مقدمه
چارشما سور، سال نو ایزدی، که سرِ سال و چهارشنبهٔ سرخ نیز خوانده می‌شود، جشن بزرگِ بهاریِ آیین ایزدی است؛ جشنی شادمانه از آفرینش و نوزایی، یادآورِ پایان‌یافتنِ آفرینش جهان و فرودآمدنِ ملک طاووس به زمین تا زندگی، زیبایی و باروری به آن ببخشد.
این جشن در نخستین چهارشنبهٔ آوریلِ ایزدی برگزار می‌شود و از کهن‌ترین جشن‌های منطقه است. روشن‌کردن چراغ‌های فراوان در درهٔ مقدسِ لالش، رنگ‌کردنِ تخم‌مرغ‌ها با رنگ‌های بهار و گل‌های سرخ‌رنگِ فصل، همراهِ آن‌اند؛ جشنی زیبا برای سال نو و نوزاییِ زندگی.
شناخت چارشما سور، روبه‌روشدن با شادی و زیباییِ بینش ایزدی دربارهٔ آفرینش و نوزایی است؛ جشن سال نو، هنگامی که ایزدیان پیدایش جهان و برکت‌یافتنِ زمین را به یاد می‌آورند و به بازگشت بهار و چرخهٔ تازهٔ زندگی خوشامد می‌گویند.
فهرست مطالب
چارشما سور چیست؟
چارشما سور، به معنای چهارشنبهٔ سرخ، که سرِ سال، یعنی آغاز سال، نیز خوانده می‌شود، سال نو ایزدی و جشن بزرگِ بهاریِ آیین ایزدی است. در نخستین چهارشنبهٔ آوریلِ تقویم ایزدی برگزار می‌شود که در تقویم رایج به بخش پایانیِ آوریل می‌افتد و آغاز سال نو ایزدی را رقم می‌زند. جشن یادِ پایان‌یافتنِ آفرینش جهان و فرودآمدنِ ملک طاووس، فرشتهٔ طاووس و سرورِ موجودات مقدس، به زمین را گرامی می‌دارد تا زندگی، زیبایی و باروری به آن ببخشد؛ با بازگشت شادمانهٔ بهار و تازه‌شدنِ چرخهٔ زندگی پیوند دارد. این از کهن‌ترین جشن‌های باقی‌ماندهٔ سراسر منطقه است؛ جشن آفرینش، باروری و نوزایی که با روشن‌کردن چراغ‌ها در درهٔ مقدسِ لالش، رنگ‌کردن تخم‌مرغ‌ها و گل‌های سرخ‌رنگِ بهار برگزار می‌شود. چارشما سور از جشن بزرگِ زیارتیِ پاییز، جشن جماعت، متمایز است؛ جشن سال نو و بهار، بزرگداشتِ شادمانهٔ آفرینش و نوزایی. در مقام سال نو ایزدی و جشن روز آفرینش، جایگاهی محبوب و محوری در تقویم و زندگیِ مردم ایزدی دارد.
چهارشنبهٔ سرخ و روز آفرینش
جشن چهارشنبهٔ سرخ نامیده می‌شود، زیرا در باور ایزدی، آفرینش جهان در روز چهارشنبه کامل شد و نور خورشید نخستین بار بر زمین تابید و آسمان را سرخ کرد؛ چهارشنبه مقدس‌ترین روزِ هفتهٔ ایزدی است.
نام چارشما سور به معنای چهارشنبهٔ سرخ است و قلبِ معنای جشن را در خود دارد. در باور ایزدی، آفرینش جهان که خدای یگانه آغازش کرد، در چهارشنبه‌ای بهاری کامل شد؛ هنگامی که پرتوهای خورشید نخستین بار بر زمینِ تازه‌آفریده تابید و آسمان را در درخششی سرخ‌فام، سرخیِ سپیده‌دمِ جهان، فروبرد. جشن نام چهارشنبهٔ سرخ را از همین‌جا می‌گیرد. چهارشنبه در آیین ایزدی مقدس‌ترین روزِ هفته، روز استراحت و حرمت، است؛ باور دارند روزی است که ملک طاووس برای آوردن برکت به زمین می‌آید، همان‌گونه که آیین‌های دیگر روزی مقدس در هفته دارند. چارشما سور، نخستین چهارشنبهٔ آوریلِ ایزدی، مقدس‌ترین و شادمانه‌ترینِ این چهارشنبه‌هاست؛ خودِ روزِ کامل‌شدن آفرینش و فرودآمدنِ فرشتهٔ طاووس که در مقام سال نو و روز آفرینش گرامی داشته می‌شود. این درک از چهارشنبهٔ سرخ، روزِ پایان‌یافتنِ آفرینش و نخستین تابشِ خورشید بر زمین، قلبِ جشن است. پیوند ژرفِ آیین ایزدی میان سال نو، بهار و خاطرهٔ مقدسِ پیدایش جهان را بازتاب می‌دهد. ژرف‌ترین درک از چارشما سور، روز آفرینش‌بودنِ آن است.
نکات اصلی
چارشما سور، چهارشنبهٔ سرخ، سال نو ایزدی است و سرِ سال نیز خوانده می‌شود.
در نخستین چهارشنبهٔ آوریلِ تقویم ایزدی برگزار می‌شود.
پایان‌یافتنِ آفرینش جهان و روزِ نخستین تابش خورشید بر زمین را گرامی می‌دارد.
یادِ فرودآمدنِ ملک طاووس را گرامی می‌دارد تا زندگی و باروری به زمین ببخشد.
از کهن‌ترین جشن‌های باقی‌ماندهٔ منطقه، جشن آفرینش و نوزایی، است.
با چراغ‌های لالش، رنگ‌کردن تخم‌مرغ‌ها و گل‌های سرخ‌رنگِ بهار برگزار می‌شود.
اطلاعات در یک نگاه
نام: چارشما سور، چهارشنبهٔ سرخ؛ همچنین سرِ سال، یعنی آغاز سال
جشن: سال نو ایزدی
زمان: نخستین چهارشنبهٔ آوریلِ تقویم ایزدی
یادآورِ: پایان‌یافتنِ آفرینش و فرودآمدنِ ملک طاووس
روز مقدس: چهارشنبه، مقدس‌ترین روزِ هفتهٔ ایزدی
مکان مقدس: لالش، جایی که چراغ‌های جشن روشن می‌شوند
رسم‌ها: روشن‌کردن چراغ، رنگ‌کردن تخم‌مرغ، گل‌های سرخ‌رنگِ بهار
نمادِ تخم‌مرغ: جهان و آفرینش؛ پیوسته با مروارید
ماه مقدس: آوریل، نیسان، عروسِ سال
ماهیت: جشنی شادمانه از آفرینش، باروری و نوزایی
فرودآمدنِ ملک طاووس
چارشما سور یادِ فرودآمدنِ ملک طاووس، فرشتهٔ طاووس و سرورِ موجودات مقدس، به زمینِ تازه‌آفریده را گرامی می‌دارد تا زندگی، زیبایی و رنگ‌های بهار به آن ببخشد.
در قلب چارشما سور، فرودآمدنِ ملک طاووس، فرشتهٔ طاووس و سرورِ هفت موجود مقدس، به زمین جای دارد. در باور ایزدی، هنگامی که آفرینش جهان کامل شد، ملک طاووس به زمینِ تازه‌آفریده فرود آمد تا برکتش دهد، نظم و زندگی و زیبایی به آن بیاورد و با رنگ‌های بهار بیارایدش. بنا بر سنت، هنگام فرودآمدنِ فرشتهٔ طاووس، هفت رنگِ رنگین‌کمان درخشیدند و زمین از برکتِ باروری و نوزاییِ زندگی برخوردار شد. این فرودآمدنِ فرشتهٔ طاووس، سرور محبوبِ موجودات مقدس که خدای یگانه مراقبت از جهان را به آن‌ها سپرده است، قلب شادمانهٔ جشن است؛ هر بهار، با برکت‌یافتنِ دوبارهٔ زمین و بازگشت زندگی پس از زمستان، گرامی داشته می‌شود. پس جشن، خاطرهٔ کامل‌شدن آفرینش را با فرودآمدنِ موجود مقدسی که جهان را برکت می‌دهد و از آن مراقبت می‌کند، در جشنی یگانه از آفرینش و نوزایی به هم پیوند می‌زند. فرودآمدنِ ملک طاووس برای برکت‌بخشیدن به زمین، رویداد زیبا و محوریِ بزرگداشتِ چارشما سور است. بینش ایزدیِ جهانی را بازتاب می‌دهد که موجودات مقدسِ خدای یگانه برکتش می‌دهند، مراقبش هستند و تازه‌اش می‌کنند؛ بینشی از شادی، زیبایی و نوزاییِ زندگی.
رسم‌های جشن
چارشما سور با رسم‌هایی محبوب برگزار می‌شود: روشن‌کردن چراغ‌های فراوان در درهٔ مقدسِ لالش، رنگ‌کردن تخم‌مرغ‌ها با رنگ‌های روشن، آراستنِ خانه‌ها با گل‌های سرخ‌رنگ و پوستِ رنگیِ تخم‌مرغ‌ها، دیدار آرامگاه‌ها و تقسیم خوراک.
چارشما سور با مجموعه‌ای پربار از رسم‌های محبوب و شادمانه برگزار می‌شود. جشن‌ها از شامگاه سه‌شنبه آغاز می‌شوند؛ درخشش چراغ‌ها و شمع‌های فراوان درهٔ مقدسِ لالش را پُر می‌کند تا به سال نو خوشامد بگویند. در مکان مقدس، رهبران دینیِ ایزدی چراغ‌های مقدس را روشن می‌کنند؛ بنا بر سنت، به شمارِ روزهای سال، و دره را از نور پُر می‌سازند. از محبوب‌ترین رسم‌ها، رنگ‌کردن تخم‌مرغ‌ها با رنگ‌های روشنِ سرخ، زرد، سبز و آبی است؛ رنگ‌های بهار و رنگین‌کمان. تخم‌مرغ‌ها و پوستِ رنگی‌شان در کنار گل‌های سرخ‌رنگی که در آوریل می‌شکفند، خانه‌ها و درگاه‌ها را می‌آرایند تا برای سال نو برکت، پاسداری، خوش‌اقبالی و باروری به خانواده بیاورند. در آستانهٔ جشن، خانواده‌ها به دیدار آرامگاهِ عزیزانشان می‌روند و این روزها با تقسیم خوراک، پوشیدن جامه‌های روشن و جشنانه، خواندن سرودهای مقدس و گردهماییِ شادمانه همراه‌اند. بسیاری از ایزدیان به لالش، مقدس‌ترین مکانِ آیین، سفر می‌کنند تا سال نو را در آنجا گرامی بدارند. این رسم‌های زیبای نور، رنگ و گردهمایی، چارشما سور را به جشنی شادمانه برای سال نو و بهار بدل می‌کنند. درون‌مایه‌های ژرفِ آفرینش، باروری و نوزاییِ زندگی در جشن را بازتاب می‌دهند.
تخم‌مرغ و مروارید
تخم‌مرغ‌های رنگیِ چارشما سور معنایی ژرف دارند: تخم‌مرغ نمایندهٔ جهان و آفرینش است و در باور ایزدی با مروارید تابناکِ داستان آفرینش پیوند دارد که از هم گشوده شد و رنگ‌های فراوانِ جهانِ آفریده‌شده را پدید آورد.
رنگ‌کردن تخم‌مرغ‌ها، از محبوب‌ترین رسم‌های چارشما سور، معنایی ژرف و زیبا دارد که با بینش ایزدی دربارهٔ آفرینش پیوند خورده است. تخم‌مرغ در درکِ جشن، نمایندهٔ زمین و آفرینش جهان است و شکستنِ آن آغاز زندگی را نشان می‌دهد؛ رنگ‌های روشنش نیز نمایندهٔ رنگ‌های طبیعت، بهار و رنگین‌کمانی‌اند که هنگام فرودآمدنِ فرشتهٔ طاووس درخشید. پژوهشگران اشاره می‌کنند که تخم‌مرغ‌های رنگ‌شده نمادِ خودِ فرایند آفرینش‌اند، چنان‌که در داستان آفرینشِ ایزدی روایت می‌شود: مروارید سپیدِ تابناک، که جهان در آن نهفته بود، از هم گشوده شد و رنگ‌های فراوانِ جهانِ آفریده‌شده را پدید آورد. پس تخم‌مرغ رنگیِ چارشما سور تصویری کوچک و زیبا از خودِ کیهان‌زایی است؛ جهان با تمامیِ رنگ‌هایش از مروارید پدید می‌آید، درخورِ جشن روز آفرینش. این معنای ژرفِ تخم‌مرغ، در مقام تصویر آفرینش و مرواریدی که جهانِ رنگین از آن پدید آمد، از زیباترین ویژگی‌های چارشما سور است؛ رسم شادمانهٔ تخم‌مرغ‌های رنگی را به قلب مقدسِ بینش ایزدی دربارهٔ آفرینش پیوند می‌دهد. تخم‌مرغ و مروارید در کنار هم معنای جشن را در خود دارند.
ماه مقدسِ آوریل
تمامیِ ماه آوریل، نیسان، در آیین ایزدی مقدس شمرده می‌شود و با عنوان عروسِ سال حرمت دارد؛ فصل مقدسِ آفرینش و نوزاییِ طبیعت که در آن برخی کارها از سر حرمت کنار گذاشته می‌شوند.
چارشما سور در ماه مقدسِ آوریل جای دارد و آن را می‌گشاید؛ ماهی که در زبان کردی نیسان خوانده می‌شود و در آیین ایزدی به‌ویژه مقدس است. آوریل با عنوان عروسِ سال حرمت دارد؛ فصل مقدس و زیبایی که زمین در آن آفریده شد و هر سال طبیعت در آن تازه می‌شود، گل‌ها می‌شکفند و زندگی پس از زمستان بازمی‌گردد. این فصل آفرینش و نوزایی چنان مقدس است که بنا بر سنت، برخی کارها در ماه مقدس از سر حرمت کنار گذاشته می‌شوند؛ مانند برگزاری عروسی و نامزدی و، در برخی برداشت‌ها، شخم‌زدنِ خاک، تا فصلِ نوزایی و باروریِ خودِ زمین گرامی داشته شود و آرامشش برهم نخورد. این حرمتِ ماه مقدسِ آوریل، دریافت ژرفِ ایزدی از بهار در مقام فصل مقدسِ آفرینش و نوزایی را بازتاب می‌دهد؛ چارشما سور در آغاز آن، جشن بزرگ است. تقدسِ ماه آوریل، عروسِ سال، چارچوبِ معنای چارشما سور را در مقام جشن آفرینش و نوزاییِ زندگی می‌سازد و ژرف‌ترش می‌کند؛ بازتابِ زیباییِ پیوند ایزدیان با ضرباهنگ‌های مقدسِ سال.
معنا و اهمیت
چارشما سور شادی و زیباییِ بینش ایزدی دربارهٔ آفرینش و نوزایی را مجسم می‌کند؛ جشن سال نو، هنگامی که ایزدیان پایان‌یافتنِ پیدایش جهان و فرودآمدنِ ملک طاووس برای برکت‌بخشیدن به زمین را به یاد می‌آورند و به بازگشت بهار و چرخهٔ تازهٔ زندگی خوشامد می‌گویند.
جشن همچنین پیوند ژرفِ آیین ایزدی میان خاطرهٔ مقدسِ آفرینش و ضرباهنگ‌های زندهٔ سال را مجسم می‌کند؛ سال نو و بهار در مقام جشن روزی گرامی داشته می‌شوند که جهان آفریده شد و برکت یافت. دیرینگیِ آیین ایزدی و جشن‌هایش را بازتاب می‌دهد؛ چارشما سور از کهن‌ترین جشن‌های باقی‌ماندهٔ سراسر منطقه است. همچنین شادی و تاب‌آوریِ مردم ایزدی را نشان می‌دهد که حتی در سختی، جشن زیبای آفرینش و نوزایی‌شان را زنده نگاه می‌دارند. در کنارِ جشن جماعتِ بزرگِ پاییزی، یکی از دو جشن بزرگِ سال ایزدی است؛ یکی جشن سال نو و آفرینش، دیگری زیارت بزرگِ جماعت. در تمامیِ این جنبه‌ها، چارشما سور از زیباترین و شادمانه‌ترین جشن‌های جهان کردی است؛ سال نو ایزدی، جشن آفرینش، باروری و نوزاییِ زندگی. شادی و زیبایی‌اش از گنجینه‌های آیین ایزدی و میراث معنویِ جهان کردی است.
چارشما سور و کردها
چارشما سور سال نو کردهای ایزدی، یکی از جشن‌های بزرگِ آیین ایزدی و بخشی زیبا و شادمانه از میراث معنویِ جهان کردی است.
چارشما سور سال نو ایزدیان است؛ مردمی کردی‌زبان که آیینشان یکی از دین‌های کهن و بومیِ جهان کردی است. این جشن بخشی زیبا و شادمانه از میراث غنیِ معنویِ مردم کرد را می‌سازد. در این جشن آفرینش و نوزایی، کردهای ایزدی پیدایش و برکت‌یافتنِ جهان را گرامی می‌دارند و به بازگشت بهار خوشامد می‌گویند؛ یکی از کهن‌ترین جشن‌های منطقه را با نور، رنگ و شادی زنده نگاه می‌دارند. در جهان گسترده‌ترِ کردی، در کنار جشن بهاریِ نوروز، سال نو کردیِ آتش و آزادی، یکی از جشن‌های محبوبِ بهاریِ نوزاییِ مردمان کرد است؛ هر یک با معنای مقدسِ ویژهٔ خود. با معرفی چارشما سور، آیین ایزدی را در مقام دینی زنده و سال نوی آن را همچون جشنی زیبا از آفرینش و نوزایی گرامی می‌داریم و با وفاداری و احترام معرفی می‌کنیم. بخشی گران‌بها و شادمانه از میراث معنویِ جهان کردی است و زیبایی، دیرینگی و شادیِ آیین ایزدی و بینش آن دربارهٔ آفرینش و نوزایی را بازتاب می‌دهد.
بحث‌ها و برداشت‌های نادرست
آیا چارشما سور ایزدیان یا ملک طاووس را با امری شوم پیوند می‌دهد؟ خیر؛ چنین ادعایی تهمتی برخاسته از بدفهمی است. چارشما سور جشنی شادمانه برای آفرینش نیکِ خدای یگانه و برکت و نوزاییِ آن است؛ و ملک طاووس، که فرودآمدنش گرامی داشته می‌شود، موجودی مقدس و نیک‌خواه، سرور ارجمندِ هفت موجود مقدس است که خدای یگانه مراقبت از جهان را به آن‌ها سپرده است. او فرود می‌آید تا زندگی و زیبایی به زمین ببخشد. هرگز نباید با هیچ چهرهٔ بدی یکی دانسته شود؛ تهمت دیرپایی که به‌نادرستی آیین ایزدی یا موجودات مقدسش را با امری شوم پیوند می‌دهد، بدفهمیِ دردناکی است که ایزدیان و همهٔ آگاهان به آیینشان آن را رد می‌کنند. چارشما سور جشنی زیبا از آفرینش، برکت و نوزایی است و بس.
آیا چارشما سور همان جشن زیارتیِ ایزدی است؟ خیر. چارشما سور، سال نو، جشن بهاریِ آفرینش و نوزایی است که در نخستین چهارشنبهٔ آوریلِ ایزدی برگزار می‌شود؛ در خانه‌ها و لالش با چراغ‌ها، تخم‌مرغ‌ها و گل‌های سال نو جشنش می‌گیرند. اما جشن جماعتِ بزرگِ پاییزی، زیارت هفت‌روزهٔ لالش به افتخار شیخ عدی است؛ هنگامی که جامعه در جماعت گرد می‌آید. این‌ها دو جشن متمایز، دو جشن بزرگِ سال ایزدی‌اند؛ یکی سال نو و آفرینش در بهار، دیگری زیارت و جماعت در پاییز.
آیا چارشما سور همان نوروز است؟ خیر، هرچند هر دو جشن‌هایی بهاری در جهان کردی‌اند. نوروز، سال نو کردی، در اعتدال بهاریِ ماه مارس فرا می‌رسد و با افسانهٔ کاوه و آتش آزادی پیوند دارد؛ چارشما سور، سال نو ایزدی، در نخستین چهارشنبهٔ آوریلِ ایزدی است و جشن ایزدیِ آفرینش و فرودآمدنِ فرشتهٔ طاووس به شمار می‌رود. جشن‌هایی متمایزند، هر یک با تاریخ و معنای مقدسِ خود؛ هرچند هر دو جشن‌های محبوبِ بهاریِ نوزایی در جهان کردی‌اند.
موضوعات مرتبط
ملک طاووس: فرشتهٔ طاووس که جشن، فرودآمدنش را گرامی می‌دارد
داستان آفرینشِ ایزدی: کیهان‌زایی‌ای که جشن به یادش برگزار می‌شود
لالش: درهٔ مقدسی که چراغ‌های جشن در آن روشن می‌شوند
جشن جماعت: جشن بزرگِ زیارتیِ پاییز
هفت سِرّ: هفت موجود مقدس به رهبریِ ملک طاووس
آتش مقدس: شعله و چراغ‌های مقدسِ جهان کردی
نوروز: سال نو کردیِ آتش و آزادی
شیخ عدی: قدیس بزرگی که در لالش گرامی داشته می‌شود
پرسش‌های متداول
چارشما سور چیست؟
چارشما سور، به معنای چهارشنبهٔ سرخ، که سرِ سال، یعنی آغاز سال، نیز خوانده می‌شود، سال نو ایزدی و جشن بزرگِ بهاریِ آیین ایزدی است. در نخستین چهارشنبهٔ آوریلِ تقویم ایزدی برگزار می‌شود و پایان‌یافتنِ آفرینش جهان و فرودآمدنِ ملک طاووس را گرامی می‌دارد تا زندگی، زیبایی و باروری به زمین ببخشد. از کهن‌ترین جشن‌های باقی‌ماندهٔ منطقه است.
چرا چهارشنبهٔ سرخ نامیده می‌شود؟
جشن چهارشنبهٔ سرخ نامیده می‌شود، زیرا در باور ایزدی، آفرینش جهان در چهارشنبه‌ای بهاری کامل شد؛ پرتوهای خورشید نخستین بار بر زمینِ تازه‌آفریده تابید و آسمان را در درخششی سرخ‌فام فروبرد. چهارشنبه مقدس‌ترین روزِ هفتهٔ ایزدی است و باور دارند روزی است که ملک طاووس برای آوردن برکت به زمین می‌آید. چارشما سور مقدس‌ترینِ این چهارشنبه‌ها، روز آفرینش، است.
سال نو ایزدی چه زمانی است؟
چارشما سور در نخستین چهارشنبهٔ آوریلِ تقویم ایزدی برگزار می‌شود. این تقویم تا اندازه‌ای از تقویم رایجِ میلادیِ گریگوری عقب‌تر است؛ پس جشن در محاسبهٔ معمول در بخش پایانیِ آوریل می‌افتد. تمامیِ ماه آوریل، نیسان، در مقام فصلِ آفرینش و نوزایی مقدس شمرده می‌شود و با عنوان عروسِ سال حرمت دارد.
چرا ایزدیان در چارشما سور تخم‌مرغ رنگ می‌کنند؟
تخم‌مرغ در جشن نمایندهٔ زمین و آفرینش جهان است و رنگ‌های روشنش طبیعت، بهار و رنگین‌کمان را نشان می‌دهند. پژوهشگران اشاره می‌کنند که تخم‌مرغ‌های رنگ‌شده نمادِ فرایند آفرینش در داستان آفرینشِ ایزدی‌اند: مروارید سپیدِ تابناک، که جهان در آن نهفته بود، از هم گشوده شد و رنگ‌های فراوانِ جهانِ آفریده‌شده را پدید آورد. پس تخم‌مرغ رنگی تصویری زیبا از خودِ کیهان‌زایی است.
چارشما سور چگونه برگزار می‌شود؟
جشن‌ها از شامگاه سه‌شنبه آغاز می‌شوند؛ چراغ‌ها و شمع‌های فراوان درهٔ مقدسِ لالش را پُر می‌کنند تا به سال نو خوشامد بگویند. از رسم‌های محبوب، رنگ‌کردن تخم‌مرغ‌ها با رنگ‌های روشن، آراستنِ خانه‌ها و درگاه‌ها با گل‌های سرخ‌رنگِ بهاری و پوستِ رنگیِ تخم‌مرغ‌ها برای برکت و خوش‌اقبالی، دیدار آرامگاهِ عزیزان، تقسیم خوراک، جامه‌های جشنانه و خواندن سرودهای مقدس است. بسیاری از ایزدیان برای گرامیداشت سال نو به لالش سفر می‌کنند.
آیا چارشما سور با جشن زیارتیِ ایزدی فرق دارد؟
بله. چارشما سور، سال نو، جشن بهاریِ آفرینش و نوزایی است که در خانه‌ها و لالش با چراغ‌ها، تخم‌مرغ‌ها و گل‌های سال نو برگزار می‌شود. اما جشن جماعتِ بزرگِ پاییزی، زیارت هفت‌روزهٔ لالش به افتخار شیخ عدی است؛ هنگامی که جامعه در جماعت گرد می‌آید. این‌ها دو جشن بزرگ اما متمایزِ سال ایزدی‌اند.
منابع و مطالعهٔ بیشتر
باروری و نوزایی: جشن سال نو ایزدیِ سرِ سال
سال نو ایزدی (چارشما سور) — ویکی‌پدیا
چهارشنبهٔ سرخ: سال نو ایزدی و روز آفرینش — پوک‌مدیا
چارشما سور، چهارشنبهٔ سرخ: سال نو ایزدی — خبرگزاری ای‌ان‌اف