Koerdische militaire geschiedenis
5.000 jaar oorlogen en verzet
- Gebeurtenissen
- 58
- Tijdperken
- 12
- Vroegste
- 3000 v.Chr.
- Recentste
- 2026
Zoek gebeurtenissen, veldslagen, personen, plaatsen...
Alles
- Veldslagen
- Oorlogen
- Opstanden
- Veldtochten
- Belegeringen
- Verdragen
- Wreedheden
- Staten
Alle tijdperken
- Oude Zagros (3000–500 v.Chr.)
- Klassieke periode (500 v.Chr.–400 n.Chr.)
- Islamitische verovering (637–950)
- Koerdische dynastieën (950–1200)
- Ajjoebiden en kruistochten (1164–1260)
- Ottomanen en Safaviden (1505–jaren 1780)
- 19e eeuw (1806–1896)
- Eerste Wereldoorlog en interbellum (1914–1947)
- Iraaks Koerdistan (1961–2017)
- Turkije-PKK (1978–2025)
- Iraans Koerdistan (1979–2026)
- Rojava / Syrië (2004–2026)
58 van de 58 gebeurtenissen weergegeven
Oude Zagros
ca. 2334–2154 v.Chr.
Guteïsche invasies van Akkad
Guteïsche bergvolkeren uit het Zagrosgebergte voerden herhaaldelijk invallen uit en droegen uiteindelijk bij aan de val van het Akkadische Rijk, een van de eerste rijken ter wereld.
Oorlog
ca. 2270 v.Chr.
Naram-Sin tegen de Lullubiërs
De Akkadische koning Naram-Sin voert veldtochten tegen de Lullubische bergstrijders. Zijn overwinningsstele, uitgehouwen in het Zagrosgebergte, is een van de oudste afbeeldingen van oorlogvoering in de hooglanden.
Veldslag
ca. 1100–600 v.Chr.
Assyrische veldtochten in de hooglanden van Zamua
Nieuw-Assyrische koningen zoals Tiglat-Pileser I en Assurnasirpal II voerden herhaaldelijk veldtochten naar de Zagroshooglanden van Zamua, waar ze op hevig verzet stuitten.
Veldtocht
614–609 v.Chr.
De Meden en de val van Assyrië
Het Medische Rijk onder Cyaxares sloot een verbond met Babylon om het Nieuw-Assyrische Rijk te vernietigen. Nineve viel in 612 v.Chr. — een van de belangrijkste gebeurtenissen van de oude wereld.
Oorlog
Klassieke periode
401 v.Chr.
De Kardouchoi tegen de tienduizend van Xenophon
Griekse huurlingen die zich door het Zagrosgebergte terugtrokken, werden onophoudelijk aangevallen door de Kardouchoi — bergstrijders die Xenophon beschreef als de felste vechters die ze tegenkwamen.
Veldslag
ca. 200 v.Chr. – 300 n.Chr.
Gordyene: een oud koninkrijk tussen rijken
Het koninkrijk Gordyene (Corduene) in het brongebied van de Tigris was vijf eeuwen lang een betwiste grensregio tussen Rome, Parthië en Armenië.
Staat
ca. 220–170 v.Chr.
De Kyrtiërs: elitetroepen uit de bergen
Kyrtische slingeraars en lichte infanteristen uit het Zagrosgebergte dienden als elitehuurlingen in Seleucidische, Parthische en Romeinse legers in de hele oude wereld.
Veldtocht
115–363 n.Chr.
Romeins-Sassanidische oorlogen in de Koerdische hooglanden
Gedurende 250 jaar vochten de Romeinse en Sassanidische rijken in de Koerdische hooglanden. Singara, Bezabde en Nisibis wisselden herhaaldelijk van eigenaar.
Oorlog
Tijdperk van de islamitische verovering
637–838 n.Chr.
De islamitische verovering van Koerdistan en het vroege verzet
Arabische legers veroverden Koerdistan vanaf 637 n.Chr. Het Koerdische verzet omvatte de Dasini-opstand en de bredere Khurramitische opstand onder Babak.
Oorlog
912–1117 n.Chr.
De eerste Koerdische dynastieën in oorlog
De Aishaniden, Hasanwayhiden en Annaziden — de eerste Koerdische dynastieën van het islamitische tijdperk — bouwden autonome staten op en vochten tegen de Boejiden, rivalen en Seltsjoekse Turken.
Staat
Koerdische dynastieën
983–1085 n.Chr.
De Marwaniden van Diyar Bakr
Badh ibn Dustak, een herder, bouwde een Koerdisch koninkrijk op dat een eeuw lang de Byzantijns-islamitische grensregio beheerste — van Diyarbakır tot Manzikert.
Staat
951–1199 n.Chr.
Shaddadiden en Rawadiden: oorlogen in de Kaukasus
Koerdische dynastieën regeerden 250 jaar over Armenië, Arran en Azerbeidzjan en voerden twee eeuwen lang oorlog tegen het koninkrijk Georgië.
Oorlog
959–1015 n.Chr.
De Hasanwayhidische bloeitijd onder Badr
Badr ibn Hasanwayh regeerde 35 jaar over het centrale Zagrosgebied. Hij voerde het bevel over 10.000 soldaten en bestuurde een van de machtigste Koerdische vorstendommen.
Staat
Het Ajjoebidische Rijk en de kruistochten
1164–1171
Koerdische verovering van Egypte
Shirkuh en zijn neef Saladin veroverden Egypte voor de Zengiden. Saladin bracht vervolgens het 262 jaar oude Fatimidische kalifaat ten val en vestigde zo de Koerdische heerschappij over Egypte.
Veldtocht
4 juli 1187
Slag bij Hattin
Saladin vernietigde het volledige veldleger van de kruisvaarders en nam de koning van Jeruzalem gevangen. Binnen enkele maanden heroverde hij Jeruzalem na 88 jaar kruisvaardersbewind.
Veldslag
1189–1192
Derde Kruistocht: Saladin tegen Richard I
Richard Leeuwenhart vocht bij Arsuf en Jaffa tegen Saladin. Door het Verdrag van Jaffa bleef Jeruzalem onder islamitisch bestuur — het belangrijkste doel van Saladin.
Oorlog
17 okt. 1244
Slag bij La Forbie
Ajjoebidisch-Chwarazmische troepen vernietigden bij Gaza een gecombineerd leger van kruisvaarders en opstandelingen — een van de rampzaligste nederlagen in de geschiedenis van de kruisvaarders.
Veldslag
feb. 1250
Slag bij Mansurah
Ajjoebidisch-Mamelukse troepen vernietigden de Zevende Kruistocht. Lodewijk IX van Frankrijk werd gevangengenomen — de enige Franse koning die ooit tijdens een kruistocht krijgsgevangen werd gemaakt.
Veldslag
1259–1260
Beleg van Mayyafariqin: het laatste Ajjoebidische verzet
De Mongolen belegerden en vernietigden het laatste Ajjoebidische bolwerk in Mayyafariqin (Silvan) — dezelfde stad die twee eeuwen eerder de hoofdstad van de Marwaniden was geweest.
Beleg
De Ottomaans-Safavidische grensregio
23 aug. 1514
Slag bij Chaldiran
De Ottomaanse sultan Selim I versloeg met Koerdische steun de Safavidische sjah Ismail. Twintig Koerdische emirs werden beloond met autonoom zelfbestuur — een regeling die drie eeuwen lang de Koerdische politiek bepaalde.
Veldslag
1515–1517
Idris Bitlisi en de regeling voor Koerdistan
De Koerdische geleerde Idris Bitlisi onderhandelde over de regeling die het Koerdische zelfbestuur binnen het Ottomaanse kader behield — een overeenkomst gebaseerd op Koerdische militaire samenwerking.
Verdrag
1609–1610
Beleg van Dimdim
Amir Khan Lepzerin verdedigde het kasteel Dimdim bij het Urmiameer bijna een jaar lang tegen sjah Abbas. Na de val beval sjah Abbas een bloedbad en de massale deportatie van Koerden naar Khorasan.
Beleg
17 mei 1639
Verdrag van Zuhab
De Ottomaans-Safavidische grens door Koerdistan werd formeel vastgelegd — een grens die Turkije en Iran vandaag nog steeds scheidt. Koerdistan werd blijvend verdeeld tussen twee rijken.
Verdrag
Centralisatie in de 19e eeuw
1830–1838
Mir Muhammad van Rawanduz: de Soran-opstand
De “Blinde Prins” bouwde een leger van 50.000 man op, veroverde gebied van de Grote Zab tot Mardin, sloeg eigen munten en riep de onafhankelijkheid uit voordat hij door de Ottomanen werd verslagen.
Opstand
1842–1847
Bedr Khan Beg: de Botan-opstand
Bedr Khan stichtte het laatste grote onafhankelijke Koerdische vorstendom en beheerste gebied van Diyarbakır tot Sulaymaniyah. In 1847 werd hij verslagen en verbannen.
Opstand
1879–1881
De opstand van sjeik Ubeydullah
De eerste uitdrukkelijk nationalistische Koerdische opstand. Sjeik Ubeydullah trok met een Koerdisch leger de Ottomaans-Perzische grens over en eiste erkenning van de Koerdische natie.
Opstand
1891
Oprichting van de Hamidiye-cavalerie
Sultan Abdülhamid II vormde ongeregelde cavalerie-eenheden uit Koerdische stammen. Zo bond hij stamleiders aan de staat en militariseerde hij tegelijk de Koerdische samenleving.
Mijlpaal
Eerste Wereldoorlog en opstanden in het interbellum
1918–1922
Opstand van Simko Shikak (Iran)
Simko bracht 20.000 Koerdische strijders bijeen en beheerste Noordwest-Iran van Urmia tot Mahabad, voordat hij door Reza Khan werd onderdrukt.
Opstand
1919–1924
Koninkrijk Koerdistan (sjeik Mahmud)
Sjeik Mahmud Barzanji riep zichzelf in Sulaymaniyah uit tot koning van Koerdistan en vestigde een protostaat met een eigen regering, munt en krant.
Staat
1920
Verdrag van Sèvres belooft een Koerdische staat
Het naoorlogse verdrag beloofde Koerdische autonomie met mogelijke onafhankelijkheid, maar werd nooit uitgevoerd. Het Verdrag van Lausanne (1923) maakte geen melding van Koerdistan.
Verdrag
1925
De opstand van sjeik Said
De grootste Koerdische opstand in de nieuwe Turkse republiek. Sjeik Said en zijn volgelingen werden gevangengenomen en geëxecuteerd. De opstand leidde tot de staat van beleg in heel Zuidoost-Turkije.
Opstand
1927–1930
Ararat-opstand en Republiek Ararat
Koerdische nationalisten riepen op de berg Ararat de Republiek Ararat uit. Na het neerslaan van de opstand volgde in 1930 het bloedbad van Zilan.
Opstand
1937–1938
Opstand en bloedbad van Dersim
Het Koerdisch-alevitische gebied Dersim werd door het Turkse leger verwoest. Massamoorden, gedwongen ontheemding en de vernietiging van een hele gemeenschap.
Wreedheid
jan.–dec. 1946
Republiek Mahabad
Het meest volledige experiment met een Koerdische staat. Qazi Muhammad vestigde een regering, vlag, scholen en leger, met steun van de Sovjet-Unie. Het duurde 11 maanden.
Staat
Iraaks Koerdistan
1961–1970
Eerste Iraaks-Koerdische Oorlog
Mustafa Barzani en de KDP begonnen een gewapende strijd tegen de Iraakse staat. De Slag bij de berg Handrin (1966) was een belangrijke overwinning van de peshmerga.
Oorlog
1974–1975
Tweede Iraaks-Koerdische Oorlog
De Koerdische opstand stortte na het Akkoord van Algiers in toen Iran zijn steun introk. Barzani ging in ballingschap en overleed in 1979.
Oorlog
16 maart 1988
Chemische aanval op Halabja
Iraakse troepen gebruikten chemische wapens tegen de Koerdische stad Halabja. Daarbij kwamen tot 5.000 burgers om — de grootste chemische aanval op een burgerbevolking in de geschiedenis.
Wreedheid
1986–1989
Anfal-campagne: genocide op de Koerden
De systematische campagne van het Iraakse Ba’ath-regime doodde tot 182.000 Koerden, verwoestte 4.500 dorpen en maakte gebruik van chemische wapens. Erkend als genocide.
Wreedheid
maart 1991
Koerdische opstand (Raperin)
Koerden namen alle grote steden in Noord-Irak in. De tegenaanval van het regime veroorzaakte een vluchtelingencrisis met 1,5 miljoen mensen. Operatie Provide Comfort creëerde een veilig gebied.
Opstand
1994–1997
Koerdische burgeroorlog
De KDP en PUK voerden een burgeroorlog waarbij 3.000–5.000 mensen omkwamen. In 1996 nodigde de KDP het leger van Saddam uit in het veilige gebied om Erbil op de PUK te veroveren.
Oorlog
maart 2003
Irakoorlog van 2003: het noordelijke peshmergafront
De peshmerga vochten samen met Amerikaanse speciale eenheden, vernietigden Ansar al-Islam (Operatie Viking Hammer) en namen Kirkuk en Mosul in.
Oorlog
sep.–okt. 2017
Crisis rond het onafhankelijkheidsreferendum in Koerdistan
92% stemde voor onafhankelijkheid. Iraakse troepen namen Kirkuk en betwiste gebieden terug in. De KRG verloor ongeveer 40% van het grondgebied dat ze sinds 2014 in handen had.
Mijlpaal
Het conflict tussen Turkije en de PKK
1978
Oprichting van de PKK
Abdullah Öcalan richtte in de provincie Diyarbakır de Arbeiderspartij van Koerdistan (PKK) op en verbond de marxistisch-leninistische ideologie met Koerdische nationalistische aspiraties.
Mijlpaal
aug. 1984
Begin van de gewapende PKK-campagne
De PKK voerde gelijktijdige aanvallen uit in Eruh en Semdinli. Daarmee begon een guerrillaopstand die meer dan vier decennia zou duren.
Oorlog
15 feb. 1999
Gevangenneming van Abdullah Öcalan
Turkse speciale eenheden namen Öcalan in Kenia gevangen. Hij werd tot levenslang veroordeeld. De PKK kondigde een staakt-het-vuren af en verschoof haar doel van onafhankelijkheid naar autonomie.
Mijlpaal
2015–2016
Stadsoorlog: Cizre, Sur, Nusaybin
Na het mislukken van het vredesproces verwoestten maandenlange stadsgevechten Koerdische steden. Ongeveer 200 burgers gedood, 10.000 mensen ontheemd en de historische wijk Sur verwoest.
Beleg
1 maart 2025
Staakt-het-vuren en ontwapening van de PKK
Öcalan riep de PKK op zich te ontwapenen en op te heffen. De PKK kondigde op 1 maart een staakt-het-vuren af en maakte op 12 mei 2025 bekend van plan te zijn zich op te heffen.
Verdrag
Iraans Koerdistan
1979–1983
Koerdische opstand tegen de Islamitische Republiek
Peshmerga van de KDPI en Komala vochten in heel West-Iran tegen de IRGC. Ongeveer 10.000 doden, 1.200 geëxecuteerde politieke gevangenen en honderden met de grond gelijkgemaakte dorpen.
Opstand
juli 1989
Moord op Ghassemlou
KDPI-leider Abdul Rahman Ghassemlou werd in Wenen vermoord tijdens vredesonderhandelingen met vertegenwoordigers van de Iraanse regering — gedood aan de onderhandelingstafel.
Wreedheid
sep. 1992
De Mykonos-moorden
Ghassemlou’s opvolger Sadegh Sharafkandi en drie KDPI-functionarissen werden in Berlijn vermoord — door een Duitse rechtbank toegeschreven aan de Iraanse regering.
Wreedheid
sep.–nov. 2022
Iraanse aanvallen op Koerdische kampen in Irak
Na de Mahsa Amini-protesten voerde Iran drone- en raketaanvallen uit op bases van de KDPI, Komala en PAK in Noord-Irak. Daarbij vielen minstens 20 doden en meer dan 70 gewonden.
Veldtocht
Rojava / Syrisch Koerdistan
19 juli 2012
Begin van de Rojava-revolutie
YPG-strijders namen Kobani, Amuda en Afrin in toen de troepen van Assad zich terugtrokken. Het Autonoom Bestuur van Noord- en Oost-Syrië werd opgericht.
Staat
sep. 2014 – jan. 2015
Slag om Kobani
Koerdische YPG/YPJ-strijders verdedigden de grensstad vier maanden lang tegen duizenden ISIS-strijders. Kobani werd een wereldwijd symbool van verzet tegen ISIS.
Veldslag
juni–okt. 2017
Slag om Raqqa
De SDF nam de hoofdstad van ISIS in na vier maanden van hevige stadsgevechten. In de volledige oorlog tegen ISIS kwamen meer dan 11.000 SDF-strijders om.
Veldslag
jan.–maart 2018
Operatie Olijftak: Turkije neemt Afrin in
Turkije en het SNA namen het kanton Afrin in. Meer dan 100.000 Koerdische burgers werden ontheemd uit een van de drie oorspronkelijke kantons van Rojava.
Oorlog
maart 2019
Slag om Baghuz: vernietiging van het ISIS-kalifaat
De SDF vernietigde bij Baghuz in Oost-Syrië het laatste territoriale overblijfsel van het ISIS-kalifaat.
Veldslag
dec. 2024
Het SNA neemt Manbij en Tell Rifaat in
Door Turkije gesteunde SNA-troepen namen de laatste SDF-posities ten westen van de Eufraat in. De SDF trok zich terug naar de oostelijke oever.
Oorlog
2025–2026
Rojava’s strijd om te overleven
De SDF staat tegelijk onder druk van door Turkije gesteunde troepen in het noorden en met Damascus verbonden troepen in het zuiden, terwijl ze 40.000 ISIS-gevangenen bewaakt.
Oorlog