پێشەکی
شەقڵاوە شارۆچکەیەکی کوردیی شاخاوییە لە باکووری ڕۆژهەڵاتی پارێزگای هەولێر لە کوردستانی عێراق، لەنێو دۆڵێکی سەوزدا لەنێوان پشتە گەورەکانی سەفین و کۆڕەک. لە ماوەیەکی درێژەوە وەک شوێنی پشووی هاوینە خۆشەویست بووە و یەکێکە لە شارۆچکە گەشتیارییە هەرە بەناوبانگەکانی هەرێمی کوردستان؛ پەنایەکی فێنک و پڕ لە باخ بۆ ڕزگاربوون لە گەرمای دەشتەکان.
لە پشت ناوبانگەکەی وەک شارۆچکەیەکی پشوودان، مێژوویەکی کۆن و تێکەڵی کورد و مەسیحی هەیە کە لە ژێر شاخەکاندا لە تەنیشت یەکتر ژیاون. ئەم ناساندنە باس لە شوێنی شەقڵاوە، میراتەکەی و جێگەکەی لە ژیانی کوردیدا دەکات.
خاڵە سەرەکییەکان
• شەقڵاوە شارۆچکەیەکی کوردیی شاخاوییە لە پارێزگای هەولێری کوردستانی عێراق.
• لە دۆڵێکی سەوزی نێوان شاخەکانی سەفین و کۆڕەکە، لە باکووری ڕۆژهەڵاتی هەولێر.
• یەکێکە لە شارۆچکە گەشتیارییە هەرە بەناوبانگەکانی هاوینە لە هەرێمی کوردستان.
• شەقڵاوە مێژوویەکی درێژی پێکەوەژیانی کورد و مەسیحیی هەیە، بە کڵێسا و زیارەتگە کۆنەکانەوە.
• بە کەشوهەوای فێنک و باخ و کانی و ڕەزەکانی ناسراوە.
زانیارییە خێراکان
ناو (بە کوردی): شەقڵاوە
وڵات / ناوچە: عێراق (باشوور / هەرێمی کوردستان)
پارێزگا: هەولێر
شوێن: دۆڵێک لەنێوان شاخەکانی سەفین و کۆڕەک
بە چی ناسراوە: شوێنی پشووی هاوینە و باخ و کانییەکان
کۆمەڵگەکان: کورد و مەسیحی
بەرزایی: شارۆچکەیەکی فێنکی شاخاوی
دانیشتووان: نزیکەی 40,000
ناوەڕۆک
کەس، شوێن و بابەتە پەیوەندیدارەکان
شەقڵاوە لە کوێیە؟
شەقڵاوە بە ئۆتۆمبێل نزیکەی کاتژمێرێک لە باکووری ڕۆژهەڵاتی هەولێرە، لە دۆڵێکی بەپیتی شاخەکاندا لەسەر ڕێگای ڕەواندز و ناوچە بەرزەکانی ئەو دیوەی. لە لایەکەوە دیواری درێژی شاخی سەفین و لە لایەکی دیکەوە لووتکەی کۆڕەک دەوریان داوە؛ کەشوهەوایەکی فێنک و سەوزی هەیە کە زۆر جیاوازە لە دەشتە گەرمەکانی دەوروبەری پایتەختی کوردی.
ئەو شوێنە، بە شاخ و کانی و باخەکانیەوە کە بە ئاسانی لە هەولێرەوە دەستیان پێ دەگات، کلیلە بۆ هەموو ئەو شتانەی شەقڵاوە پێیان ناسراوە.
شوێنێکی شاخاویی پشوودان
شەقڵاوە لە هەموو شتێک زیاتر وەک شوێنی پشوودان ناسراوە. بۆ چەندین نەوە، خێزانەکانی هەولێر و سەرتاسەری عێراق لە هاویندا هاتوونەتە ئێرە بۆ ڕزگاربوون لە گەرما؛ بە شەقامە باخدارەکانیدا پیاسە دەکەن، لە کانییە ساردەکانی ئاو دەخۆنەوە و میوە و هەنگوین و شیرینییەکانی دەکڕن. چێشتخانە و باخ و هەوا فێنکەکەی کردوویانەتە یەکێک لە مەبەستە هەرە بەناوبانگەکانی پشوودان لە هەرێمی کوردستان، کە لە سەرتاسەری مانگە گەرمەکاندا پڕ لە سەردانکەرە.
کورد و مەسیحییەکان
لە دەرەوەی کەشی پشوودان، شەقڵاوە شارۆچکەیەکی کۆنە بە میراتێکی بە تایبەتی تێکەڵەوە. کورد و مەسیحییەکان، واتە ئاشووری و کلدانییەکان، لە ماوەیەکی درێژەوە لێرە پێکەوە ژیاون، و شارۆچکەکە لە تەنیشت مزگەوتەکانی کڵێسا و زیارەتگە کۆنەکانی پاراستووە. ئەم نەریتی پێکەوەژیانە، کە لە چەندین شارۆچکەی شاخە کوردییەکاندا باوە، کەسایەتییەکی ئارامتر و چەندچینی بە شەقڵاوە دەدات و بە بوونی درێژخایەنی مەسیحییەکان لە ناوچەکەوە دەیبەستێتەوە.
لە ژێر سەفین و کۆڕەک
ئەو شاخانەی دەوری شەقڵاوە دەدەن بەشێکن لە ناسنامەکەی. شاخی سەفین وەک دیوارێک لە سەرووی شارۆچکەکە هەڵدەستێت، و کۆڕەکی نزیکەکە، کە ئێستا بە تەلەفریک دەستی پێ دەگات، بووەتە شوێنێکی سەردانکردنی سەرتاسەری ساڵ و هەم لە هاوین و هەم لە بەفردا سەردانکەران بۆ بەرزاییەکانی ڕادەکێشێت. ئەم لووتکانە، لەگەڵ تەنگە سەرنجڕاکێشەکان و ئاوەشارەکانی ناوچە فراوانترەکە، شەقڵاوە دەکەنە دەروازەی هەندێک لە جوانترین دیمەنەکانی کوردستانی عێراق.
شەقڵاوەی ئەمڕۆ
ئەمڕۆ شەقڵاوە هێشتا شارۆچکەیەکی کوردیی گەشتیاریی گەشەسەندووە، و لەگەڵ گەشەی گەشتیاری لە هەرێمی کوردستان لە هەر کاتێک زیاتر پڕجووڵەیە. بەڵام ڕۆحە کۆنەکەی دەپارێزێت؛ باخ و کانییەکانی، کڵێسا و مزگەوتەکانی و تێکەڵبوونی ئاسایی کۆمەڵگەکانی. شارۆچکەیەکی سەوز و میواندۆستە لە ژێر شاخەکاندا کە لە ماوەیەکی درێژەوە لە دڵی کوردستان پشوو و پەنای پێشکەش کردووە.
ڕیزبەندیی کاتی
مێژووی کۆنتر — شەقڵاوە وەک شارۆچکەیەکی تێکەڵی کورد و مەسیحی لەنێو شاخەکاندا گەشە دەکات.
سەدەی 20 — دەبێتە شوێنێکی خۆشەویستی پشووی هاوینە بۆ خەڵکی هەولێر و ئەو دیوەی.
لە 1991 بەدواوە — لە ژێر خۆبەڕێوەبردنی کوردیدا، شەقڵاوە وەک شارۆچکەیەکی گەشتیاری زیاتر پەرە دەسێنێت.
ساڵەکانی ئەم دواییە — تەلەفریکەکەی شاخی کۆڕەک شوێنێکی گرنگی سەردانکردنی سەرتاسەری ساڵ زیاد دەکات.
ئەمڕۆ — شەقڵاوە یەکێکە لە شارۆچکە گەشتیارییە هەرە بەناوبانگەکانی هەرێمی کوردستان.
پرسیارە باوەکان
ناوی کوردیی شەقڵاوە چییە؟
بە کوردی شارۆچکەکە شەقڵاوە ناو دەبرێت.
بۆچی شەقڵاوە ناسراوە؟
شەقڵاوە وەک شارۆچکەیەکی فێنکی شاخاویی پشوودان لە کوردستانی عێراق ناسراوە، بەهۆی باخ و کانی و دیمەنەکانی خۆشەویستە، و شوێنێکە بۆ ڕزگاربوون لە گەرمای دەشتەکان لە هاویندا.
شەقڵاوە لە کوێیە؟
شەقڵاوە لە پارێزگای هەولێری کوردستانی عێراقە، نزیکەی کاتژمێرێک لە باکووری ڕۆژهەڵاتی هەولێر، لە دۆڵێکی نێوان شاخەکانی سەفین و کۆڕەک.
کێ لە شەقڵاوە دەژی؟
شەقڵاوە شارۆچکەیەکی کوردییە بە دانیشتووانێکی تێکەڵی کورد و مەسیحی لە ماوەیەکی درێژەوە، لەوانە ئاشووری و کلدانییەکان.
کەس، شوێن و بابەتە پەیوەندیدارەکان
شاخی سەفین · شاخی کۆڕەک · میراتی کورد و مەسیحی · هەولێر · ڕەواندز · باشوور (کوردستانی عێراق).