پردە ناوەڕاستییەکەی سەر ڕووباری باتمان لە نزیک سیلڤان کەوانەی تیژ، دەقە هەڵکۆڵراو و ژووری ناوخۆیی هەیە.
فەرمان و کاتی بیناسازی
پردەکە خزمەتی ناوچەی مەیافارقین، سیلڤانی ئەمڕۆ، دەکرد. دەقە عەرەبییە پارچەبووەکە تیمورتاشی کوڕی ئیلغازی و ساڵی ٥٤٢ی کۆچی، واتە ١١٤٧–١١٤٨، ناو دەبات. پڕۆژەی زانکۆی کۆلەمبیا بیناسازی دەخاتە نێوان ١١٤٧/٤٨–١١٥٣/٥٤. [1] بەرواری دەقەکە دەتوانێت قۆناغێکی کارەکە نیشان بدات.
تەلارسازی و ژوورەکان
بەشە نزیککەرەوەکان ئاراستە دەگۆڕن و کەوانە سەرەکییەکە ڕووبار دەبڕێت. پەڕگەی یونسکۆ پێنج کەوانە و پانیی سەرەکیی ٤٠٫٨٦ مەتر تۆمار دەکات؛ توێژینەوەی ئەندازیاریی ٢٠١٧ ژمارەی ٣٨٫٦ مەتر بەکاردەهێنێت. [2] [3] پەنجەرە بچووکەکان هی ژوورە ناوخۆییەکانن. ئەولیا چەلەبی ئەوانی بە شوێنی مانەوەی ڕێبواران وەسف کردووە. نەخشەکان مرۆڤ و ئاژەڵێکی ژێر بازنەی خۆر، بە ئەگەری شێر، دەگرنەوە. [1]
چاککردنەوە و توێژینەوە
کۆلەمبیا زیانی لافاو لە کاتی بنیاتنان، کاری سەردەمی جێگرەوەی تیمورتاش و نوێکردنەوەکانی دواتر تۆمار دەکات. دەقێکی چاککردنەوە بەرواری ١٥ی ئایاری ١٩٥٥ هەیە. [1] پەڕگەکە نۆژەنکردنەوەی ٢٠٠٩–٢٠١٣ بە خراپبوونی بەرد، گۆڕانی ئاستی ئاو و دەستێوەردانی پێشوو دەبەستێتەوە. [2] کاراتۆن و هاوکارانی سێ باری بوومەلەرزەیان مۆدێل کرد. لە دۆخی D3 کەوانە سەرەکییەکەی مۆدێل زیانی زۆری بینی؛ ئەمە ئەنجامی هاوشێوەسازی لە مەرجی دیاریکراودایە. [3]
دۆخی یونسکۆ
تورکیا لە ١٣ی نیسانی ٢٠١٦ مەلابادی بە ژمارەی ٦١١٣ پێشکەشی لیستی کاتی کرد. ئەم پێشنیارە تۆماربوون لە لیستی میراتی جیهانی نییە. [2]
سەرچاوەکان و خوێندنەوەی زیاتر
- Matthew Peebles, Malabadi Bridge, Mapping Mesopotamian Monuments, Columbia University, 2020; description, inscriptions and construction history, with documentation from 2015.
- Permanent Delegation of Turkey to UNESCO, The Malabadi Bridge, Tentative List submission, 13 April 2016, reference 6113; architecture, conservation and nomination status.
- Muhammet Karaton, H. Suha Aksoy, Erkut Sayın and Yusuf Calayır, Nonlinear Seismic Performance of a 12th Century Historical Masonry Bridge under Different Earthquake Levels, Engineering Failure Analysis 79 (2017), 408–421; public abstract and section summaries.