Allahqoli Khan was gouverneur van Kermanshah onder de Zands. Hij sneuvelde in 1785 tegen Khosrow Khan van Ardalan; een regionale kroniek vertelt vanuit de tegenpartij.

Negentiende-eeuwse prent met Bisotuns karavanserai op de vlakte, verre bergen en ruiters onder een rotswand
Bisotun door Eugène Flandin, 1840, gepubliceerd in 1851; later regionaal beeld, geen portret of voorstelling van de veldslag. Eugène Flandin · Wikimedia Commons · Public domain.

Bestuur en strategische ligging

Allahqoli behoorde tot de Koerdische Zangana. Calmard noemt hem een machtige beglerbegi van Kermanshah in de Zand-periode. De stad lag aan de route tussen Mesopotamië en het Iraanse plateau; vesting en artillerie werden na 1747 betwist. Zangana en Kalhor steunden de Zand-verovering van 1753. Een zekere geboortedatum of gedocumenteerde jeugd volgt hieruit niet. [1]

Crisis en veldtocht

Karim Khans dood in 1779 leidde tot opvolgingsstrijd; Ali-Morad stierf in februari 1785. Perry behandelt de dynastie en Allday Britse berichten uit die tijd. De door Zandi Karimi vertaalde kroniek beschrijft stammen die Allahqoli steunden en zijn aanspraak op soevereiniteit. Bisotun, een nederlaag bij Mirabad en de eindstrijd bij Rizleh in Sonqor volgen. Aantallen en motieven blijven beweringen van de kroniekschrijver. [2] [4] [5]

Dood en bronkritiek

Khosrows troepen versloegen en doodden hem in 1785. De kroniek noemt Mirza Beg als dader en presenteert Khosrows afkeuring. Daarna werd Allahqolis oom van vaderszijde, Haji Ali Khan, gouverneur. Mohammad Ibrahim Ardalan schreef de tekst begin negentiende eeuw voor Amanullah Khan en John Malcolm. De verheerlijking van Ardalan verklaart de partijdigheid. [1] [2]

Verschillende functionarissen

De Safavidische grootvizier Shaykh Ali Khan diende in 1669–1689, een eeuw eerder. Matthee onderzoekt diens fiscale en diplomatieke beleid. Dat mag niet op basis van een gedeelde naam aan Allahqoli worden toegeschreven; evenmin bewijst die naam een precieze vader-zoonafstamming. [3]

Bronnen en verder lezen

  1. Jean Calmard, “Kermanshah iv. History to 1953”, Encyclopaedia Iranica XVI/3 (2017), pp. 319–324, updated 2018: strategic setting, Zand-era governors and the events of 1785.
  2. Sara Zandi Karimi, “History of Ardalānids (1590–1810) by Sharaf al-Dīn bin Shams al-Dīn”, Kurdish Studies 5/1 (May 2017), pp. 56–79; introduction pp. 56–58 and campaign narrative pp. 71–72. Critical translation of a later continuation of the Sharafnameh.
  3. Rudi Matthee, “Šayḵ-ʿAli Khan Zangana”, Encyclopaedia Iranica (2000; updated 2015): the separate seventeenth-century grand vizier and his policies.
  4. John R. Perry, “Zand Dynasty”, Encyclopaedia Iranica (2000; updated 2016): the succession struggles after 1779 and Ali-Morad’s death in 1785.
  5. Louis Allday, British Library, “The Brutal End of Persia’s Zand Dynasty, 1779–1794”, Qatar Digital Library, 7 June 2017: contemporary East India Company reporting and links to archival letters.
  6. Eugène Flandin, Caravanserai Bi Sutoun, 1840, published in Voyage en Perse (1851); public-domain print via Wikimedia Commons.