Het voorgestelde huis Kayus moet worden onderscheiden van Madigs verhaal, Sassanidische koningsmonumenten en latere interpretaties.

Sassanidisch rotsreliëf met drie staande figuren, een ring met linten tussen twee en een gevallen figuur eronder
Reliëf uit de late vierde eeuw in Taq-e Bostan; Philippe Chavin, 2006. Interpretaties betreffen Sassanidische koningen, goden en een verslagen Romein; geen geïdentificeerd Kayusportret. Philippe Chavin / Wikimedia Commons · CC BY 2.5.

Onzekere chronologie

Een huis Kayus wordt soms bij Kermanshah geplaatst tussen 226 en 380. Die chronologie vraagt bewijs van heersers, opvolging en gebied. De onderzochte bronnen behandelen verwante Sassanidische verhalen en monumenten; ze bewijzen geen volledige dynastieke reeks onder die naam.

Madig in de Karnamag

Hoofdstuk 5 vertelt Ardashirs strijd tegen Madig, in Sanjana’s vertaling van 1896 koning der Koerden genoemd. Ardashir wordt eerst verslagen, krijgt hulp van herders en keert terug met een nachtelijke verrassingsaanval. De koning en zijn familie worden naar Pars gestuurd. De passage geeft een tegenstander en verhaal, geen Kayuslijst of chronologie 226–380. [1]

Tekst en naam

Carlo Giovanni Cereti beschrijft Middelperzische tekst, late redactie en ouder materiaal. Het zelfstandige handschrift dat zijn studie identificeert werd in Gujarat in 1322 gekopieerd. Kopie, ontstaan en vertelde tijd verschillen. [2] D. T. Potts verbindt in zijn samenvatting vroeg gebruik van Koerd met herdersgroepen; de context telt. [3]

Archeologie en reliëf

Moradi en Keall bespreken de vuurtempel Gach Dawar en Sassanidische machtsvorming. Ze noemen Madigs verhaal grotendeels apocrief maar behandelen het naast het regionale archeologische vraagstuk. [4] Iranica bespreekt Taq-e Bostan via Ardashir II, Shapur II, goddelijke figuren en de Romein Julianus. Concurrerende interpretaties maken het monument niet tot een geïdentificeerde Kayusgenealogie. [5]

Bronnen en verder lezen

  1. Karnamag i Ardashir i Babagan, chapter 5, translated by Darab Dastur Peshotan Sanjana, 1896; Avesta Zoroastrian Archives.
  2. Carlo Giovanni Cereti, Kar-Namag i Ardasir i Pabagan, Encyclopaedia Iranica, 2011, updated 2013: manuscript, redaction and literary character.
  3. D. T. Potts, Late Antiquity, in Nomadism in Iran, Oxford University Press, 2014: published abstract on early usage of kurd.
  4. Yousef Moradi and Edward J. Keall, The Sasanian Fire Temple of Gach Dawar in Western Iran: New Evidence, Iran 58/1 (2020), pp. 27–40; online 2019: published passage on Ardashir and Madig.
  5. Encyclopaedia Iranica, Sasanian Rock Reliefs: discussion of the late-fourth-century investiture/victory scene at Taq-e Bostan.