Een producentenverslag verbindt pelûl met fruitleer en geregen walnoten; plaatselijke herinneringen noemen verwante puddingen.

Donkere pekmezsiroop in een helder glas naast groene bladeren en aardewerk op een lichte ondergrond
Pekmez, geconcentreerde vruchtenstroop, gefotografeerd door Martin Henke; ingrediëntencontext bij de druivenbereidingen. Martin Henke · CC0 · Wikimedia Commons.

Een producent vertelt

Öznur Değers verslag uit november 2023 in Xanîsora/Taşlıca, district Ömerli, beschrijft pelûl als puddingachtige druivenbereiding. Mevlüde Çetinkaya legt persen, verhitten, klaren en verder koken met meel om te verdikken uit. Het verslag noemt producent en plaats, maar schrijft geen boter of geroosterde meel-botermengeling voor. [1]

Harire en oogstherinnering

Emin Karakulak herinnert zich in Mardin Time in 2019 druivenverwerking uit zijn jeugd in Bozok/Meşkinan bij Derik. Mazrone is geschikt voor stroop en harire. Na persen en koken wordt meel ingeroerd en verder geroerd tot verdikking. Hij onderscheidt dims, verder ingekookt sap zonder meel. De namen horen bij verschillende producten uit één oogst. [2]

Fruitleer en walnotensnoeren

Çetinkaya beschrijft pelûl op doeken, gedroogd op het dak tot bastîq. Geregen walnoten worden erin gedoopt en opgehangen voor bennî. Karakulak noemt vergelijkbare vormen bastêk en beni. De dikke massa kan puddingachtig én tussenstadium zijn. Gedroogde vellen, bedekte noten en stroop behouden verschillende vormen. [1] [2]

Verwante bereidingen in Diyarbakır

Silva Özyerli beschrijft voor Diyarbakır Hafızası Armeense, Syrische en Chaldeeuwse keukens. Ze noemt paluze van druivenmost of pekmez bij Kerstmis en Pasen. Filiz Parlak plaatst stroop, fruitleer en walnotenzoetigheid in de wijnbouw van de stad. Ze documenteren verwante gerechten tussen gemeenschappen en gelegenheden, zonder namen of ingrediënten gelijk te stellen. [3]

Bronnen en verder lezen

  1. Öznur Değer/JINNEWS reporting, republished by Yeni Yaşam, 1 November 2023, “Kurdistan’da pestil, pekmez yapımına başlandı”: Mevlüde Çetinkaya’s account from Xanîsora/Taşlıca.
  2. Emin Karakulak, “Mazrone Harire Pelul,” Mardin Time, 30 October 2019: childhood harvest recollection and descriptions of harire, dims, bastêk and beni.
  3. Filiz Parlak and Silva Özyerli, “Tatların, kokuların birbirine karıştığı mutfaklar,” Diyarbakır Hafızası: vineyard products and Christian festive food memories, including paluze.