گۆڤاری مێژووی کورد
1586 وتار بە سۆرانی بەردەستە.
کۆکردنەوەی هەواڵەکانی کورد بە ڕێکخستنێکی باشتر بۆ 9ی حوزەیرانی 2026، سەبارەت بە ئاسایشی هەرێمی کوردستان، ناکۆکییەکانی بەغدا و هەولێر، کەرکووک، ڕۆژاوا، باکوور و دیاسپۆرا.
وتارەکە بخوێنەوە
پەرستگای ئاناهیتا لە کەنگاوەر، لە کرماشانی ڕۆژاوای ئێران، پەرستگایەکی مەزنی بەردینی کۆنی زاگرۆسە؛ بەشێکە لە کەلەپوورە قووڵە ئێرانییەکەی ناوچەی کوردی.
وتارەکە بخوێنەوە
قارەهان تەپە (بە کوردی: گرێ کەچەل) شوێنێکی 12,000 ساڵەی سەردەمی بەردینی نوێیە لە شانلی‌ئورفا؛ هاوشێوەی گۆبەکلی تەپە و یەکێک لە کۆنترین گوندەکانی سەر زەوی.
وتارەکە بخوێنەوە
کوردستان دەبێتە وڵات؟ شیکردنەوەیەکی ڕوون و پشتبەستوو بە سەرچاوە دەربارەی گەورەترین نەتەوەی بێدەوڵەتی جیهان، ئەوەی بۆچی سەربەخۆیی پێشتر شکستی هێناوە و کەی ڕەنگە لە کۆتاییدا بەدی بێت.
وتارەکە بخوێنەوە
بۆکان شارێکی کوردیی ناوچەی موکریانە لە باکووری ڕۆژئاوای ئێران؛ ناوەندێکی چاپ و بڵاوکردنەوەی کوردی، کۆماری مەهاباد و چالاکیی سیاسی.
وتارەکە بخوێنەوە
قەسری شیرین شارۆچکەیەکی کوردییە لە ڕۆژئاوای ئێران، بە ناوی شیرینی شاژنی ساسانی ناو نراوە؛ شوێنی وێرانە ساسانییەکانە و دوای جەنگی ئێران–عێراق دووبارە بینا کراوەتەوە.
وتارەکە بخوێنەوە
قەڵای بەدلیس قەڵایەکی کۆنی سەر قەدەپەلە لە باشووری ڕۆژهەڵاتی تورکیا؛ بە درێژایی سەدەکان بارەگای بەهێزی میرنشینە کوردییەکەی بەدلیس بووە.
وتارەکە بخوێنەوە
گومبەتی حەلیمە خاتوون لە گەڤاش گۆڕێکی فرەلایەنی سەدەی 14ە کە میرنشینە کوردییەکەی هەکاری لە کەناری دەریاچەی وان دروستی کردووە؛ میراتی کوردیی سەدەکانی ناوەڕاست.
وتارەکە بخوێنەوە
حەمامی خانی سنە حەمامێکی سەرەتای سەدەی 19ەمی سەردەمی قاجارە، کە فەرمانڕەوا کوردەکانی ئەردەڵان دروستیان کردووە؛ نیشانەیەکی بەرچاوی میراتی کورد لە ئێران.
وتارەکە بخوێنەوە
خانی حەسەن پاشا، کاروانسەرایەکی عوسمانیی سەدەی 16 لە دیاربەکری کۆن؛ خانێکی حەوشەدار بە چینەکانی بەردی ڕەش و سپی، بەرامبەر مزگەوتی گەورە، کە ئەمڕۆ بە دوکان و چایخانە زیندووە.
وتارەکە بخوێنەوە
تاوەری پایکولیی نەرسە، پاشای ساسانی، نزیکەی 293ی زایین، لە چیاکانی باشووری سلێمانی؛ یادگارێکی پاشایەتیی ڕووخاو کە یەکێک لە نووسینە هەڵکەندراوە مەزنە دووزمانەکانی جیهانی کۆنی لەسەر بووە و پارچەبەردەکانی ئێستا لە مۆزەخانەی سلێمانین.
وتارەکە بخوێنەوە
چیای پیرەمەگرون، ناسراوترین پێکهاتەی چیاویی نزیک سلێمانی؛ لووتکەیەکی بەرزی زاگرۆس بە بەرزیی نزیکەی 2,600 مەتر، کە لە لێژاییەکانیدا گوند و ئەشکەوت و قەڵا کۆنە پارتییەکەی ڕەبانە–مەرکوولی هەن.
وتارەکە بخوێنەوە
نەخشە بەردینەکەی نارامسین لە دەربەندی گاور لە چیای قەرەداغ نزیک سلێمانی؛ نەخشێکی سەردەمی ئەکەدی لە هەزارەی 3ی پێش زایین کە فەرمانڕەوایەکی سەرکەوتوو پیشان دەدات. یەکێکە لە کۆنترین یادگارەکانی چیاکانی کوردستان.
وتارەکە بخوێنەوە
چیای ئەزمەڕ، پشتەچیایەکی بەرز لە سەرووی سلێمانی لە تەنیشت چیای گۆیژە؛ بەشێکە لە بازنە چیاوییەکەی دەوروبەری پایتەختە ڕۆشنبیرییەکەی کورد. دیمەنێکی پان پێشکەش دەکات و هەندێک لێژاییەکەی میراتە جدییەکەی مینەکان هەڵدەگرن.
وتارەکە بخوێنەوە
تاڤگەی ئەحمەدئاوا لە بەرزاییەکانی هەورامان لە ڕۆژهەڵاتی هەڵەبجە؛ تاڤگەیەک کە ڕووباری زەڵم ئاوی دابین دەکات لە دۆڵێکی سەوزی شاخاویدا نزیک سنووری ئێران، گەشتگە و شوێنێکی خۆشەویستی سەیرانی هاوینەی کوردستان.
وتارەکە بخوێنەوە
چیای گۆیژە، ئەو چیایەی بەسەر سلێمانیدا بەرز دەبێتەوە؛ لێژاییەکانی ناوی شارەکە و ئاڵای کوردستان هەڵدەگرن، شوێنێکی خۆشەویستە بۆ پیاسە و سەیران و دیمەنەکانی خۆرئاوابوون بەسەر پایتەختی کولتووریی کورددا.
وتارەکە بخوێنەوە
پارکی سامی عەبدولڕەحمان، گەورەترین پارکی هەرێمی کوردستان؛ وەحەیەکی سەوزی فراوان بە دەریاچە و باخچە لە هەولێر، لەسەر بنکەیەکی سەربازیی ڕژێمی پێشوو بنیاتی نراوە و ناوی سەرکردەیەکی کوردی لەسەرە کە لە 2004 کوژرا.
وتارەکە بخوێنەوە
ئەم کۆکردنەوە هەفتانەیەی هەواڵی کورد باس لە یەکەم پێشانگای کتێبی کوردیی هەولێر، پشتیوانیی فەڕەنسا لە سەقامگیریی کوردستان، بۆشاییەکانی بەرگریی ئاسمانیی پێشمەرگە، هەڵمەتی ژینگەیی حکومەتی هەرێم، پەلەی هەولێر–بەغدا بۆ هەناردەی نەوت و پێویستیی بەردەوام بە دیپلۆماسی لە کاتی قەیرانی ناوچەکەدا دەکات.
وتارەکە بخوێنەوە
مۆزەخانەی ڕستن و چنین و کولتووری کوردی لەسەر قەڵای هەولێر؛ لە 2004 دامەزراوە، فەرش و بەرماڵ و پۆشاک و پیشەی دەستی لەخۆ دەگرێت و نەریتەکانی چنین و ڕەنگکردنی سروشتیی کوردستان دەپارێزێت.
وتارەکە بخوێنەوە
مزگەوتی جەلیل خەیات لە هەولێر، گەورەترین مزگەوتی شارەکە؛ شوێنێکی مەزنی نوێی نوێژکردن بە گومەزی پلەپلە و جووتێک منارە، لە 2007 تەواو کراوە و نیشانەیەکی دیاری پایتەختەکەی کورد، هەولێرە.
وتارەکە بخوێنەوە
بازاڕی قەیسەریی هەولێر؛ بازاڕە مێژووییە سەرداپۆشراوەکە بە کۆڵانە سەقفدارەکان لە خوار قەڵا کۆنەکە، سەدەکان لەمەوبەر دامەزراوە و هێشتا دڵە قەرەباڵغە بازرگانییەکەی پایتەختەکەی کورد، هەولێرە.
وتارەکە بخوێنەوە
مۆزەخانەی سلێمانی؛ دووەم گەورەترین مۆزەخانەی عێراق و مۆزەخانە مەزنە شوێنەوارناسییەکەی هەرێمی کوردستان، بە کۆمەڵەکان لە پێش‌مێژووی زاگرۆسەوە تا سەردەمەکانی میزۆپۆتامیا و ساسانی و ئیسلامی.
وتارەکە بخوێنەوە
ئەمنە سوورە، مۆزەخانەی «ئەمنی سوور» لە سلێمانی؛ بارەگا و زیندانی پێشووی ئەمنی بەعس، ئێستا یادگارێک بۆ هەڵمەتی ئەنفال و هەڵەبجە و خۆڕاگریی گەلی کورد.
وتارەکە بخوێنەوە
مار پەتیون، کڵێسا مێژووییە کلدانییەکەی دیاربەکر؛ تەنها کڵێسای کلدانیی شارەکە، لە گەڕەکە کۆنە دیوارەدراوەکە نزیک سورپ گیراگۆس، شایەتێکی میراتە فرەئایینەکەی ئامەد.
وتارەکە بخوێنەوە