De middeleeuwse brug over de Batman bij Silvan heeft een grote spitsboog, inscripties en binnenkamers.

Spitse stenen boog van de Malabadi-brug boven turkoois water, kleinere openingen links en moderne brug erachter
Malabadi op 11 juni 2024. Foto: Sserhatgunees. De moderne brug is achter de boog zichtbaar. © Sserhatgunees · Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0.

Opdracht en bouwtijd

De brug bediende de omgeving van Mayyafariqin, het huidige Silvan. De fragmentarische Arabische inscriptie noemt Timurtash, zoon van Ilghazi, en 542 AH, overeenkomend met 1147–1148. Columbia dateert de bouw als geheel op 1147/48–1153/54. [1] Een inscriptie kan één bouwfase vastleggen.

Architectuur en kamers

De toegangen veranderen van richting terwijl de hoofdboog de rivier overspant. De UNESCO-indiening beschrijft vijf bogen en een hoofdoverspanning van 40,86 meter; het technische onderzoek uit 2017 gebruikt 38,6 meter. [2] [3] Kleine vensters behoren bij binnenkamers die Evliya Çelebi als reizigersverblijf beschreef. Reliëfs tonen mensen en een dier onder een zonneschijf, waarschijnlijk een leeuw. [1]

Herstel en onderzoek

Columbia beschrijft overstromingsschade tijdens de bouw, werk onder Timurtash’ opvolger en latere vernieuwingen. Een herstelinscriptie dateert van 15 mei 1955. [1] De indiening noemt restauratie in 2009–2013 wegens steenschade, wisselende waterstanden en eerdere ingrepen. [2] Karaton en collega’s modelleerden drie aardbevingsbelastingen: D3 veroorzaakte zware schade aan de hoofdboog in het model. Dat resultaat geldt voor de onderzochte belastingsvoorwaarden. [3]

UNESCO-status

Turkije diende Malabadi op 13 april 2016 in voor de voorlopige lijst, nummer 6113. Dit voorstel betekent geen inschrijving op de Werelderfgoedlijst. [2]

Bronnen en verder lezen

  1. Matthew Peebles, Malabadi Bridge, Mapping Mesopotamian Monuments, Columbia University, 2020; description, inscriptions and construction history, with documentation from 2015.
  2. Permanent Delegation of Turkey to UNESCO, The Malabadi Bridge, Tentative List submission, 13 April 2016, reference 6113; architecture, conservation and nomination status.
  3. Muhammet Karaton, H. Suha Aksoy, Erkut Sayın and Yusuf Calayır, Nonlinear Seismic Performance of a 12th Century Historical Masonry Bridge under Different Earthquake Levels, Engineering Failure Analysis 79 (2017), 408–421; public abstract and section summaries.