بەڵگەیەکی بەروارداری ئاژەڵ چی سەبارەت بە ئیریب دەڵێت و بۆچی هەموو سەردەمی دەسەڵات یان ڕیزی بنەماڵەیەک ناسەلمێنێت.

وێنەیەکی ڕەش و سپیی لووحێکی قوڕیی چوارگۆشە بە ڕیزەکانی نووسینی بزماری
ژمێریاریی ئاژەڵەکانی دوگّا لە درێهەم، دەوروبەری ٢٠٣٩ پێش زایین، Met 11.217.3. نموونەی بەراوردی نووسینی کارگێڕییە، نەک لووحەکەی ناوی ئیریبی تێدایە. The Metropolitan Museum of Art · 11.217.3 · Purchase, by exchange, 1911 · Public domain / Open Access.

فەرمانڕەوای بەڵگەدار

ڕان زادۆک ئیریب بە فەرمانڕەوایەکی لولوبی لە بەڵگەیەکی پوزریش داگان، درێهەمی ئەمڕۆ، دەناسێنێت. بەپێی لێکۆڵینەوەکەی، ئیریب لە ساڵی دووەمی شوسوێن مەڕ و بزنی هێناوە؛ زادۆک بەروارەکە بە ٢٠٣٦ پێش زایین هەژمار دەکات. ئاماژەکە سیگریست ١٩٩٥، بەرگی یەکەم، دەقی ١٣٢، دێڕی ٥یە. ئەمە تۆمارێکی ناسێنراوە، نەک ژیاننامەی تەواو. [1]

بەرواری بەڵگە و ماوەی دەسەڵات

ساڵەکە بەڵگەکە بەروار دەکات، نەک لەدایکبوون، دەستپێکی دەسەڵات یان مردنی ئیریب. ناوی پێشووی «پاشای چوارەم»یش ڕیزێکی دڵنیا دادەنێت کە ئەم بەڵگەیە بە تەنها نایسەلمێنێت. پێشین، جێنشین و خزمێتی لە ڕیزی لیستێکی نوێوە دەرناهێنرێت.

وێنەکە چی ڕوون دەکاتەوە؟

لووحەکەی وێنەکە ژمێریاریی دوگّا لە درێهەمە. مێت بەرواری بۆ دەوروبەری ٢٠٣٩، ساڵی هەشتەمی ئەمارسوێن، دەگەڕێنێتەوە و مامەڵەی مەڕ و بزنی تێدا دەناسێنێت. [2] چوارچێوەی کارگێڕی پیشان دەدات، بەڵام شتێکی جیاوازە لە بەڵگەی ئیریب. ژمارەی مۆزەخانە و ئاماژەی دەق دەبێت جیا بمێننەوە.

سنووری لێکدانەوە

زادۆک ئاماژە لولوبییەکانی سەردەمی جیاواز کۆ دەکاتەوە. دووبارەبوونەوەی ناوێک بنەماڵەیەکی بێپچڕان ناسەلمێنێت؛ پەیوەندی بە زاگرۆس نەتەوەیی ڕاستەوخۆی دانیشتووانێکی ئەمڕۆ ناسەلمێنێت. [1] ئەم تۆمارە بەبێ داهێنانی دەستکەوت یان خێزان بۆ مێژووی ناوچەکە گرنگە. ڕیزبەندیی پاشا و بانگەشەی بنەماڵەی درێژ لە ٢١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ ڕاستکرانەوە. ئاماژەی کتێبناسیی جیاواز چاپەکە دەناسێنێت. [3]

سەرچاوەکان و خوێندنەوەی زیاتر

  1. Ran Zadok, Lulubi — Encyclopaedia Iranica; cites Marcel Sigrist, Neo-Sumerian Texts from the Royal Ontario Museum, vol. I (1995), no. 132, line 5
  2. The Metropolitan Museum of Art, balanced account of Dugga, 11.217.3, ca. 2039 BCE (comparison object, not Irib's document)
  3. Bibliographic record: Marcel Sigrist, Neo-Sumerian Texts from the Royal Ontario Museum, vol. I, The Administration at Drehem (CDL Press, 1995). The Irib reference above is cited through Zadok's study.