Tahir Elçi kî ye?
Tahir Elçi parêzer û parêzvanekî mafên mirovan ê Kurd bû ku di 1966 de li Cizîrê ji dayik bû — bajarê ku helbestvanê klasîk Melayê Cizîrî û siyasetmedar Şerafettin Elçi jî jê derketibûn. Wek serokê Baroya Amedê kar kir û yek ji kesayetên qanûnî yên Kurd ên herî berbiçav li Tirkiyeyê bû. Di 28 Mijdara 2015 de li Amedê, dema daxuyaniyeke çapemeniyê ji bo parastina Minareya Çarpê ya dîrokî dida û gulebaran di nav polîs û çekdarên PKKê de dest pê kir, bi gule hate kuştin.
Mirina wî, ku li ser vîdyoyê hate tomarkirin û li seranserê cîhanê hate weşandin, di kêliyekê de hat ku ew bi rastî aşitî û parastina mîrata çandî dixwest. Îronî û trajediya vê yekê — kesek ku jiyana xwe ji bo parastina qanûnî ya mafan veqetandibû, dema daxuyaniyeke li ser parastina bîrdariyeke dîrokî dida hate kuştin — mirina wî kir semboleke bi hêz a rewşa Kurdan li Tirkiyeyê.
Di 2013 de li asta navneteweyî hate naskirin dema ji ber gotina li televîzyonê ku PKK rêxistineke terorîst nîne hate darizandin. Ev daxuyaniyê bû sedema darizandina wî di bin qanûnên dijî terorê yên Tirkiyeyê de û nerazîbûna navneteweyî ya rêxistinên mafên mirovan derxist holê.
Xalên Sereke
• Di 1966 de li Cizîrê ji dayik bû; parêzerê mafên mirovan û serokê Baroya Amedê bû.
• Di 2013 de ji ber gotina li televîzyonê ku PKK rêxistineke terorîst nîne hate darizandin.
• Di 28 Mijdara 2015 de li Amedê, di dema daxuyaniyeke çapemeniyê li ser mîrata çandî de, bi gule hate kuştin.
• Mirina wî, ku li ser vîdyoyê hate tomarkirin, Tirkiye û civaka navneteweyî hejand.
• Semboleke parastina qanûnî ya mafên Kurdan û berdêla gotina rastiyê li Tirkiyeyê ye.
Agahiyên Kurt
Naverok
Jiyana destpêkê
Di 1966 de li Cizîrê ji dayik bû — bajarê dîrokî yê Kurdî li ser Dîcleyê. Wî karê parêzeriyê kir û bû serokê Baroya Amedê, yek ji girîngtirîn saziyên qanûnî li başûrrojhilatê Tirkiyeyê. Parastina mafên Kurdan ji aliyê wî ve bi rêyên qanûnî ew kir kesayeteke berbiçav.
Çarçoveya Dîrokî
Derdora qanûnî ya Tirkiyeyê ji bo parastina mafên Kurdan pir dijminane bûye. Parêzerên ku girtiyên siyasî yên Kurd diparêzin an helwestên siyasî yên Kurdî derdibirin rastî darizandin, tacîz û tundiyê hatine. Tahir Elçi bi amûrên qanûnî, li şûna siyasî an leşkerî, di vê derdorê de kar kir; vê yekê mirina wî hê jî hejîner kir.
Destkeft
Parastina qanûnî ya mafên mirovan ên Kurdan
Karê Tahir Elçi wek parêzerê mafên mirovan û serokê baroyê ji bo parastina mafên Kurdan bi rêyên qanûnî hatibû veqetandin — parastina girtiyên siyasî, derketina li dijî qanûnên cudakar û axaftina aşkere li ser mafên qanûnî yên Kurdan bi awayên ku kesên din jê ditirsiyan.
Darizandina wî ya 2013 ji ber daxuyaniya li ser PKKê bala navneteweyî û şermezarkirina ji aliyê derdorên mafên mirovan ve kişand; ew kir kesayeteke naskirî li asta navneteweyî.
Rêzeya demî
Nîqaş
Li ser şertên mirina wî — rêza teqez a bûyeran û kê gule reşand — lêpirsîn hatine kirin, lê hê jî nakokî li ser wan heye. Ya ku li ser wê nakokî tune ev e ku di dema daxuyaniyeke çapemeniyê de, di rewşeke gulebarana di nav du aliyan de, hate kuştin.
Mîras
Tahir Elçi semboleke parastina mafên qanûnî yên Kurdan li Tirkiyeyê ye — parêzerek ku qanûn wek çeka xwe bi kar anî û ji ber wê hate kuştin. Mirina wî bûye xalek referansê di nîqaşên mafên Kurdan, serweriya qanûnê û tundiya siyasî li Tirkiyeyê de.
Têkilî
Melayê Cizîrî — helbestvanê klasîk ê Kurd ji bajarê wî Cizîrê
Şerafettin Elçi — parêzerekî din ê Kurd ji Cizîrê ku nasnameya Kurdî eşkere kir
Mûsa Anter — çalakvanê Kurd ê Tirkiyeyê ku ew jî hate terorkirin
Pirsên pir tên pirsîn
Tahir Elçi kî bû?
Tahir Elçi (1966-2015) parêzerekî Kurd û serokê Baroya Amedê bû ku di 28 Mijdara 2015 de, dema daxuyaniyeke çapemeniyê li Amedê dida, bi gule hate kuştin. Di 2013 de ji ber şîroveyên xwe li ser PKKê hatibû darizandin.
Tahir Elçi Kurd bû?
Erê. Ew ji Cizîrê, li başûrrojhilatê Tirkiyeyê, bû û karê xwe ji bo parastina mafên qanûnî yên Kurdan veqetand.
Ew çawa mir?
Dema daxuyaniyeke çapemeniyê li ser parastina Minareya Çarpê ya dîrokî ya Amedê dida, bi gule hate kuştin, dema gulebaran di nav polîs û çekdarên PKKê de dest pê kir. Hê jî nakokî li ser şertên teqez hene.
Çavkanî
Beşdarên Wikipedia. 'Tahir Elçi.' Wikipedia. Di 2025 de hatiye dîtin.