Midyat ligt in het kalksteenlandschap van Tur Abdin in Mardin. De geschiedenis verbindt Syrische kerken, Koerdische en Arabischtalige buren, twintigste-eeuws geweld, handschriften en telkari-zilverwerk.
Stad in een groter landschap
Midyat ligt in Mardin en Tur Abdin in zuidoostelijk Turkije. De Turkse UNESCO-voordracht beschrijft een kalksteenplateau met de Tigris ten noorden en oosten en de Mesopotamische vlakte ten zuiden. Kerken, kloosters en dorpen vormen een verbonden landschap. [1] De foto toont stenen gebouwen en terrassen; het oude centrum is niet de gehele moderne stad of het district.
Kerkgeschiedenis en UNESCO-status
De voordracht verbindt Syrisch-orthodoxe instellingen met laatantieke geloofsconflicten en voortgezette bouw onder islamitische heersers. Mor Gabriels stichtingstraditie 397 wordt onderscheiden van overwegend zesde-eeuwse behouden gebouwen. Turkije diende kerken en kloosters op 15 april 2021 voor de voorlopige lijst in. [1] Dit is voorbereiding, geen Werelderfgoedinschrijving. Niet alle monumenten staan in Midyats stadsstraten.
Talen als dagelijkse praktijk
Erkınay Tamtamış en Aydoğan onderzoeken in 2021 Koerdische, Syrische, Arabischtalige en andere groepen. Ze interviewden tien bewoners met verschillende achtergronden die elk minstens drie talen spraken. [2] Deze gerichte steekproef belicht ervaring en taalgebruik, geen etnische bevolkingspercentages. Kerken en moskeeën naast elkaar bewijzen evenmin blijvende gelijkheid of vrede.
Geweld van 1915 benoemen
David Gaunt plaatst Midyats christenen in de Assyrisch-Syrische genocide van 1915, Sayfo. Zijn tekst uit 2015 beschrijft doodseskaders, bepaalde Koerdische stamgroepen, provinciebestuur, verzet en vlucht naar Ayn Wardo. Ook hulp van sommige Koerdische en jezidische buren en latere emigratie komen aan bod. [3] Het waren geen naamloze onlusten. Verantwoordelijkheid volgt gedocumenteerde actoren en instellingen, zonder collectieve schuld voor huidige bevolkingen.
Mor Gabriels handschriften
HMML documenteert 318 in Mor Gabriel gedigitaliseerde objecten uit 2008–2010. Liturgische en theologische boeken zijn vooral Syrisch; veel werden in de twintigste eeuw gekopieerd. De talenlijst noemt ook Arabisch, Turks en Koerdisch Garshuni. [4] Erfgoed omvat kopiëren, eredienst en meertalige kennis. Een recente kopie maakt de overgeleverde tekst niet vanzelf recent.
Telkari als maakproces
Mardins cultuurdirectie beschrijft smelten van zilver, trekken tot fijne draden, draaien, vormen, samenvoegen en polijsten. [5] Dat verklaart vakwerk beter dan het woord souvenir. Werkplaatsen, makers en overdracht van vaardigheid zijn belangrijk. Een algemene beschrijving bewijst niet dat elk lokaal verkocht stuk daar handgemaakt is of dat de oorsprong exclusief één gemeenschap toebehoort.
Bronnen en verder lezen
- Türkiye’s Tentative List submission, Late Antique and Medieval Churches and Monasteries of Midyat and Surrounding Area, UNESCO,15 April 2021; landscape, building chronology and listing status.
- Hadra Kübra Erkınay Tamtamış and Abdulhalim Aydoğan, Multiculturalism and Multilingualism in Midyat, UDEKAD 4/2,2021, pp.334–355; published abstract and ten-person study design.
- David Gaunt, Inledning till studiet av det assyriska folkmordet, Historisk tidskrift 135/4,2015, pp.660–673, especially 670–671; Midyat, Tur Abdin and differentiated actors.
- Hill Museum & Manuscript Library, Mor Gabriel repository record:318 objects, preservation 2008–2010, manuscript contents and languages.
- Mardin Provincial Culture and Tourism Directorate, Telkari (Silver), Culture Portal,2013, updated 2017; production stages and Midyat.