hêza xwe ya kêm dimîne ji bo avêtina tîreke dawî û mirinbar dicivîne, qaseke dadweriya tarî dide trajediyê: xayîn ji qurbanîya xwe zêdetir najî, lê qurbanî di mirina xwe de jî wî dikuje. Ew dawiyeke guncaw û bîranîndar a çîroka tarî ye, Şexadê xayîn ji aliyê lehengê ku wî hilweşandibû ve hat hilweşandin, berî ku Rustem bi xwe nefesa dawî bide.
Hildana Tola Rustem
Mirina Rustem bi xiyaneta Şexad bê tolhildan nema; leheng kurek li dû xwe hişt ku doza tolhildanê girt ser xwe. Feramerz, kurê mêrxas ê Rustem û mîratgirê şikûha neseba wî ya lehengî, dema ku ji kuştina xayînane ya bavê xwe haydar bû leşkerek civand û ber bi Kabûlê ve meşiya da ku tola lehengê mezin hilde.
Di sefera tolhildanê de Feramerz êrîşî Kabûlê kir û tola mirina bavê xwe hilda, Padîşahê Kabûlê û kesên ku di xiyaneta Rustem xistibû xwarê de beşdar bûn ceza kirin. Bi vî awayî xiyaneta Şexad, tevî ku di hilweşandina lehengê herî mezin de serket, bi tolhildana kurê Rustem hat bersivdan û xiyanet bê ceza nema. Hildana tola Rustem ji aliyê Feramerz ve paşhatina çîroka tarî ya Şexad e, vegerandina qaseke dadweriyê piştî neheqiyeke mezin û birina doza malbata Rustem ber bi nifşê din ve. Lê tevî hemû tolhildanê lehengê herî mezin çûbû û mirina wî derbasbûna serdemekê nîşan da. Xema windakirina wî ji bavê wî yê pîr Zal li Zabulistanê re hate birin. Şahname hilweşîna Rustemê bi hêz ê bi xiyaneta birayê xwe hatî kuştin wek yek ji trajediyên mezin ên serdema lehengiyê şîn dike, tevî ku kurê wî tola mirina wî hilda.
Sembolîzm û Wate
Şexad berî her tiştî hêza hilweşîner a hesûdiyê û tirsnakiya xiyanetê li kesên xwe tîne ziman. Bi hesûdiya ku wî dixwar ji şikûha birayê xwe, ku dipijiya heta bû xwesteka hilweşandinê, ew lêkolîna mezin a destanê ya hesûdiyê ye, hesta tarî ya ku nikare mezinahiya kesekî din qebûl bike û mirov xerab dike heta bibe xayîn û kujer. Xiyaneta wî li birayê xwe û lehengê herî mezin ê gelê xwe wî dike sembola xiyanetê ya herî tirsnak, binpêkirina girêdanên xwîn û dilsoziyê yên herî kûr.
Çîroka Şexad herwiha hesta destanê ya derbarê lawazbûna trajîk a lehengê herî mezin jî tîne ziman, û rastiya tal ku kesê herî bi hêz dikare ne bi dijminekî hêja, lê bi xiyaneta hundirî bê xwarxistin. Rustemê têknebir ê li ser her dijmin û cinawerî serketî di dawiyê de bi hesûdiya birayê xwe dikeve; ev yek wateyeke kûr û tarî dide çîrokê: ti hêz, her çiqas mezin be, li hember xiyanetê ewle nîne, û xeteriya herî mirinbar dikare ne ji derve, lê ji malbata mirov bi xwe bê. Di vê de mirina Rustem bi xiyaneta Şexad giraniyeke trajîk hildigire ku di tevahiya destanê de deng vedide û dawiya serdema mezin a lehengan nîşan dide. Di kuştina Şexad ji aliyê Rustemê li ber mirinê ve û tolhildana Feramerz a paşê de destan qaseke dadweriyê piştrast dike, xayîn hat cezakirin û neheqiya mezin hat bersivdan, heta di nav xema hilweşîna leheng de jî. Ji ber vê yekê Şexad mijarên tarî yên hesûdî, xiyanet û lawazbûna trajîk a mezinahiyê tîne ziman ku hêza berdewam û tarî didin mirina Rustem.
Şexad û Kurd
Şexad, mîna hemû kesayetiyên Şahnameyê, beşek ji mîrata destanî û mîtolojîk a hevpar a gelên Îranî ye, kevneşopiyeke ku Kurd bi Faris, Lur û yên din ên cîhana Îranî re parve dikin. Destana mezin a Firdewsî, bi leheng, kesayetiyên xerab û çîrokên xwe yên trajîk, mîrata hevpar a van gelan e; ew kevneşopiya mîtolojîk a kevn a Îranî ya ku destan jê derketiye parve dikin. Bi rastgoî û rastî divê Şexad û çîroka mirina Rustem wek beşek ji vê mîrata hevpar bên nasîn, li şûna mijarên tenê Kurdî.
Ji bo Kurdan, wek gelekî Îranî, kesayetî û çîrokên Şahnameyê beşek ji cîhana firehtir a çandî û mîtolojîk a ku ew jê ne ne, û destan di mîrata fireh a Îranî ya ku Kurd parve dikin de cih digire. Çîroka mirina Rustem ê ku birayê wî yê hesûd Şexad xiyanet lê kir beşek ji xezîneya hevpar a kevneşopiya destanî ya Îranî ye, ku li seranserê welatên Îranî wek yek ji çîrokên mezin û xemgîn ên serdema lehengiyê tê nasîn û hêjakirin. Ji ber vê yekê dema em Şexad pêşkêş dikin em ne kesayetiyeke bi taybetî Kurdî, lê yek ji kesayetiyên tarî yên destana Îranî ya hevpar pêşkêş dikin, xayînê ku xiyaneta wî lehengê herî mezin xist xwarê, aîdî mîrata ku Kurd bi gelên din ên cîhana Îranî re parve dikin. Ev çarçoveya rastgo Şexad û çîroka mirina Rustem bi rastî di nav kevneşopiya fireh û dewlemend a destana Îranî de cih dide ku Kurd, wek gelekî Îranî, digel cîranên xwe mîratgirên wê ne.
Nîqaş û Têgihiştinên Şaş
Gelo Şexad kesayetiyeke bi taybetî Kurdî ye? Na; girîng e ku mirov li ser vê xalê zelal û rastgo be. Şexad kesayetiyeke Şahnameya Farisî ye û beşek ji mîrata destanî ya hevpar a gelên Îranî ye, kevneşopiyek ku Kurd bi Faris, Lur û yên din ên cîhana Îranî re parve dikin, li şûna kesayetiyeke tenê Kurdî. Wek gelekî Îranî Kurd beşdarê vê mîrata fireh a Îranî ne; kesayetî û çîrokên destanê, di nav de çîroka tarî ya Şexad û mirina Rustem, beşek ji kevneşopiya hevpar a Îranî ne. Daxwazkirina Şexad wek bi taybetî Kurdî ne rast e; ew li şûna wê aîdî destana Îranî ya hevpar e ku Kurd digel cîranên xwe mîratgirên wê ne.
Çima Şexad li cihê ku ti dijmin nikarî serkeve serket? Ev beşek ji wateya çîrokê ye. Rustem di şerê eşkere de têknebir bû; li ser her dijmin, cinawer û heta Îsfendiyar ê bi hêz serketibû, ji ber vê yekê ti hêzeke bi rûmet nikarî wî xwar bixe. Şexad tam ji ber ku di şerê eşkere de bi Rustem re rû bi rû nebû serket. Li şûna wê serî li xiyanetê da, ji girêdanên biratiyê û nebûna birûmet a Rustem a gumanê ji xiyaneta kesên ji xwîna xwe sûd wergirt û xefikeke veşartî çêkir. Ji ber vê yekê çîrok li ser berevajîbûna tal e ku lehengê herî mezin, ku ti dijminekî hêja nikare têk bibe, tenê bi xiyaneta ji hundirê malbata xwe dikare bê xwarxistin. Ev di wateya trajîk a mirina wî de navendî ye.
Gelo çîroka Şexad dîrokî ye? Mîna çîrokên din ên serdema lehengiyê ya Şahnameyê, çîroka Şexad û mirina Rustem aîdî cîhana destan û efsaneyê ye, li şûna dîroka belgedar. Rustem û malbata wî û çîroka xiyanet û mirina wî beşek ji kevneşopiya efsaneyî ya Îranê ne. Di nav sedsalên veguhastina devkî û edebî de şikl girtine û Firdewsî şiklê wan ê klasîk daye wan. Tevî ku kevneşopiya destanî dikare dengvedanên dûr ên bîra kevn biparêze, herî baş e Şexad û mirina Rustem wek aîdî cîhana efsane û destanê bên nasîn, çîrokeke mezin û trajîk a serdema lehengiyê, li şûna tomara bûyerên dîrokî yên bi wateya herfî. Girîngiya wê di hêza wê wek çîroka hesûdî, xiyanet û hilweşîna lehengekî de ye, ne di daxwazeke dîrokê de.
Mijarên Têkildar
Rustem: lehengê herî mezin ê Şahnameyê ku bi xiyaneta Şexad hate kuştin
Şahname: Pirtûka Padîşahan a Farisî, destana mezin a Îranê
Zal: bavê Rustem û Şexad, serwerê Malbata Nerîman
Feramerz: kurê Rustem ê ku tola mirina bavê xwe hilda
Suhrab: kurê Rustem ê ku di trajediyeke din de bavê wî bi xwe ew kuşt
Sam: bavkalê bi hêz ê Malbata Nerîman
Îsfendiyar: lehengê mezin ê ku Rustem di çîrokeke din a trajîk de bi wî re şer kir
Sîmurgh: çûka ecêb, parêzvana malbata Rustem
Pirsên Pir Tên Pirsîn
Şexad di Şahnameyê de kî ye?
Şexad, ku Şoxad jî tê nivîsîn, di Şahnameyê de birayê lehengê mezin Rustem ê ji bav û amûra mirina wî ye. Ew kurê Zal, serwerê Malbata Nerîman, bû; ji jineke bi maqamê kêmtir hatibû dinyayê û ji ber vê yekê birayê pehlewanê herî bi hêz ê Îranê ê ji bav bû. Hesûdiya şikûha Rustem ew dixwar û bi Padîşahê Kabûlê re komplo kir da ku mirina leheng di çaleke rimên jehrkirî de çêbike, lê Rustemê li ber mirinê di bersivê de ew kuşt. Ew wek xayînê Rustem tê bîranîn.
Şexad çawa mirina Rustem anî?
Şexad digel Padîşahê Kabûlê xefikeke xayînane çêkir. Di bin dîmena biratî û mêvanperweriyê de Rustem bi xapandin kişand Kabûlê; di heman demê de li ser rê çalên kûr hatin kolandin, binên wan bi rimên tûj û jehrkirî hatin tijîkirin û paşê hatin veşartin. Dema Rustem bi siwarî derket ew û hespê wî yê dilsoz Rexş ketin çala veşartî û bi birînên mirinê birîndar bûn. Bi vî awayî lehengê têknebir ê ku ti dijmin nikarî di şerê eşkere de têk bibe bi xiyaneta birayê xwe û xefikeke veşartî ket.
Şexad çawa mir?
Rustem tevî birînên mirinê yên di çalê de tola xwe hilda. Bi fêlekê ji Şexad kevana xwe û du tîr xwest û got ku dema li ber mirinê ye dixwaze xwe ji heywanên kovî biparêze. Şexad wan anîn, lê bi girtina kevanê ji aliyê Rustem ve Şexad reviya û li pişt qurmê dareke mezin xwe veşart. Rustem bi hêza xwe ya dawî tîrek berda ku bi tevahî di nav darê re derbas bû û Şexad li aliyê din kuşt. Bi vî awayî heman birayê ku xayîn hilweşandibû ew kuşt.
Çima Şexad hesûdiya Rustem dikir?
Şexad ji heman malbata birûmet a Rustem, neseba Zal û Sam, hatibû dinyayê, lê maqamê wî kêmtir bû û hemû jiyana xwe di bin siya şikûha bêhempa ya birayê xwe de jiya. Dema Rustem parêzvanê Îranê û lehengê herî mezin ê serdemê bû, Şexad tenê maqamekî biçûk û nenas hebû. Her nûçeya serkeftinên birayê wî hêrsa wî zêde dikir heta bû kineke mirinê. Destan wî wek zilamekî bi hesûdiyê jehrbûyî nîşan dide ku nedikarî mezinahiya kesekî din qebûl bike.
Gelo tola mirina Rustem hat hildan?
Erê. Kurê Rustem Feramerz, mîratgirê neseba wî ya lehengî, dema ku ji kuştina xayînane ya bavê xwe haydar bû leşkerek civand û ber bi Kabûlê ve meşiya da ku tola wî hilde. Padîşahê Kabûlê û kesên ku di xiyanetê de beşdar bûn ceza kirin. Bi vî awayî xiyaneta Şexad, tevî ku lehengê herî mezin hilweşand, bi tolhildana kurê Rustem hat bersivdan û xiyanet bê ceza nema, tevî ku Rustemê bi hêz çûbû û mirina wî derbasbûna serdemekê nîşan da.
Gelo Şexad kesayetiyeke Kurdî ye?
Şexad kesayetiyeke Şahnameya Farisî ye û beşek ji mîrata destanî ya hevpar a gelên Îranî ye, kevneşopiyek ku Kurd bi Faris, Lur û yên din ên cîhana Îranî re parve dikin, li şûna kesayetiyeke tenê Kurdî. Wek gelekî Îranî Kurd beşdarê vê mîrata fireh a Îranî ne; kesayetî û çîrokên destanê, di nav de çîroka Şexad û mirina Rustem, beşek ji kevneşopiya hevpar a Îranî ne ku Kurd digel cîranên xwe mîratgirên wê ne.
Çavkanî û Xwendina Zêdetir
Şahname (Pirtûka Padîşahan a Farisî) - Humanities LibreTexts
Rustem: Lehengê Efsaneyî yê Şahnameyê - Mythoholics