ارگ اربیل: لایه‌های استقرار، خانه‌ها و حفاظت

بر تپه باستانی خانه‌ها و خیابان‌های متأخر قرار دارند. شواهد مادی و زندگی ساکنان پیشین باید کنار هم بررسی شوند.

تپه‌ای در شهر

ارگ در مرکز هەولێر/اربیل بر تپه‌ای از بقایای استقرارهای پیاپی قرار دارد. یونسکو آن را در ۲۰۱۴ بر اساس معیار چهارم، برای تپه باستانی و ساختار شهری عثمانی ثبت کرد. ادعای کهن‌ترین جای مسکونی بی‌وقفه جهان شواهد متفاوتی می‌خواهد و نباید بی‌قید بیان شود. [1] [3]

شواهد و محدودیت

گزارش کاوش ۲۰۱۶ سفال عبید، حدود ۵۳۰۰–۴۵۰۰ پیش از میلاد، را ثبت می‌کند. استقرار قدیمی‌تر حلف اثبات نشده بود. گمانه‌های ۲۰۰۸ در مرکز ۲۲ متر نهشته فرهنگی نشان دادند؛ همه این توالی کاوش نشده است. مکان پیشنهادی معبد ایشتار به معنی معبد آشکارشده نیست. پژوهش سفال ۲۰۲۱ یافته‌ها را با بافت چینه‌نگاری پیوند می‌دهد. [2] [4]

خانه‌ها و دگرگونی

لبه بیرونی عمدتاً نمای خانه‌های متأخر است. حیاط، ایوان، آجر پخته و سقف چوبی ویژگی خانه‌هاست. خیابانی در ۱۹۵۸ بافت را برید؛ دروازه‌ها تخریب و بازسازی شدند. همه عناصر دیدنی متعلق به یک دوره نیستند. [1] [3]

ساکنان و حفاظت

ایکوموس تخلیه ۲۰۰۶ را ثبت می‌کند. یونسکو از گردهمایی و نماز جمعه ساکنان پیشین یاد می‌کند. العانی در ۲۰۲۲ بازاسکان و پیوند شهری را پیشنهاد کرد؛ این مدرک تکمیل آن نیست. گزارش یونسکو در ۲۰۲۱ فعالیت حفاظتی و مسائل دامنه‌ها، قانون و مشارکت را بیان می‌کند. ارزیابی تاریخ‌دار اثبات نمی‌کند وضعیت امروز تغییر نکرده است. [1] [3] [5] [6]

منابع و مطالعه بیشتر

1. UNESCO World Heritage Centre, Erbil Citadel, property 1437: 2014 inscription under criterion (iv), urban fabric, integrity and management responsibilities.
2. Dara Al Yaqoobi and colleagues, “Archaeological investigations on the Citadel of Erbil: Background, Framework and Results,” in The Archaeology of the Kurdistan Region of Iraq and Adjacent Regions (Archaeopress, 2016), pp. 1–10: pottery, boreholes and excavation objectives.
3. ICOMOS, Evaluations of Nominations of Cultural and Mixed Properties (2014), Erbil Citadel, printed pp. 79–87: houses, gates, evacuation and assessment of continuity claims. This advisory evaluation is distinct from the Committee’s eventual inscription.
4. Luca Colliva and Serenella Mancini, “Lo studio del corpus ceramico della cittadella di Erbil e dei contesti archeologici di ritrovamento: risultati preliminari,” Vicino Oriente 25 (2021), pp. 143–165, DOI 10.53131/VO2724-587X2021_7. University of Bologna record and abstract: ceramics and stratigraphic context.
5. Mohammed Qasim Abdul Ghafoor Al Ani, “The role of urban preservation to achieve sustainable urban development – Preserving Erbil Citadel as case study,” Acta Scientiarum Polonorum Administratio Locorum 21(1) (2022), pp. 15–24, DOI 10.31648/aspal.7037: argument for residential and urban reintegration.
6. UNESCO, State of Conservation of Properties Inscribed on the World Heritage List, WHC/21/44.COM/7B (2021), Erbil Citadel, printed p. 51 onward: conservation actions and identified concerns.
7. Sarbast.T.Hameed, Panoramic Arbil Citadel, 3 May 2018, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.