Kovara dîroka Kurdan
1586 gotar bi Kurmancî amade ne.
Fuad Huseyn (jidayikbûyî 1947), siyasetmedar û zanyarê Kurd ê Iraqê yê YNKê, ji 2020 ve wek Wezîrê Derve yê Iraqê kar kiriye — dîplomatekî payebilind ê Kurd ku bi salan serokê dîwana Celal Talebanî jî bû.
Gotarê bixwînin Letîf Reşîd (jidayikbûyî 1944), siyasetmedarê Kurd ê Iraqê yê YNKê, di Cotmeha 2022 de bû Serokkomarê Iraqê — kesê sêyem ê Kurd ku bilindtirîn meqama Iraqê girt, piştî Berhem Salih.
Gotarê bixwînin Dengîr Mîr Mihemed Firat (1943-2021), siyasetmedarê Kurd ji Rihayê, yek ji damezrînerên partiya AKP a Tirkiyeyê bû û wek cîgirê serokê wê kar kir — bi salan payebilindtirîn Kurd di partiya desthilatdar a Tirkiyeyê de bû.
Gotarê bixwînin Ehmet Türk (jidayikbûyî 1942), siyasetmedarê Kurd ê Tirkiyeyê ji Mêrdînê, kesayeta siyasî ya Kurd a herî demdirêj û rêzgirtî li Tirkiyeyê ye — parlamenterek di çend partiyan de ku pênc dehsalên xwe ji bo mafên demokratîk ên Kurdan veqetandiye.
Gotarê bixwînin Tosinê Reşîd helbestvan û kesayeteke çandî ya Kurd a Sûriyeyê ji herêma Cezîreyê ye ku beşdarî kevneşopiya edebî û çandî ya Kurdî li Sûriyeyê û di diyasporaya Kurdî de bûye.
Gotarê bixwînin Eskerê Boyîk helbestvanekî Kurd ê Sûriyeyê ji herêma Cezîreyê ye ku beşdarî kevneşopiya edebî ya Kurmancî li Sûriyeyê bûye — mîrata helbestî ya Cegerxwîn û cîhana edebî ya Kurdan a Sûriyeyê didomîne.
Gotarê bixwînin Adil Qereşolî (jidayikbûyî 1936), helbestvanê Kurd ê Sûriyeyê ku li Laypzîgê dijî, bi Erebî û Almanî helbest dinivîse — yek ji kesayetên çandî yên Ereb û Kurd ên herî navdar li Almanyayê û pirek di nav Rojhilat û Rojava de ye.
Gotarê bixwînin Yitzhak Mordechai (jidayikbûyî 1944), general û siyasetmedarê Kurd ê Îsraîlê, wek Wezîrê Parastinê yê Îsraîlê kar kir (1996-1999) — yek ji bilindtirîn meqamên ku kesekî bi esla Kurdî qet di dewleta Îsraîlê de girtiye.
Gotarê bixwînin Tahir Elçi (1966-2015), serokê Baroya Amedê, dema daxuyaniyeke çapemeniyê li ser parastina minareyeke dîrokî dida bi gule hate kuştin — û bû semboleke parastina qanûnî ya mafên Kurdan û lêgerîna aşitiyê.
Gotarê bixwînin Ebdulbasit Sîda (jidayikbûyî 1956), siyasetmedar û akademîsyenê Kurd ê Sûriyeyê, di 2012 de rêberiya Encûmena Neteweyî ya Sûriyeyê kir — bû Kurdê yekem ku di şerê navxweyî yê Sûriyeyê de rêberiya dezgeheke mezin a opozîsyona Sûriyeyê kir.
Gotarê bixwînin Tofî Mûsîvend (1943-2021), dahêner û cerrahê Kurd ê Îranî-Kanadayî ji Kirmaşanê, pompeya mekanîk a dil dahênand ku bi hezaran nexweşên dil li cîhanê rizgar kiriye — yek ji destkeftên mezin ên zanistî yên Kurdî ye.
Gotarê bixwînin Emîr Hesenpûr (1943-2017), zanyarê Kurd ê Îranî-Kanadayî, Nationalism and Language in Kurdistan nivîsand — berhema akademîk a bingehîn li ser siyaseta zimanê Kurdî — û pêşengiya lêkolînên medyaya Kurdî kir.
Gotarê bixwînin Elî Eşref Derwêşiyan (1941-2017), nivîskarê Kurd ê Îranê ji Kirmaşanê, kurteçîrok û roman nivîsandin ku xizan û bêparên Kurdistana Îranê diparastin — dengekî mezin ê edebiyata civakî ya bi Farisî bû.
Gotarê bixwînin Nezend Begîxanî (jidayikbûyî 1964), helbestvan û akademîsyena Kurd a Brîtanyayê ji Bakur, bi Kurmancî û Îngilîzî helbest dinivîse û zanyareke pêşeng a mafên jinên Kurd û lêkolînên zayendê ye.
Gotarê bixwînin Bextiyar Elî (jidayikbûyî 1966), romannivîsê Kurd ê Iraqê ji Silêmaniyê, bi awayekî berfireh wek mezintirîn romannivîsê Kurd ê zindî tê dîtin — destanên wî yên Soranî yên realîzma efsûnî li asta navneteweyî tên wergerandin û bi García Márquez re tên berawirdkirin.
Gotarê bixwînin Bejan Matur (jidayikbûyî 1968), helbestvana Kurd a Tirkiyeyê ji Mereşê, bi Tirkî helbesteke bi giraniya awarte ya ruhî û siyasî dinivîse — yek ji helbestvanên hevdem ên Tirkiyeyê yên herî naskirî li asta navneteweyî ye.
Gotarê bixwînin Ferhad Pîrbal (jidayikbûyî 1961), romannivîs û zanyarê Kurd ê Iraqê ji Hewlêrê, yek ji girîngtirîn nivîskarên hevdem ên pexşana Kurdî ye — roman û kurteçîrokên wî rehendan ên nû didin çîrokîya Soranî.
Gotarê bixwînin Ebdullah Peşêw (jidayikbûyî 1946), helbestvanê Kurd ê Iraqê ji Hewlêrê, yek ji helbestvanên Soranî yên herî hezkirî ye — helbesta wî ya lîrîk a evînê, azadiyê û hasreta Kurdî digihîje bi milyonan xwendevanên seranserê cîhanê.
Gotarê bixwînin Leyla Zana (jidayikbûyî 1961), jina yekem a Kurd a hilbijartî ya Parlamentoya Tirkiyeyê, piştî axaftina bi Kurdî di sonda xwe de 10 salan hate zindankirin — û bû yek ji girtiyên siyasî yên herî navdar ên sedsala 20an.
Gotarê bixwînin Viyan Dexîl (jidayikbûyî 1971), endama Kurd a Êzidî ya Parlamentoya Iraqê, di 2014 de axaftina herî bi hêz a dîroka parlamentoya Iraqê kir — bi lava ji cîhanê xwest Êzidiyan ji qirkirina DAIŞê rizgar bike.
Gotarê bixwînin Ciwan Haco (jidayikbûyî 1957), stranbêjê Kurd ê Sûriyeyê ji Efrînê, yek ji mûzîkjenên Kurd ên zindî yên herî hezkirî ye — dengekî bi hêza awarte ku bi çar dehsalan mûzîka Kurdî li ser sehneyên cîhanê pêşkêş kiriye.
Gotarê bixwînin Nîzamettîn Arîç (jidayikbûyî 1956), stranbêj û fîlmçêkerê Kurd ê Tirkiyeyê ji Dêrsimê, bi performansa mûzîka Kurdî li Tirkiyeyê bend şikandin û derhêneriya Keje kir — yek ji fîlmên dirêj ên bi zimanê Kurdî yên yekem ji Tirkiyeyê.
Gotarê bixwînin Eyşa Şan (1938-1996), stranbêja Kurd a Tirkiyeyê ji Dêrsimê, yek ji mezintirîn stranbêjên gelêrî yên Kurd ên sedsala 20an bû — Bilbila Kurdistanê ku dengê wê kevneşopiya mûzîka Kurdî parast û belav kir.
Gotarê bixwînin Hunêr Selîm (jidayikbûyî 1964), fîlmçêkerê Kurd ê Iraqê ji Dihokê, derhêneriya Vodka Lemon û fîlmên din ên bi rûmeta navneteweyî kir ku jiyana Kurdan li Iraqê û di diyasporayê de gihandin temaşevanên sînemaya cîhanê.
Gotarê bixwînin